{"stem":"सेवक","iast":"sevaka","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.206","page":"23","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सहायोऽभिचरोऽनोश्च जीविगामिचरप्लवाः ।","सेवकोऽथ सेवा भक्तिः परिचर्या प्रसादना ॥ ४९६ ॥","शुश्रूषाराधनोपास्तिवरिवस्यापरीष्टयः ।","उपचारः पदातिस्तु पत्तिः पद्गः पदातिकः ॥ ४९७ ॥","पादातिकः पादचारी पदाजिपदिकावपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 से (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.206","synonyms":["सहाय","अभिचर","अनुजीविन्","अनुगामिन्","अनुचर","अनुप्लव","सेवा","भक्ति","परिचर्या","प्रसादना","शुश्रूषा","आराधन","उपास्ति","वरिवस्या","परीष्टि","उपचार","पदाति","पत्ति","पद्ग","पदातिक","पादातिक","पादचारिन्","पदाजि","पदिक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.15","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शण्ढो वर्षवरस्तुल्यौ सेवकार्थ्यनुजीविनः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.15","synonyms":["शण्ढ","वर्षवर","अर्थिन्","अनुजीविन्"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.428","page":"0049","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मित्रं सखा वयस्यश्च सुहृत्स्निग्धश्च कथ्यते ।","अनुजीवी सहायः स्यात्सेवकोऽनुचरोऽनुगः ॥ ४२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.274","synonyms":["मित्र","सखि","वयस्य","सुहृद्","स्निग्ध","अनुजीविन्","सहाय","अनुचर","अनुग"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.12","page":"0111","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थिनः स्युर्याचनका अर्थिनः सेवका अपि ।","सादिनः स्यन्दनारोहा हस्त्यारोहाश्च सादिनः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 र्या (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.12","head":"अर्थिन्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.19","page":"0091","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्थापत्यः सौविदोऽथ स्याद्भृत्यो भृतक इत्यपि ।","सेवकोर्थानुजीवी स्याद्वैर्यरिर्द्वेषणो द्विषत् ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.19","synonyms":["स्थापत्य","सौविद","भृत्य","भृतक","अर्थानुजीविन्","वैरिन्","अरि","द्वेषण","द्विषत्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.45","page":"0248","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["[109a] सौविदल्लाः कञ्चुकिनः स्थापत्याः सौविदाश्च ते ।","शण्ढः षण्ढो वर्षधरः सेवकस्तूपजीवकः ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1279","synonyms":["सौविदल्ल","कञ्चुकिन्","स्थापत्य","सौविद","शण्ढ","षण्ढ","वर्षधर","उपजीवक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.70","page":"0145","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्सेवकः [प्र]सेवे","परवत्सेवाकरे प्रोक्तः ।","मानद्रुमेऽप्यशोको","निःशोके वाच्यवद्गदितः ॥ ७० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.72","meanings":["प्रसेव","सेवाकर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.82","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थी विवादिन्यपि सेवके च","स्याद्याचकेऽसौ कथितश्च पुंसि ।","रागी तु रक्ते परवच्च कम्रे","ध्वजी तु शैले रथविप्रयोश्च ॥ ८२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.104","head":"अर्थिन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.23","page":"0009","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परब्रह्मणि नीरे च वयं ब्रूमो नपुंसकम् ।","सेशब्दः सेवने स्त्री स्यात् सेवके वाच्यलिङ्गकः ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.23","head":"से"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.4.2","page":"0040","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शरीरिशेषिणोरङ्गी विशेषादङ्गवत्यपि ।","सेवके याचकेऽप्यर्थी व्यवहाराभियोक्तरि ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.4.2","head":"अर्थिन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.3","page":"0041","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अवरस्त्वप्रशस्ते स्यादर्वाच्यप्यखिलं पुनः ।","कृत्स्ने गर्ह्येऽनुगस्तु स्यादनुगामिनि सेवके ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.3","head":"अनुग"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.799","page":"0116","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवकः स्यात् क्षपणके तथैवासनपादपे ।","त्रि तु श्रेष्ठे प्राणितरि वृद्धयाजीविनि सेवके ॥ ७९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.799","head":"जीवक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1271","page":"0158","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुनिप्रभेदे भव्ये तु त्रिरथो भटिलो द्वयोः ।","शुनि स्यात् सेवके तु त्रिर्भण्डिलस्तु शुनि द्वयोः ॥ १२७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1271","head":"भटिल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1279","page":"0159","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भटालं तु कपोले क्ली भेद्यलिङ्गं तु सेवके ।","भल्लाटस्तु द्वयोरृक्षमृगेऽथो वास्तुवासिनाम् ॥ १२७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1279","head":"भटाल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1590","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सेवकेऽथ वरालो ना मिश्रवर्णान्तरे भवेत् ।","सितपिङ्गाणरूपेऽथ तद्वति त्रिषु सा पुनः ॥ १५९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1590","head":"वराट"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1892","page":"0212","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बहुन्यपि सहायस्तु द्वे सख्यौ त्रि तु सेवके ।","सर्वौघस्तु पुमान् राज्ञां सर्वसन्नहनेऽथ नप् ॥ १८९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1892","head":"सहाय"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.2001","page":"0222","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्ली तु तोये सेवनं तु क्लीबं स्यात् स्यूतिसेवयोः ।","अना तु सेवयत्यर्थे सेवना सेवकः पुनः ॥ २००१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.2001","synonyms":["सेवना"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.2002","page":"0222","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यूते प्रसेवसंज्ञे ना त्रि तु सेवितरि स्मृतः ।","सेनानीस्तु पुमान् स्कन्दे त्रि तु सेनापतौ स्मृतः ॥ २००२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.2002","meanings":["स्यूत","प्रसेव","सेवितृ"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.14","page":"0024","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सहाये सेवके चाथो आक्षारित इति ध्वनिः ।","विवादेष्वभियुक्ते चास्राविते चाभिशस्तके ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.252","head":"अनुजीविन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.25","page":"0027","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिः पुनः सेवकेऽथ स्यादनुदात्तः पुमान् स्वरे ।","निघाताख्ये तद्वति तु त्रिरुदात्तात् परत्र च ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.291","head":"अभिप्लव"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.161","page":"0121","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अत्यन्तीनोऽपि तत्रैव सहायः सेवकः समौ ।","अनुप्लवोऽभिगामी चानुगाम्यभिचरस्तथा ॥ १६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.161","synonyms":["अत्यन्तीन","सहाय","अनुप्लव","अभिगामिन्","अनुगामिन्","अभिचर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.13.203","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीविका वर्तनेऽथोक्तो जीवकः सेवके तरौ ।","प्राणके चातके व्यालग्राहे वृद्ध्युपजीविनि ॥ २०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.13.10","head":"जीवक"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.258","page":"0057","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धर्षमायी धषधरो वर्षधर्षोऽपि सम्मतः ।","मन्त्रिमुख्येषु कथितः सेवकोऽप्यनुजीवनः ॥ २५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.258","synonyms":["धर्षमायिन्","धर्षधर","वर्षधर्ष","अनुजीवन"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.33","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भटोऽनुजीव्यनुचरः पदातिः पदगोऽनुगः ।","पत्तिर्भृत्यः शस्त्रजीवी किङ्करः सेवको जनः ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.32","synonyms":["भट","अनुजीविन्","अनुचर","पदाति","पदग","अनुग","पत्ति","भृत्य","शस्त्रजीविन्","किङ्कर","जन"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.2.38","page":"0045","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सेवका भटिका योधा योधका भटराहुतः(?) ।","पदातिपत्तिपादाताः पदातिकपदाजयः ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.2.23","synonyms":["भटिक","योध","योधक","भट","राहुत","पदाति","पत्ति","पादात","पदातिक","पदाजि"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.2.16","page":"0036","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सेवकः किंकरो भृत्योऽनुजीव्यनुचरोऽनुगः ।","दासः प्रेक्षो भृतकश्च चेटः कर्मकरोऽपि च ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.2.10","synonyms":["किंकर","भृत्य","अनुजीविन्","अनुचर","अनुग","दास","प्रेक्ष","भृतक","चेट","कर्मकर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.773","page":"0111","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अनुगोऽनुचरश्चैवाऽनुप्लवोऽभिचरस्तथा ।","सहायश्चानुगामी चाऽऽनुजीवी स्यात् च सेवकः ॥ ७७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.408","synonyms":["अनुग","अनुचर","अनुप्लव","अभिचर","सहाय","अनुगामिन्","अनुजीविन्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.166","page":"0123","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अनुजीवी सेवकोऽर्थी त्रयं स्यात् परिचारके ।","भूमेरव्यवहितो विजिगीषोः समन्ततः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 1 भू (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.166","synonyms":["अनुजीविन्","अर्थिन्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.79","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिषु सेवकवृद्याशिजीविषु त्वहितुण्डिके ।","झल्लिका स्यात् पुटे द्योते तूद्वर्तनमलेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.79","head":"जीवक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.152","page":"0186","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सूतकः पारदेऽस्त्री स्यादुत्पत्तावपि न द्वयोः ।","सृदाकुः पुंसि वज्रेऽग्नौ समीरे प्रतिसूर्यके ।","सेवको वाच्यवद्भृत्ये भवेत् पुंसि प्रसेवके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.152","meanings":["भृत्य","प्रसेवक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.34","page":"0236","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थी च सेवके पुंसि याचके च विवादिनि ।","अर्वा तु घोटके पुंसि कुत्सिते वाच्यलिङ्गकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.34","head":"अर्थिन्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1310","page":"0159","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्रंसनं ध्वंसनं भ्रंशो भ्रेषोऽधःपतनं स्थितेः ।","अनीकस्थो रक्षिवर्गोऽनुजीवी सेवकः समौ ॥ १३१० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.45","synonyms":["स्रंसन","ध्वंसन","भ्रंश","भ्रेष","अनीकस्थ","रक्षिवर्ग","अनुजीविन्"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.2.5","page":"0087","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धार्मिकाणां तु सम्भूय भोजनं गणचक्रकम् ।","क्रीडाक्रीडकयोर्देश्च सेवायां सेवके च सेः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.2.5","head":"से"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.17","page":"0105","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सेवकश्चानुजीवी च यस्तु केलिसहायकः ।","वैहासिकः केलिकिलस्तस्मिन् हासनिकोऽपि च ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.17","synonyms":["अनुजीविन्","केलिसहायक","वैहासिक","केलिकिल","हासनिक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.93","page":"0264","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुरभिर्वाच्यवत् सौम्ये सुगन्धौ स्त्री त्वसौ गवि ।","पुमांश्चैत्रे वसन्ते च सेवकौ स्यूतभाजकौ ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.93","meanings":["स्यूत","भाजक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.5.43","page":"0280","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सेशब्दः सेवने स्त्री स्यात्सेवके त्वभिधेयवत् ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.5.43","head":"से"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}