{"stem":"समीर","iast":"samīra","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.4.1107","page":"43","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वायुः समीरसमिरौ पवनाशुगौ नभःश्वासो नभस्वदनिलश्वसनाः समीरणः ।","वातोऽहिकान्तपवमानमरुत्प्रकम्पनाः कम्पाङ्कनित्यगतिगन्धवहप्रभञ्जनाः ॥ ११०६ ॥","मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वो महाबलः ।","मारुतः स्पर्शनो दैत्यदेवो झञ्झा स वृष्टियुक् ॥ ११०७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.4.1","synonyms":["वायु","समिर","पवन","आशुग","नभःश्वास","नभस्वत्","अनिल","श्वसन","समीरण","वात","अहिकान्त","पवमान","मरुत्","प्रकम्पन","कम्पाङ्क","नित्यगति","गन्धवह","प्रभञ्जन","मातरिश्वन्","जगत्प्राण","पृषदश्व","महाबल","मारुत","स्पर्शन","दैत्यदेव","झञ्झा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.1.43","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्वसनः स्पर्शनो वायुर्मातरिश्वा सदागतिः ॥ ६१ ॥","पृषदश्वो गन्धवहो गन्धवाहानिलाशुगाः ।","समीरमारुतमरुज्जगत्प्राणसमीरणाः ॥ ६२ ॥","नभस्वद्वातपवनपवमानप्रभञ्जनाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.1.43","synonyms":["श्वसन","स्पर्शन","वायु","मातरिश्वन्","सदागति","पृषदश्व","गन्धवह","गन्धवाह","अनिल","आशुग","मारुत","मरुत्","जगत्प्राण","समीरण","नभस्वत्","वात","पवन","पवमान","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.76","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नभस्वान्मातरिश्वा च समीरश्च समीरणः ।","सदागतिर्गन्धवहो हरिः प्रोक्तो महाबलः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.76","synonyms":["नभस्वत्","मातरिश्वन्","समीरण","सदागति","गन्धवह","हरि","महाबल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.1","page":"0379","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पर्शनः कः समीरो यः स्पर्शनो मारुतो नभः ।","वायुस्ततो मातरिश्वा हरिरात्मा वहश्च वाः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.1","synonyms":["स्पर्शन","क","मारुत","नभस्","वायु","मातरिश्वन्","हरि","आत्मन्","वह","वार्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.153","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मरुन्-मरुत-मारुत-श्वसन-गन्धवाहानिलाः","समीर-समिराशुग-क्षिपणवोऽङ्कतीश्चाञ्चतिः ।","समीरण-सदागती वहति-शुक्षि-वाताहतिर्-","नभस्वति महाबलः पवन-धूक-वीकाभृमिः ॥ १५३ ॥"],"metre":"prthvi","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.147","synonyms":["मरुत्","मरुत","मारुत","श्वसन","गन्धवाह","अनिल","समिर","आशुग","क्षिपणु","अङ्कति","अञ्चति","समीरण","सदागति","वहति","शुक्षि","वाताहति","नभस्वत्","महाबल","पवन","धूक","वीक","भृमि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.4","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्ग्रन्थिपर्णे च शुकं शिरीषे","द्विकस्तु काकेऽपि च कोकनाम्नि ।","ईहामृगे स्यात्करटे वृकोऽथ","सृकः समीरोत्पलसायकेषु ॥ ४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.4","head":"सृक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.2","page":"0150","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुठाकुर्दुराधर्षदुःशीलयोः स्या-","द्विशेष्यायतः पक्षिभेदे तु पुंसि ।","सृदाकुर्दवाग्नौ समीरे शयाने","सरिद्वाचकस्तु स्त्रियां **** ॥ २ ॥"],"metre":"bhujangaprayata","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.102","head":"सृदाकु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.46","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तन्यतुर्ना समीरे स्यादशनौ च पयोधरे ।","रात्रौ स्त्रियां गर्जिते तु स्त्रीपुंसे न समीरितम् ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.144","head":"तन्यतु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.24","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्वगिन्द्रिये स्पर्श इहापि दाने","स्यात्स्पर्शनं पुंसि तु तत्समीरे ॥ २४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.45","head":"स्पर्शन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.94","page":"0301","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रः पावके रागसमीरयोः स्या-","च्छब्देऽथ तीक्ष्णे परवत्प्रदिष्टः ।","रास्तु द्वयोः स्याद्धनहेममेघे-","रुः स्याद्भये रक्षणवाचकश्च ॥ ९४ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.1","head":"र"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.30","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["न्यग्नीचकार्त्स्न्ययोर्निम्ने पोऽम्भःपाने च पातरि ।","समीरमार्गयोः प्रौढे पूस्तु देहपुरोरपि ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.30","head":"प"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.15","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समीरः पवनो नित्यगतिः कम्पाकमारुतौ ।","[30] पृषदश्वो जगत्प्राणो नभस्वाननिलो मरुत् ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.15","synonyms":["पवन","नित्यगति","कम्पाक","मारुत","पृषदश्व","जगत्प्राण","नभस्वत्","अनिल","मरुत्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.313","page":"0201","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पाचलोऽग्नौ समीरे च पिङ्गला स्नायुवेश्ययोः ।","पेचको गजलाङ्गूलमूले घूके निशाचरे ॥ ३१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.31","head":"पाचल"},{"kosha":"SAVD","kosha_title":"संसारावर्त","kosha_latn":"Saṃsārāvarta","ref":"8","page":"0467","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मारुतः स्पर्शनः प्राणः समीरो मरुतो जगत् ॥ ८ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SAVD#SAVD.0.0.8","synonyms":["मारुत","स्पर्शन","प्राण","मरुत","जगत्"]},{"kosha":"SAVD","kosha_title":"संसारावर्त","kosha_latn":"Saṃsārāvarta","ref":"9","page":"0467","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मारुतः श्वसनः प्राणः समीरो मरुतो मरुत् ॥ ९ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SAVD#SAVD.0.0.9","synonyms":["मारुत","श्वसन","प्राण","मरुत","मरुत्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.101","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वायुः समीरणो वातः समीरो मारुतो मरुत् ।","गन्धवाहो गन्धवहो मातरिश्वा प्रभञ्जनः ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.43","synonyms":["वायु","समीरण","वात","मारुत","मरुत्","गन्धवाह","गन्धवह","मातरिश्वन्","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.4.1939","page":"0319","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जगत्प्राणश्चलः प्राणः पृषदश्वः समीरणः ।","समीरः समिरश्चैव मातरिश्वा महाबलः ॥ १९३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.4.2","synonyms":["जगत्प्राण","चल","प्राण","पृषदश्व","समीरण","समिर","मातरिश्वन्","महाबल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.150","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पृषदश्वो मातरिश्वा समीरः पवनानिलौ ।","खश्वास आशुगो बाहो धूलिध्वजः फणिप्रियः ।","मरुत्वातिर्नभः प्राणो भोगिकान्तः सदागतिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 ध्व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.150","synonyms":["पृषदश्व","मातरिश्वन्","पवन","अनिल","खश्वास","आशुग","बाह","धूलिध्वज","फणिप्रिय","मरुत्","वाति","प्राण","भोगिकान्त","सदागति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.152","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सूतकः पारदेऽस्त्री स्यादुत्पत्तावपि न द्वयोः ।","सृदाकुः पुंसि वज्रेऽग्नौ समीरे प्रतिसूर्यके ।","सेवको वाच्यवद्भृत्ये भवेत् पुंसि प्रसेवके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.152","head":"सृदाकु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.11.1","page":"0199","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["टङ्कारे च ध्वनौ टोऽपि पृथिव्यां ठासमीरिता ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.11.1","head":"ठ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.93","page":"0213","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["घन्टापथे रणारम्भे असम्बादचमूपतौ ।","समीरणः समीरे स्यात्पयिके च फणिज्झके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.93","head":"समीरण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.101","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याज्जगद्भुवने क्लीबं समीरे जङ्गमे त्रिषु ।","जगती पिष्ठपे भूमौ जनच्छन्दोविशेषयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.101","head":"जगत्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.126","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मरुत्समीरे देवे ता ग्रन्थिपर्णे नपुंसकम् ।","मूर्च्छितं चोच्छ्रये मूढे मूषितं खण्डते भिदि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.126","head":"मरुत्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.25.28","page":"0255","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सूमं नपुंसकं क्षीरे सलिले च वियत्यपि ।","सोमश्चन्द्रे समीरे च पितृदेवे धनाधिपे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.25.28","head":"सोम"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.40","page":"0288","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परस्त्रीतनये चापि तथा मागेधभिद्यपि ।","पुटग्रीवस्ताम्रकुम्भे गर्गर्यां न नपुंसकम् ॥","बलदेवः समीरे स्याद्बलरामे च पुंस्ययम् ।","रन्तिदेवो नृपभिदि स्मरे च गरुडध्वजे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.40","head":"बलदेव"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.33.31","page":"0299","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गन्धवहः समीरे स्यान्नासिकायां भवेत्स्त्रियाम् ।","तनूरुहं भवेल्लोम्नि पतत्रे च नपुंसकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.33.31","head":"गन्धवह"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.117","page":"0227","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आकालिकी चाकालिका, वायौ मरुत-मारुतौ ।","मरुत् समीर-समरौ सृमरोऽप्यनलानिलौ ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 का (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.117","synonyms":["आकालिकी","आकालिका","मरुत","मारुत","मरुत्","समर","सृमर","अनल","अनिल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.125","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पवनसमीरसमीरणमारुतपृषदश्ववायुगन्धवहाः ।","स्पर्शनपवमानानिलवातमरुच्छ्वसनमातरिश्वानः ॥ १२५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.60","synonyms":["पवन","समीरण","मारुत","पृषदश्व","वायु","गन्धवह","स्पर्शन","पवमान","अनिल","वात","मरुत्","श्वसन","मातरिश्वन्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1957","page":"0238","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुङ्खः श्येने शराङ्गे च पविर्वज्रसमीरयोः ।","पशुरज्ञगवाद्योः स्यात् परोऽरिपरमात्मनोः ॥ १९५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.98","head":"पवि"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1974","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नरकाङ्गारकौ भौमौ भेकौ वर्षाभ्वि कातरे ।","मन्युः कोपेऽध्वरे शोके मरुद्देवसमीरयोः ॥ १९७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.115","head":"मरुत्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2241","page":"0271","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कः समीरार्कवेधःसु खमुडौ व्योम्नि चेन्द्रिये ।","गौवृषे ना स्त्रियां गोभूवाग्दिग्दृष्टिमरीचिषु ॥ २२४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.382","head":"क"},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"19","page":"0532","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मारुतः स्पर्शनः प्राणः समीरो मरुतो जगत् ॥ १९ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.19","synonyms":["मारुत","स्पर्शन","प्राण","मरुत्","जगत्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.2.49","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आशुगः पवनः स्पर्शः पवमानः प्रभञ्जनः ।","मरुद्धूलिध्वजो मर्कः समीरोऽग्निसखश्चलः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.2.49","synonyms":["आशुग","पवन","स्पर्श","पवमान","प्रभञ्जन","मरुत्","धूलिध्वज","मर्क","अग्निसख","चल"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}