{"stem":"सेव्य","iast":"sevya","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"4.2.1","page":"6","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जले दिव्यमिरा सेव्यं कृपीटं घृतमङ्कुरः ।","विषं पिप्पलपातालमलिलानि च कम्बलम् ॥ १६२ ॥","पावनं षड्रसं चापि पल्लूरं तु सितं पयः ।","किट्टिमं तदतिक्षारं शालूकं पङ्कगन्धिकम् ॥ १६३ ॥","अन्धं तु कलुषं तोयमतिस्वच्छं तु काचिमम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.4.2.1","synonyms":["दिव्य","इरा","कृपीट","घृत","अङ्कुर","विष","पिप्पल","पाताल","अलिल","कम्बल","पावन","षड्रस","पल्लूर","किट्टिम","शालूक","अन्ध","काचिम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.4.238","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्याद्वीरणं वीरतरं मूलेऽस्योशीरमस्त्रियाम् ।","अभयं नलदं सेव्यममृणालं जलाशयम् ॥ १६४ ॥","लामज्जकं लघुलयमवदाहेष्टकापथे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.4.238","synonyms":["वीरण","वीरतर","उशीर","अभय","नलद","अमृणाल","जलाशय","लामज्जक","लघुलय","अवदाह","इष्टकापथ"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.1.8","page":"0149","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चोद्ये चोदनाश्चर्ये चान्त्यावन्तभवाधमौ ।","सेव्यमुशीरे सेवार्हे कुड्यं भित्तौ विलेपने ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 चो (merge) pāda 3 syl. 2 व्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.1.8","meanings":["उशीर","सेवार्ह"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.99","page":"0259","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अश्वत्थो विष्णुसद्मार्थः पवित्रं गुह्यपत्रकः ।","मङ्गल्यः श्यामलो विप्रः सत्यः सेव्यः शुभप्रदः ॥ ९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.99","synonyms":["अश्वत्थ","विष्णुसद्मन्","पवित्र","गुह्यपत्रक","मङ्गल्य","श्यामल","विप्र","सत्य","शुभप्रद"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.27","page":"0346","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अनच्छं त्वप्रसन्नं स्यात्कच्चरं मलिनं पुनः ।","किट्टमं पुष्पितं सेव्यं शालूकं किट्टिमं चलम् ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.27","synonyms":["अनच्छ","अप्रसन्न","कच्चर","मलिन","किट्टम","पुष्पित","शालूक","किट्टिम","चल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.20","page":"0185","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["समगन्धं च सेव्यं च तत्पुनर्बहुमूलकम् ।","देवदत्तं मृणालं स्याल्लामज्जं त्वमृणालकम् ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.632","synonyms":["समगन्ध","बहुमूलक","देवदत्त","मृणाल","लामज्ज","अमृणालक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.29","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["श्रीदे पुमान्स्याद्धनदो वदान्ये ।","स्यान्मुस्तकेऽब्दे जलदोऽथ पुष्प-","रसे च मांस्यां नलदं च सेव्ये ॥ २९ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.15","head":"नलद"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.37","page":"0291","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिब्यं लवङ्गे द्युभवेऽन्यवत्स्यात्","स्त्रियां भवेदामलकीगतं तत् ।","उशीरके सेव्यमुशन्ति षण्ढे","सेवोचिते तु त्रिषु संप्रदिष्टम् ॥ ३७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.37","meanings":["उशीरक","सेवोचित"]},{"kosha":"NGSH","kosha_title":"निघण्टुशेष","kosha_latn":"Nighaṇṭuśeṣa","ref":"1.103","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["देवसालः शक्रतरुर्नदीसर्जोऽर्जुनाह्वयः ।","अर्जुनः ककुभः सेव्यः सर्पणो धूर्तपादपः ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NGSH#NGSH.1.0.101","synonyms":["देवसाल","शक्रतरु","नदीसर्ज","अर्जुनाह्वय","अर्जुन","ककुभ","सर्पण","धूर्तपादप"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1553","page":"0175","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सृत्वरी तु स्त्रियां वाचि जननीवैश्ययोरपि ।","सेव्यं तु सेवनीये त्रिर्वातव्येऽप्यथ नब्जले ॥ १५५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1553","meanings":["सेवनीय","वातव्य","जल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1554","page":"0175","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["उशीरे नि शरे दध्नि पत्राङ्गाह्वयभेषजे ।","अब्धिजे लवणे ना तु मध्वासव इति श्रुते ॥ १५५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1554","meanings":["उशीर","शर","दधि","पत्राङ्ग","लवण","मध्वासव"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1555","page":"0175","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मद्यभेदे स्त्रियां तु स्यात् सेव्या नीवारधान्यके ।","वन्दाकेऽप्यज्झटासंज्ञस्तम्बेऽथ चटके द्वयोः ॥ १५५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1555","meanings":["मद्यभेद","चटक"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.130","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भूजः कुजो लोहिताङ्गो भौमोऽङ्गारक इत्यपि ।","गौरः सौम्यो बुधे शौरिः शौरी सेव्यः शनैश्चरे ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.130","synonyms":["भूज","कुज","लोहिताङ्ग","भौम","अङ्गारक","गौर","सौम्य","शौरि","शौरी"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"21.1.348","page":"0032","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शल्यं क्ष्वेडे च मदने शल्यः सेव्यस्तु पौण्ड्रके ।","सेव्या तु हृद्यगन्धायामथ सेव्यं रणप्रिये ॥ ३४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.21.1.10","meanings":["पौण्ड्रक","रणप्रिय"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"22.2.390","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सेव्ये शुभ्रस्तु सुमने शुभ्रा वंश्याहिछत्रयोः ।","शुभ्रं वरेऽभ्रके सारो लोहदाडिम्बयाज्ञिके ॥ ३९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 हि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.22.2.21","head":"शीघ्र"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.2.1857","page":"0303","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पयो यादोनिवासश्च घनरसस्तथोदकम् ।","इरा दिव्यं विषं सेव्यं षड्रसं घृतमऽरङ्कुरम् ॥ १८५७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र (sub) pāda 4 syl. None षड्रसं घृतमऽरङ्कुरम् (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.2.4","synonyms":["पयस्","यादोनिवास","घनरस","उदक","इरा","दिव्य","विष","षड्रस","घृत","अरङ्कुर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.5.2082","page":"0345","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सेव्यं तथाऽवदाहं च ख्यातं लघुलयं पुनः ।","नामान्येतानि मन्यन्ते सेव्यस्य विबुधैः खलु ॥ २०८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.5.190","synonyms":["अवदाह","लघुलय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.4.119","page":"0066","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रक्तमञ्जरसेव्यौ च सप्त हिज्जलभूरुहे ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.4.119","synonyms":["रक्तमञ्जर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.4.308","page":"0080","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मृणालं नलदं सेव्यं लाज-नामज्जकाभयम् ।","तृणं नलादयो गर्मुच्छ्यामाककोद्रवादयः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.4.308","synonyms":["मृणाल","नलद","लामज्जक","अभय","तृण","गर्मुत्","श्यामाक","कोद्रव"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.397","page":"0108","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भद्राश्रयो गन्धसारः भद्रश्रीः सेव्यरोहिणौ ।","तैलपर्णिकगोशीर्षे हरिचन्दनमस्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.397","synonyms":["भद्राश्रय","गन्धसार","भद्रश्री","रोहिण","तैलपर्णिक","गोशीर्ष","हरिचन्दन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.37","page":"0260","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गणदेवविशेषे ना साधनीयेऽभिधेयवत् ।","सूर्या सूर्यप्रियौषध्योः सूर्येऽर्कपर्णसूरयोः ॥","स्थेयः पुरोहिते वादपक्षनिर्णेतरि स्मृतः ।","सेव्यं त्रिषु च सेवार्हे क्लीबं वीरणमूलके ॥","सैन्यं क्लीबं बले सेनासमवेतेऽभिधेयवत् ।","सौम्यो ना ज्ञे तिष्वनुग्रे सोमदेवमनोज्ञयोः ॥","हार्यस्त्रिषु च हर्त्तव्ये पुमान् विभीतके द्रुमे ।","हृदयं हृदि हिते हृज्जे हृत्प्रिये त्रिषु च द्वयोः ॥","भरणे स्त्री वृद्धिनामौषधे मन्त्रान्तरे पुमान् ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र्क (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 वि (sub) pāda 3 syl. None हृदयं हृदि हिते हृज्जे (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.37","meanings":["सेवार्ह","वीरणमूलक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.3.592","page":"0076","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मूलेऽस्योशीरमस्त्री स्यादवदाहं जलाशयम् ।","लामज्जं नलदं सेव्यममृणालं वराभये ॥ ५९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.3.158","synonyms":["उशीर","अवदाह","जलाशय","लामज्ज","नलद","अमृणाल","वरा","अभया"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.5.803","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चटकः कलविङ्कः स्यात् सेव्यस्तिलककण्टकः ।","आटको बलिभुक् तस्य चटका बल्लभा तयोः ॥ ८०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.5.18","synonyms":["चटक","कलविङ्क","तिलककण्टक","आटक","बलिभुज्","चटका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1147","page":"0141","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सेव्यपिञ्जरसंकोचपिशुनाग्निशिखानि च ।","अगरु कृमिजं लोहं राजार्हं जाङ्गलान्नकम् ॥ ११४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 रु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.117","synonyms":["पिञ्जर","संकोच","पिशुन","अग्निशिख","अगरु","कृमिज","लोह","राजार्ह","जाङ्गलान्नक"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"137","page":"0538","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुण्ड्रेक्षौ पुण्ड्रकः सेव्यः पुण्ड्रकोऽतिरसो मधुः ।","श्वेतकाण्डो भीरुकस्तु हरितो मधुरो महान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.137","synonyms":["पुण्ड्रेक्षु","पुण्ड्रक","अतिरस","मधु","श्वेतकाण्ड","भीरुक","हरित","मधुर","महत्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.3.18","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धूंक्ष्णा तु श्वेतकाकोऽथ चटको वर आटकः ।","बलिभुक्कलविंकश्च सेव्यस्तिलककण्टकः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.3.18","synonyms":["धूंक्ष्णा","श्वेतकाक","चटक","वर","आटक","बलिभुज्","कलविंक","तिलककण्टक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.115","page":"0132","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पत्रांगं रञ्जनं सेव्यं धूर्तमैरावतं लसम् ।","कुचन्दनं जघन्यं च रक्तं च तिलपर्ण्यपि ॥ ११५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.115","synonyms":["पत्राङ्ग","रञ्जन","धूर्त","ऐरावत","लस","कुचन्दन","जघन्य","रक्त","तिलपर्णी"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.120","page":"0133","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अक्षीबं बिसिरं सेव्यं सैन्धवं तु नदीभवम् ।","माणिमन्थं शितशिवं नादेयं वेधकं पटु ॥ १२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.120","synonyms":["अक्षीब","बिसिर","सैन्धव","नदीभव","माणिमन्थ","शितशिव","नादेय","वेधक","पटु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.142","page":"0134","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["छिन्नं दधि बुसं रूक्षं खलं सेव्यं च निश्शरे ।","बहुसूदनमप्यस्मिन्द्रप्सं स्यादघनं दधि ॥ १४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.142","synonyms":["छिन्न","बुस","रूक्ष","खल","बहुसूदन","द्रप्स"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.49","page":"0140","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मध्वासवोऽसितः सेव्यः शार्करो माधवोऽस्त्रियाम् ।","मैरेयमासवो धात्रीधातकीगुडवारिभिः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.49","synonyms":["मध्वासव","असित","शार्कर","माधव","मैरेय","आसव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.3.18","page":"0274","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्नेहं सेव्यं महच्छुद्धं धरुणं सर्वतोमुखम् ।","पातालं स्वादु दिव्यं च तानि पंचदशाप्स्वपि ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.3.20","synonyms":["स्नेह","महत्","शुद्ध","धरुण","सर्वतोमुख","पाताल","स्वादु","दिव्य"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}