{"stem":"सरीसृप","iast":"sarīsṛpa","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.9.1304","page":"50","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।","पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥","भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।","काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥","दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।","कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.9.120","synonyms":["जाहक","गात्रसंकोचिन्","मण्डलिन्","नकुल","पिङ्गल","सर्पहन्","बभ्रु","सर्प","अहि","पवनाशन","भोगिन्","भुजंग","भुजग","उरग","द्विजिह्व","व्याल","भुजंगम","दीर्घजिह्व","काकोदर","विषधर","फणभृत्","पृदाकु","दृक्कर्ण","कुण्डलिन्","बिलेशय","दन्दशूक","दर्वीकर","कञ्चुकिन्","चक्रिन्","गूढपाद्","पन्नग","जिह्मग","लेलिहान","कुम्भीनस","आशीविष","दीर्घपृष्ठ","राजसर्प","भुजंगभोजिन्"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"2.30","page":"3","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः ।","उरुक्रमोरुगायौ च तमोघ्नः श्रवणोऽपि च ॥ ६३ ॥","उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः ।","चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ॥ ६४ ॥","द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक् ।","हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ॥ ६५ ॥","मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः ।","हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ॥ ६६ ॥","उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः ।","पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ॥ ६७ ॥","कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः ।","वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ॥ ६८ ॥","कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः ।","क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ॥ ६९ ॥","विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः ।","रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ॥ ७० ॥","बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः ।","लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ॥ ७१ ॥","पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः ।","शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ॥ ७२ ॥","वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः ।","शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ॥ ७३ ॥","यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः ।","एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ॥ ७४ ॥","शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 य (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 सि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 6 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.2.0.30","synonyms":["तीर्थपाद","पुण्यश्लोक","वलिंदम","उरुक्रम","उरुगाय","तमोघ्न","श्रवण","उदारथि","लतापर्ण","समुद्र","पांसुजालिक","चतुर्व्यूह","नवव्यूह","नवशक्ति","प्रगण्डजित्","द्वादशमूल","शतक","दशावतार","एकदृश्","हिरण्यकेश","सोम","अहि","त्रिधामन्","त्रिककुद्","त्रिपाद्","मानंजर","पराविद्ध","पृश्निगर्भ","अपराजित","हिरण्यनाभ","श्रीगर्भ","वृषोत्साह","सहस्रजित्","ऊर्ध्वकर्मन्","यज्ञधर","धर्मनेमि","असंयुत","पुरुष","योगनिद्रालु","खण्डास्य","शलक","अजित","कालकुण्ठ","वरारोह","श्रीकर","वायुवाहन","वर्धमान","चतुर्दंष्ट्र","नृसिंहवपुस्","अव्यय","कपिल","भद्रकपिल","सुषेण","समितिंजय","क्रतुधामन्","वासुभद्र","बहुरूप","महाक्रम","विधातृ","आधार","एकाङ्ग","वृषाक्ष","सुवृष","अक्षज","रन्तिदेव","सिन्धुवृष","जितमन्यु","वृकोदर","बहुशृङ्ग","रत्नबाहु","पुष्पहास","महातपस्","लोकनाभ","सूक्ष्मनाभ","धर्मनाभ","पराक्रम","पद्महास","महाहंस","पद्मगर्भ","सुरोत्तम","शतवीर","महामाय","ब्रह्मनाभ","वृन्दाङ्क","अधोमुख","धन्विन्","सुधन्वन्","विश्वभुज्","स्थिर","शतानन्द","चरु","यवनारिप्रमर्दन","यज्ञनेमि","लोहिताक्ष","एकपाद्","द्विपद","कपि","एकशृङ्ग","यमकील","आसन्द","शिवकीर्तन","शद्रु","वंश","श्रीवराह","सदायोगिन्","सुयामुन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.8.9","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सर्पः पृदाकुर्भुजगो भुजङ्गोऽहिर्भुजङ्गमः ॥ ६ ॥","आशीविषो विषधरश्चक्री व्यालः सरीसृपः ।","कुण्डली गूढपाच्चक्षुःश्रवाः काकोदरः फणी ॥ ७ ॥","दर्वीकरो दीर्घपृष्ठो दन्दशूको बिलेशयः ।","उरगः पन्नगो भोगी जिह्मगः पवनाशनः ॥ ८ ॥","लेलिहानो द्विरसनो गोकर्णः कञ्चुकी तथा ।","कुम्भीनसः फणधरो हरिर्भोगधरस्तथा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.8.9","synonyms":["सर्प","पृदाकु","भुजग","भुजङ्ग","अहि","भुजङ्गम","आशीविष","विषधर","चक्रिन्","व्याल","कुण्डलिन्","गूढपाद्","चक्षुःश्रवस्","काकोदर","फणिन्","दर्वीकर","दीर्घपृष्ठ","दन्दशूक","बिलेशय","उरग","पन्नग","भोगिन्","जिह्मग","पवनाशन","लेलिहान","द्विरसन","गोकर्ण","कञ्चुकिन्","कुम्भीनस","फणधर","हरि","भोगधर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.640","page":"0073","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-","भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।","अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्,","द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.18","synonyms":["विषधर","दन्दशूक","पवनाशन","सर्प","उरग","व्याल","भुजग","भुजङ्ग","कुम्भीनस","पन्नग","नाग","भोगिन्","अहि","फणभृत्","पृदाकु","काकोदर","कञ्चुकिन्","चक्रिन्","गूढपाद्","द्विरसन","काद्रवेय","दर्वीकर","दृक्श्रुति","भुजङ्गम"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"4.38","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वणिक् तुला वाणिजश्च वृश्चिकोऽलिसरीसृपः ।","चापो धनुश्च धनुषो कोदण्डकार्मुकोऽपि च ॥ ३८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 ण्ड (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.4.0.3","synonyms":["वणिज्","तुला","वाणिज","वृश्चिक","अलि","चाप","धनुस्","धनुष","कोदण्ड","कार्मुक"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"30.115","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गोसिंहाजमृगाद्यर्द्धं धनुरन्त्यं चतुष्पदा ।","कीटस्तु कर्कटो राशिर्वृश्चिकोऽपि सरीसृपः ॥ ११५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.30.0.2","synonyms":["गो","सिंह","अज","मृग","धनुस्","चतुष्पद","कीट","कर्कट","वृश्चिक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.16.4","page":"0364","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चक्री बिलशयश्चापि कुण्डली व्यालभोगिनौ ।","पृदाकुः कञ्चुकी व्याडः कुम्भीनससरीसृपौ ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.16.4","synonyms":["चक्रिन्","बिलशय","कुण्डलिन्","व्याल","भोगिन्","पृदाकु","कञ्चुकिन्","व्याड","कुम्भीनस"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.1.25","page":"0304","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सर्पः पृदाकुर्भुजगो भुजंगो","भुजंगमाशीविष-गूढपादाः ।","दर्वीकरः स्यादुरगश्च भोगी","चक्षुःश्रवश्चक्रि-सरीसृपाश्च ॥ २५ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.1.25","synonyms":["सर्प","पृदाकु","भुजग","भुजंग","भुजंगम","आशीविष","गूढपाद","दर्वीकर","उरग","भोगिन्","चक्षुःश्रवस्","चक्रिन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1476","page":"0168","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स(रः?राः) सान्तष्टान्तमन्ये वायौ मेघे द्रुमान्तरे ।","सरीसृपपतत्र्योस्तु द्वे संश्चत् तु नृलिङ्गकः ॥ १४७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None स(रः?राः) सान्तष्टान्तमन्ये (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1476","head":"सरस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.747","page":"0112","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वयोस्तु गृहबभ्रौ स्यात् सरीसृपविहङ्गयोः ।","चञ्चले च त्रिषु ज्ञेयं युवतीनां विलोचने ॥ ७४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.747","head":"चिकुर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.628","page":"0080","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वायौ फणिर्जकाख्ये च स्तम्बेऽप्याहरणे त्वना ।","सरीसृपस्तु द्वे सर्पे तथैवोदरसर्पिषु ॥ ६२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.894","meanings":["सर्प","उदरसर्पिन्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.206","page":"0077","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दन्दशूकोरगौ व्यालः पन्नगः फणिना सह ।","सरीसृपो विषधरः कुण्डली च बिलेशयः ॥ २०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.206","synonyms":["दन्दशूक","उरग","व्याल","पन्नग","फणिन्","विषधर","कुण्डलिन्","बिलेशय"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.3.135","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऋक्षो भल्लो दीर्घवालो नकुलोऽहिरिपुर्द्विभुक् ।","शूकविषः शूककीटो वृश्चिकोऽलिः सरीसृपः ॥ १३५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 3 वि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.3.10","synonyms":["ऋक्ष","भल्ल","दीर्घवाल","नकुल","अहिरिपु","द्विभुज्","शूकविष","शूककीट","वृश्चिक","अलि"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.146","page":"0016","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उरगो जिह्मगो भोगी दन्दशूकः सरीसृपः ।","दर्वीकरो विषधरो द्विजिह्वः पवनाशनः ॥ १४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.43","synonyms":["उरग","जिह्मग","भोगिन्","दन्दशूक","दर्वीकर","विषधर","द्विजिह्व","पवनाशन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.280","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्रीगर्भः श्रीधरः सोमः श्रीवत्सः श्रीकरस्तथा ।","श्रीवराहो वृषोत्साहः श्रीवत्साङ्कः सरीसृपः ॥ २८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.239","synonyms":["श्रीगर्भ","श्रीधर","सोम","श्रीवत्स","श्रीकर","श्रीवराह","वृषोत्साह","श्रीवत्साङ्क"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.9.2354","page":"0381","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्विजिह्वो दीर्घजिह्नश्च दीर्घपृष्ठः सरीसृपः ।","दृक्कर्णो दन्दशूकश्च दर्वीकरो बिलेशयः ॥ २३५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.9.174","synonyms":["द्विजिह्व","दीर्घजिह्व","दीर्घपृष्ठ","दृक्कर्ण","दन्दशूक","दर्वीकर","बिलेशय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.2.14","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सर्पो भुजगभुजङ्गभुजङ्गमसरीसृपाः ।","दर्वीकरो विषधरो बिलवासी विषायुधः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 भु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.2.14","synonyms":["सर्प","भुजग","भुजङ्ग","भुजङ्गम","दर्वीकर","विषधर","बिलवासिन्","विषायुध"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.338","page":"0246","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मार्जालीयश्च मार्जारोऽहौ भुजङ्गो भुजङ्गमः ।","भुजगः सर्प-सूर्पौ च सरीसृपश्च गूढपाद् ॥ ३३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 सृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.338","synonyms":["मार्जालीय","मार्जार","भुजङ्ग","भुजङ्गम","भुजग","सर्प","सूर्प","गूढपाद्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.10.298","page":"0040","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सर्पः पृदाकुभुजगाहिभुजंगभोगि-","कुम्भीनसोरगभुजंगमगूढपादाः ।","व्यालद्विजिह्वफणिजिह्मगदन्तशूक-","काकोदराण्डजसरीसृपकाद्रवेयाः ॥ २९८ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.10.4","synonyms":["सर्प","पृदाकु","भुजग","अहि","भुजंग","भोगिन्","कुम्भीनस","उरग","भुजंगम","गूढपाद","व्याल","द्विजिह्व","फणिन्","जिह्मग","दन्तशूक","काकोदर","अण्डज","काद्रवेय"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.1.4","page":"0148","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नागा बहुफणाः सर्पास्तेषां भोगवती पुरी ।","सर्पो द्विरसनो व्यालो दन्दशूकः सरीसृपः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.1.4","synonyms":["नाग","भोगवती","सर्प","द्विरसन","व्याल","दन्दशूक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.1.40","page":"0151","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सरीसृपास्तु सर्पाद्या दन्दशूकास्तु दंशकाः ।","शलभाद्याः पतंगाः स्युर्यादांसि जलजन्तवः ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.1.40","synonyms":["दन्दशूक","दंशक","पतंग","यादस्","जलजन्तु"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}