{"stem":"सरस्वत्","iast":"sarasvat","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.2.1074","page":"42","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पारावारः सागरोऽवारपारोऽकूपारोदध्यंर्णवा वीचिमाली ।","यादः स्रोतोवार्नदीशः सरस्वान्सिन्धुदन्वन्तौ मितद्रुः समुद्रः ॥ १०७३ ॥","आकरो मकराद्रत्नाज्जलान्निधिधिराशयः ।","द्वीपान्तरा असंख्यास्ते सप्तैवेति तु लौकिकाः ॥ १०७४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.2.6","synonyms":["पारावार","सागर","अवारपार","अकूपार","उदधि","अर्णव","वीचिमालिन्","नदीश","सिन्धु","उदन्वत्","मितद्रु","समुद्र","मकराकर","रत्नाकर","जलाकर","रत्ननिधि","जलनिधि","जलधि","जलराशि","जलाशय"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.2.29","page":"43","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जम्बालेचकिलौ पङ्कः कर्दमश्च निषद्वरः ।","शादो हिरण्यबाहुस्तु शोणो नदे पुनर्वहः ॥ १०९० ॥","भिद्य उध्यः सरस्वांश्च द्रहोऽगाधजलो ह्रदः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.2.29","synonyms":["जम्बाल","चिकिल","पङ्क","कर्दम","निषद्वर","शाद","हिरण्यबाहु","शोण","नद","वह","भिद्य","उध्य","द्रह","ह्रद"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.10.2","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समुद्रोऽब्धिरकूपारः पारावारः सरित्पतिः ।","उदन्वानुदधिः सिन्धुः सरस्वान्सागरोऽर्णवः ॥ १ ॥","रत्नाकरो जलनिधिर्यादःपतिरपाम्पतिः ।","तस्य प्रभेदाः क्षीरोदो लवणोदस्तथापरे ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.10.1","synonyms":["समुद्र","अब्धि","अकूपार","पारावार","सरित्पति","उदन्वत्","उदधि","सिन्धु","सागर","अर्णव","रत्नाकर","जलनिधि","यादःपति","अपाम्पति","क्षीरोद","लवणोद"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.57","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देवसूर्यौ विवस्वन्तौ सरस्वन्तौ नदार्णवौ ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.113","meanings":["नद","अर्णव"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.652","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रत्नाकरः सरस्वानुदधिरुदन्वान्सरित्पतिरकूपारः ।","पारावारस्तोयनिधिरर्णवजलराशिसागरसमुद्राः ॥ ६५२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.30","synonyms":["रत्नाकर","उदधि","उदन्वत्","सरित्पति","अकूपार","पारावार","तोयनिधि","अर्णव","जलराशि","सागर","समुद्र"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"9.167","page":"0081","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समुद्रो जलधिर्वार्धिसारभिच्छरधिः कधिः ।","कन्धिः सरस्वान्रत्नाङ्गः पयस्वान् पवनानुगः ॥ १६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.9.0.5","synonyms":["समुद्र","जलधि","वार्धि","सारभिद्","शरधि","कधि","कन्धि","रत्नाङ्ग","पयस्वत्","पवनानुग"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"10.180","page":"0082","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शाद्वलः शादहरितो वेतस्वान्बहुवेतसः ।","सरस्वोऽनड्वलोऽनड्वान् कुमुद्वान्कुमुदाधिकः ॥ १८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.10.0.7","synonyms":["शाद्वल","शादहरित","वेतस्वत्","बहुवेतस","अनड्वल","अनड्वत्","कुमुद्वत्","कुमुदाधिक"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.3.33","page":"0087","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सरस्वती सरिद्भेदे सरिन्मात्रे च वाचि च ।","सरस्वती गवि क्वापि सरस्वानम्बुधौ नदे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.3.33","meanings":["सरिद्भेद","सरिन्मात्र","वाच्","गो","अम्बुधि","नद"]},{"kosha":"GBTV","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"66","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परिहासक्रमो जिह्मकण्ठः शुण्ढः प्रियंवदः ।","हंसः सरस्वान् कृष्णाक्षः कलकण्ठः सितासितः ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GBTV#GBTV.0.0.66","synonyms":["परिहासक्रम","जिह्मकण्ठ","शुण्ढ","प्रियंवद","हंस","कृष्णाक्ष","कलकण्ठ","सितासित"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.29","page":"0347","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स चाप्यप्रवहार्थः स्याद् भिद्यउद्ध्यो द्रहोऽपि च ।","वहः सरस्वान्प्रवहः प्रवाहो रोध इत्यपि ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.29","synonyms":["भिद्य","उद्ध्य","द्रह","वह","प्रवह","प्रवाह","रोध"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.15","page":"0100","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रसन्नमच्छं विमलं कलुषेऽनच्छमाविलम् ।","पिच्छिलं स्याद्विजयिनं द्राग्भृतं तत्क्षणोद्धृतम् ॥","ऋक्षरं वारिधारा स्याद्घर्घरो वारिनिःस्वनः ।","देशं विनाद्भिरन्वीतमन्वीपं भेद्यलिङ्गकम् ॥","पारावारः समुद्रो जलनिधिरुदधिर्वीचिमाली समीचः","पारापारश्च पारीस्तिमिरपि पुरणः स्यात्सरस्वानुदन्वान् ।","गङ्गानाथो नदीनोदरथि-कधि-महाकच्छ-शीतांशुताता-","कूपारावारपारा भुविरविष-पयो एगप्से(?)पांपतिश्च ॥ १५ ॥"],"metre":"sragdhara","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sragdhara · pāda 2 syl. 16 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.14","synonyms":["प्रसन्न","अच्छ","विमल","अनच्छ","आविल","पिच्छिल","द्राग्भृत","ऋक्षर","घर्घर","अन्वीप","पारावार","समुद्र","जलनिधि","उदधि","वीचिमालिन्","समीच","पारापार","पारी","तिमि","पुरण","उदन्वत्","गङ्गानाथ","नदीन","उदरथि","कधि","महाकच्छ","शीतांशुतात","कूपार","अवारपार","अपांपति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.55","page":"0105","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गिरेर्नदी गिरिणदी तथा गिरिनदी मता ।","क्लीबाव्ययं चोपनदं तथोपनदि च स्मृतम् ॥","सप्तगोदावरं सप्तगङ्गं द्वियमुनं तथा ।","देशे तून्मत्तगङ्गं स्यात्तथा लोहितगङ्गकम् ॥","पारेगङ्गं तु गङ्गायाः पारे पूर्ववदीरितम् ।","वहो नदो भिद्य उद्ध्यः सरस्वत्सम(प्त?)सिन्धवः ॥","हिरण्यबाहुः शोणः स्यात्स्वर्णवाहोऽप्यसौ भवेत् ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.55","synonyms":["गिरिणदी","गिरिनदी","उपनद","उपनदि","सप्तगोदावर","सप्तगङ्ग","द्वियमुन","उन्मत्तगङ्ग","लोहितगङ्गक","पारेगङ्ग","वह","नद","भिद्य","उद्ध्य","सिन्धु","हिरण्यबाहु","शोण","स्वर्णवाह"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"26","page":"0012","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समुद्रो वारिराशिश्च सरस्वान् सागरोऽर्णवः ।","सीमोपकण्ठं तीरञ्च पारं रोधोऽवधिस्तटम् ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.26","synonyms":["समुद्र","वारिराशि","सागर","अर्णव","सीमन्","उपकण्ठ","तीर","पार","रोधस्","अवधि","तट"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.659","page":"0099","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["नदो नामरदत्तेन शब्दे ख्यातः सरः स्वति ।","स्तोतर्यपि नदी तु स्त्री निम्नगायां नतं पुनः ॥ ६५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.659","head":"नद"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1933","page":"0216","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सरस्वांस्तु समुद्रे ना नदे चाथ नपुंसकम् ।","धनञ्जयेन पठितमाकाशेऽथ स्त्रियामियम् ॥ १९३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1933","meanings":["समुद्र","नद","आकाश"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1936","page":"0216","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["भेद्यलिङ्गं तु रसिके रभसेन समीरितम् ।","सरोयुक्ते च जानीयात् सत्ययुक्ते तु सत्यवत् ॥ १९३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1936","meanings":["रसिक","सरोयुक्त"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.661","page":"0083","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात् सरस्वत्सरस्यत्योरथ सांयात्रिकं नपि ।","प्रभाते पोतवणिजि ना (तु ? थ) साव्वँत्सरस्त्रिषु ॥ ६६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None प्रभाते पोतवणि (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.927","meanings":["सरस्","यति"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.352","page":"0048","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अवारपाराकूपारौ उदन्वान्मकराकरः ।","रत्नाकरः सरस्वांश्च यादःपतिजलाशयौ ॥ ३५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.352","synonyms":["अवारपार","अकूपार","उदन्वत्","मकराकर","रत्नाकर","यादःपति","जलाशय"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.371","page":"0050","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सरस्वांश्चोध्यभिद्यौ च ह्रदोऽगाधजलो द्रहः ।","कूपोऽन्धुरुदपानोऽथ नेमी स्यात्तन्त्रिका स्त्रियाम् ॥ ३७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.371","synonyms":["उध्य","भिद्य","ह्रद","द्रह","कूप","अन्धु","उदपान","नेमी","तन्त्रिका"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"3.278","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समुद्रः सागरः सिन्धुः सरस्वानर्णवोऽम्बुधिः ।","अकूपारो जलनिधिः पारावारः पयोनिधिः ॥ २७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.3.0.1","synonyms":["समुद्र","सागर","सिन्धु","अर्णव","अम्बुधि","अकूपार","जलनिधि","पारावार","पयोनिधि"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.112","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समुद्रः सागरः सिन्धुरुदधिः सरितां पतिः ।","वारिराशिरकूपारः सरस्वान्मकरालयः ॥ ११२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.9","synonyms":["समुद्र","सागर","सिन्धु","उदधि","सरितांपति","वारिराशि","अकूपार","मकरालय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.2.1867","page":"0304","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वारीशो वारिराशिश्च सरस्वान् धरणीप्लवः ।","अकूवारो महाकच्छोऽकूपारो मकरालयः ॥ १८६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.2.16","synonyms":["वारीश","वारिराशि","धरणीप्लव","अकूवार","महाकच्छ","अकूपार","मकरालय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.2.1906","page":"0312","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उद्ध्यो नदो वहो भिद्यः सरस्वान् बृहती नदी ॥ १९०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.2.74","synonyms":["उद्ध्य","नद","वह","भिद्य"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.2.32","page":"0038","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सत्त्ववृत्तास्त्रिषु द्वे ते पीडापर्याय ईरितः ।","समुद्रः सागरः सिन्धुः सरस्वान् सरितां पतिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.2.32","synonyms":["समुद्र","सागर","सिन्धु","सरितांपति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.175","page":"0226","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सदागतिर्ना वातार्कमोक्षेषु च सदीश्वरे ।","सरस्वान्नदभेदेऽब्धौ पुंसि स्याद्रसिकेऽन्यवत् ॥","सरस्वती च वाग्देवीवाणीस्त्रीरत्नगोषु च ।","सत्यवती व्यासमातृनारदर्च्चीकयोषिति ॥","समुद्रान्ता तु कार्यासीपृक्कादुरालभासु च ।","समाहितो निर्विवादे प्रतिज्ञातेऽभिधेयवत् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 व (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 दु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.175","meanings":["नदभेद","अब्धि","रसिक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.10.316","page":"0043","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रत्नाकरः पयोराशिः पारावारः पयोनिधिः ।","सरस्वानूर्मिमाली च तत्प्रभेदाः स्युरुत्तरे ॥ ३१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.10.22","synonyms":["रत्नाकर","पयोराशि","पारावार","पयोनिधि","ऊर्मिमालिन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.2.29","page":"0156","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ताम्रपर्णी कृष्णवर्णा गोमत्याद्याश्च निम्नगाः ।","नदः सरस्वान् भिद्योद्ध्यौ कुल्या कर्षूः कृता नदी ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.2.29","synonyms":["ताम्रपर्णी","कृष्णवर्णा","गोमती","नद","भिद्य","उद्ध्य","कुल्या","कर्षू"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.5.35","page":"0280","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मत्स्याक्ष्यां वाचि गंगायां सरस्वानंबुधौ नदे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.5.35","meanings":["अंबुधि","नद"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}