{"stem":"सर्पिस्","iast":"sarpis","found":true,"koshas":19,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.78","page":"20","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घृतं हविष्यमाज्यं च हविराघारसर्पिषी ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.78","synonyms":["घृत","हविष्य","आज्य","हविस्","आघार"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.92","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घृतमाज्यं हविः सर्पिर्नवनीतं नवोद्घृतम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.92","synonyms":["घृत","आज्य","हविस्","नवनीत"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.275","page":"0033","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तक्रमरिष्टमुदश्विद्दण्डाहतकालशेयमथितानि ।","द्रप्सं दध्यघनं स्यात्सर्पिर्घृतमाज्यमाघारः ॥ २७५ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.120","synonyms":["तक्र","अरिष्ट","उदश्वित्","दण्डाहत","कालशेय","मथित","द्रप्स","घृत","आज्य","आघार"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.1.5","page":"0219","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वसुरश्वेऽश्चमेधाख्ये उषः सन्ध्याप्रभातयोः ।","हविः सर्पिषि होतव्ये वपुर्भव्याकृतौ तनौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.1.5","head":"हविस्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.225","page":"0157","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सर्पिरायुस्तैजसं स्यात् म्रक्षणं स्नेहनं पुनः ।","अमृताह्वं जीवनीयं पवित्रं नवनीतजम् ॥ २२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.225","synonyms":["आयुस्","तैजस","म्रक्षण","स्नेहन","अमृत","जीवनीय","पवित्र","नवनीतज"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.19","page":"0283","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शार्क्वको दुग्धतालीयं दुग्धफेनश्च सम्मतः ।","शृतं पक्वे घृतक्षीरे शीनं तु स्त्यानमित्यपि ॥","उष्णीकृतं विलीनं स्याद्धृतं स्त्यानादयोऽन्यवत् ।","गोरसो दधिदुग्धोत्थं द्रप्सं स्यात्प[134b]त्तलं दधि ॥","अजातं दधि मन्दं स्यान्मस्त्वन्त्ये दधिमण्डकः ।","दध्युत्तरो दधिसरो दध्यग्र्यः कट्वरोऽपि सः ॥","दधिस्नेहो घृतं त्वस्त्री हविः सर्पिर्हविष्यवत् ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1625","synonyms":["शार्क्वक","दुग्धतालीय","दुग्धफेन","शृत","शीन","स्त्यान","विलीन","गोरस","द्रप्स","मन्द","मस्तु","दधिमण्डक","दध्युत्तर","दधिसर","दध्यग्र्य","कट्वर","दधिस्नेह","घृत","हविस्","हविष्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.34","page":"0236","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वरे निषादः श्वपचे प्रसाद-","स्त्वनुग्रहे काव्यगुणे प्रसत्तौ ।","स्वाच्छ्ये नवे च प्रतिभेऽप्यधृष्टे","पीते तु मुद्गे नरि शारदः स्यात् ।","स्त्री सप्तप[5b]र्णेऽम्बुकणागतश्च","स्याद्दारदः पारदहिङ्गुलार्थः ।","विषेऽप्यथो सर्पिषि तोयदं स्या-","न्ना मुस्तके वारिधरेऽपि तद्वत् ॥ ३४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 1 syl. 4 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.20","head":"तोयद"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.74","page":"0282","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृष्यन्विते रासभवाचक[32b]श्च","कामिस्तु खन्यां त्रिषु कामुके सा ।","होमिः पुमान्पावकसर्पिषोः स्यात्","लक्ष्मीः स्त्रियां संपदि [वि]ष्णुनार्याम् ॥ ७४ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 10 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.21","head":"होमि"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"46","page":"0013","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन \"वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि\"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।","पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।","आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.48","synonyms":["त्सरु","भरु","मरु","चरु","शत्रु","तरु","मेरु","केतु","सेतु","हेतु","तन्तु","धातु","कशेरु","दारु","जतु","वस्तु","मस्तु","ग्रन्थि","प्रस्थ","हविस्","बर्हिस्","वपुस्","आयुस्","धनुस्","सौकुमार्य","शौक्ल्य","कार्ष्ण्य","दाक्ष्य","पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","पुर्","क्षुध्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.225","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्नेहो तिलानां तैलं स्यादन्येषां नामपूर्वकम् ।","घृतमाज्यं हविः सर्पिः कौम्भं त्वाज्यं दशाब्दकम् ॥ २२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.225","synonyms":["स्नेह","तैल","घृत","आज्य","हविस्","कौम्भ"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"122","page":"0061","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सक्तोऽक्षद्यूतपानेषु विचित्रा शब्दपद्धतिः ।","सर्पिर्हैयङ्गवीनाज्यं दुग्धं क्षीराऽमृतं पयः ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.122","synonyms":["हैयङ्गवीन","आज्य","दुग्ध","क्षीर","अमृत","पयस्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.70","page":"0039","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ऊरौ च शकटाङ्गे च कस्मिंश्चिदथ सद्मवाक् ।","गृहे जले च रोदस्योः सद्मनी इत्यथो जले ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.70","meanings":[]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.71","page":"0039","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आज्ये च सर्पिः स्नानं तु स्नानीयाप्लवयोरथ ।","साम प्रगीतमन्त्रेषु सान्त्वसामप्रभेदयोः ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.71","meanings":["आज्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1549","page":"0175","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेत् सर्पिषि तैले वा ना तु चन्द्रे स्त्रियां पुनः ।","सृपा ह्युज्जयिनीपार्श्ववाहिन्यां सरिति स्मृता ॥ १५४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1549","head":"सृप्र"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.62","page":"0011","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["अनिले चन्द्र इत्यन्ये दधिपाय्यस्तु सर्षिषि ।","पृषत्य?ति केषाञ्चिन्मतमेतन्न तच्छुभम् ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None पृषत्य?ति केषाञ्चि (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.119","head":"दधिपाय्य"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.74","page":"0110","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कूर्चिका च किलाटी च परमान्नं तु पायसम् ।","क्षैरेयी घृतनामानि तुल्ये द्वे घृतसर्पिषी ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.74","synonyms":["कूर्चिका","किलाटी","परमान्न","पायस","क्षैरेयी","घृत"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.477","page":"0087","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घृते तु द्रव्यसं सर्पिः स्यातं स्यात्सेचनं हविः ।","हैयङ्गवीनं पूर्वेद्युर्दुग्धगोघृतमात्रके ॥ ४७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.477","synonyms":["सेचन","हविस्","हैयङ्गवीन"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"3.2.95","page":"0009","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यवे सक्तुफलायां च बालपत्रेऽपि सर्पिषि ।","रक्ताङ्गो रञ्जने चित्रे रक्ताङ्गा विद्रुमेऽसृजि ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.3.2.8","head":"यज्ञाङ्ग"},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"12.2.187","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अमृतं त्वक्षदुग्धाम्बुसुधाकाकोलसर्पिषि ॥ १८७ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.12.2.1","head":"अमृत"},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"22.6.436","page":"0040","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रसायनवरा धात्रीजीवन्तीत्रिफलासु च ।","पुनर्नवाकाकमाच्योः क्लीबं पयसि सर्पिषि ॥ ४३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.22.6.1","head":"रसायनवर"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.4.51","page":"0039","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घृतमाज्यं हविः सर्पिः नवनीतं तु म्रक्षणम् ।","उदश्विन्मथितं तक्रमारनालं तु काञ्जिकम् ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.4.2","synonyms":["घृत","आज्य","हविस्","नवनीत","म्रक्षण","उदश्वित्","मथित","तक्र","आरनाल","काञ्जिक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.608","page":"0079","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घृतमाज्यं हविः सर्पिः तथाऽऽधारो हविष्यकम् ॥ ६०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.140","synonyms":["घृत","आज्य","हविस्","आधार","हविष्यक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.1.32","page":"0048","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिदुग्धजलैरमी ।","समुद्राः सप्त विख्याताः सप्तद्वीपसमावृताः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.1.32","synonyms":["लवण","इक्षु","सुरा","दधि","दुग्ध","जल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.111","page":"0145","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घृतं हविः सर्पिराज्यं नवनीतं नवोद्धृतम् ।","ह्यो गोदोहोद्भवं घृतं हैयङ्गवीनमुच्यते ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. None ह्यो गोदोहोद्भवं घृ (missing_in_pada) pāda 4 syl. None तं हैयङ्गवीनमुच्यते (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.111","synonyms":["घृत","हविस्","आज्य","नवनीत","नवोद्धृत","हैयङ्गवीन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.10.317","page":"0043","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिक्षीरोदकात्मकाः ॥ ३१७ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.10.23","synonyms":["लवण","इक्षु","सुरा","दधि","क्षीर","उदक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.4.769","page":"0098","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दुग्धं तु क्षीरमूधस्यं पयः स्तन्यं नवं तु तत् ।","पीयूषोऽथ हविः सर्पिर्घृतमाज्यं समार्थकम् ॥ ७६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.4.94","synonyms":["दुग्ध","क्षीर","ऊधस्य","पयस्","स्तन्य","पीयूष","हविस्","घृत","आज्य"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.1.5","page":"0030","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["द्वीपाः सप्ताथ सप्तैव समुद्रा अपि कीर्तिताः ।","लवणेक्षुसुरासर्पदधिदुग्धपयोमयाः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.1.5","synonyms":["लवण","इक्षु","सुरा","दधि","दुग्ध","पयस्"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.455","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हविः सर्पिषि हव्ये च हंसस्तु खगसूर्ययोः ।","निर्लोभे नृपतौ विष्णान्तरात्मनि चेष्यते ॥ ४५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None निर्लोभे नृपतौ वि (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.471","head":"हविस्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.138","page":"0134","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घृतमाज्यं हविः सर्पिः कौंभं त्वाज्यं दशाब्दिकम् ।","हैयंगवीनं पीथं च नवनीतं च तक्रजम् ॥ १३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.138","synonyms":["घृत","आज्य","हविस्","कौम्भ","हैयंगवीन","पीथ","नवनीत","तक्रज"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.2","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुष्के पक्ष्यादिकोशेऽण्डं दुःखैनोव्यसनेष्वघम् ।","अर्शसी व्याधिदुर्नाम्नी आज्ये श्रीवाससर्पिषी ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.2","head":"आज्य"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.6","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षेत्रं गृहे पुरे देहे केदारे योनिभार्ययोः ।","पुण्यस्थाने समूहे च घृतं त्वाज्येंऽबुसर्पिषोः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.6","head":"घृत"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.35","page":"0226","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यज्ञभेदे सदादाने सत्रमाच्छादने वने ।","सर्पिर्घृते च तोये च सान्त्वे दाक्षिण्यसान्त्वने ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.35","meanings":["घृत","तोय"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}