{"stem":"स्नुषा","iast":"snuṣā","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.219","page":"23","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रजावती भ्रातुर्जाया सूनोः स्नुषा जनी वधूः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स्नु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.219","synonyms":["प्रजावती","भ्रातृजाया","जनी","वधू"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"3.35","page":"2","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्ववासिनी चरिण्टी च चिरिण्टी च चरण्ट्यपि ।","वधूट्यां पत्न्यां करात्ती गेहिनी सहधर्मिणी ॥ ४० ॥","सधर्मचारिणी चापि स्नुषायां तु वधूट्यपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.3.0.35","synonyms":["स्ववासिनी","चरिण्टी","चिरिण्टी","चरण्टी","वधूटी","पत्नी","करात्ती","गेहिनी","सहधर्मिणी","सधर्मचारिणी"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.10","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["समाः स्नुषाजनीवध्वश्चिरिण्टी तु सुवासिनी ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.10","synonyms":["जनी","वधू","चिरिण्टी","सुवासिनी"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.196","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वधूर्जाया स्नुषा स्त्री च सुधा लेपोऽमृतं स्नुही ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.196","head":"वधू"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.504","page":"0058","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अम्बा सवित्री जननी च माता,","वप्ता च तातो जनकः पिता च ।","स्नुषा जनी पुत्रवधूर्वधूः स्यात्,","प्रजावती भ्रातृवधूः स्मृता च ॥ ५०४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.350","synonyms":["अम्बा","सवित्री","जननी","मातृ","वप्तृ","तात","जनक","पितृ","जनी","पुत्रवधू","वधू","प्रजावती","भ्रातृवधू"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"18.2.3","page":"0100","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वधूर्नवोढयोषायां स्नुषाभार्याङ्गनासु च ।","दधि क्षीरोद्भवं वस्तु तारे दधि च वासके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.18.2.3","head":"वधू"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.20","page":"0203","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वधूः स्नुषा सुतस्त्री स्याच्चिरण्टी तु स्ववासिनी ।","पतिप्रिया वधूटी च सुभगा च सुवासि[75a]नी ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.817","synonyms":["वधू","सुतस्त्री","चिरण्टी","स्ववासिनी","पतिप्रिया","वधूटी","सुभगा","सुवासिनी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.67","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["साधुर्भवेद्वार्धुषिके मनोज्ञे","स्यात्सज्जने पुंसि तु बन्धुजीवे ।","स्याद्बान्धवे भ्रातरि चापि बन्धु-","र्वधूर्नवोढागृहिणीस्नुषासु ॥ ६७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.17","head":"वधू"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.84","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परे महर्लोकत ईरितोऽपि","लोकेऽत्र लोकेऽपि जनश्च नीचे ।","जनी स्नुषायां स्याज्जनने घनस्तु","मेघे दृढे विस्तृतिसान्द्रयोश्च ।","दृढेऽप्ययोमुद्गरके * गात्रे","वाद्ये पुनर्मध्यमनृत्यकेऽन्त्ये ॥ ८४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"upajati · pāda 1 syl. None जनी स्नुषायां स्याज्जनने घनस्तु (extra_in_pada) pāda 3 syl. None दृढेऽप्ययोमुद्गरके * गात्रे (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.3","head":"जनी"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","शब्द","अञ्जलि","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","कपोल","गण्ड","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","पाद","रोग","वेग","स्पर्श","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","विकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","नासिका","चूडा","वसा"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"18","page":"0004","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्राणो नाम वायुः सोऽस्यास्तीति प्राणी तस्याङ्गं प्राण्यङ्ग इकारः अन्ते यस्य तदिदन्तम् । तत्सर्वं स्त्रीलिङ्गं भवति । तद्यथा । इयं कटिः श्रोणिः अङ्गुलिः पङ्क्तिरित्यादि वस्तिकुक्षिपाणीनामपीदन्तत्वाच्च स्त्रीत्वे प्राप्ते बाधः क्रियते । एतान्विमुच्य वर्जयित्वेत्यर्थः । पुंसीत्यधिकारात्तेषां पुंस्त्वमेव भवति । अयं वस्तिः नाभेरधः । अयं कुक्षिरुदरस्थानम् । अयं पाणिर्हस्त इति । जङ्घादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं जङ्घा जानुनोरधस्तात् । पादस्योपरिस्था च । इयं शिरा देहधारिणी । इयं स्नुषा पुत्रवधूः ।","इयं नासिका गन्धहारिणी । इयं चूडा शिखा । इयं वसा शोणितविकारः स्नेहश्च ।","स्रक्स्रुक्स्फिक्त्वग्वाग्योषितो हि विद्यात्स्त्रियां द्युनावौ च ।","दीधितिमेकां[का] मुक्त्वा रश्म्यभिधानं तु पुंस्येव ॥ १८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.19","synonyms":["कटि","श्रोणि","अङ्गुलि","पङ्क्ति","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","नासिका","चूडा","वसा","स्रज्","स्रुच्","स्फिज्","त्वच्","वाच्","योषित्","दिव्","नौ","रश्मि","दीधिति"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.95","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्मौ च गृहदारौ च वधूः स्त्रीमात्रभार्ययोः ।","नवोढयोषास्नुषयोः भार्यायां पूर्वजस्य च ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.95","head":"वधू"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.465","page":"0082","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जतुकृत्संज्ञवल्ल्यां च स्नुषातिबलयोरपि ।","जनिस्तु पत्न्यामुत्पत्तौ वरयोषिति च स्त्रियाम् ॥ ४६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.465","head":"जनी"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.180","page":"0124","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["द्वितीयोढा कलत्रं स्यात्कुटुम्बिन्यां पुरन्ध्र्यपि ।","भ्रातृजाया प्रजावत्यां पुत्रभार्या जनी स्नुषा ॥ १८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.180","synonyms":["द्वितीया","ऊढा","कलत्र","कुटुम्बिनी","पुरन्ध्री","भ्रातृजाया","प्रजावती","पुत्रभार्या","जनी"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.24.352","page":"0206","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्तिर्दीपदशायां स्याद्विधिः कर्तव्यवेधसोः ।","वधूः पत्न्यां स्नुषायां च विदा ज्ञानधियोरपि ॥ ३५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.24.5","head":"वधू"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.450","page":"0116","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सूनोः स्नुषा वधूटी च जनी वधूश्च मन्यते ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.450","synonyms":["वधूटी","जनी","वधू"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.130","page":"0092","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["दिक्करी वनिका चेति धनीकापि च कुत्रचित् ।","स्नुषा वधुर्वधूटी स्याद् जनी च जनिरित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.130","synonyms":["दिक्करी","वनिका","धनीका","वधु","वधूटी","जनी","जनि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.59","page":"0269","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदारो दातृमहतोरनुकूलेऽभिधेयवत् ।","उत्तरा स्त्री तु दिग्भेदे स्नुषायां फाल्गुणस्य च ॥","विराटतनये पुंसि क्रूरे दिव्युत्रये त्रिषु ।","प्रतिवाक्ये क्लीबलिङ्गमुत्तरन्तु निगद्यते ॥","एकाग्रं वाच्यलिङ्गं स्यादनाकुलैकतानयोः ।","औशीरमासने क्लीबं स्वापचामरदण्डयोः ॥","कृकरः पक्षिभेदे स्यात् क्रकचे पक्षिदीनयोः(?) ।","कदरः क्रकचव्याधिभिदोश्च खदिरे सिते ॥","कर्वुरो राक्षसे पापे जलहेम्नोर्नपुंसकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 कु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.59","head":"उत्तरा"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1039","page":"0129","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पतिवत्नी भर्तृमती प्राज्ञा प्राज्ञी च धीमती ।","समाः स्नुषावधूजन्यास्तरुणी युवतिः समे ॥ १०३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 भ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.9","synonyms":["पतिवत्नी","भर्तृमती","प्राज्ञा","प्राज्ञी","धीमती","वधू","जन्या","तरुणी","युवति"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.6.3","page":"0049","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्नुषा वधूटी मधुरनिस्वना हंसगद्गदा ।","सुखोष्णशीता तुहिनग्रीष्मयोर्वरवर्णिनी ।","क्रोधना भामिनी चण्डी दारुस्त्रीशालभञ्जिका ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.6.3","synonyms":["वधूटी","मधुरनिस्वना","हंसगद्गदा","सुखोष्णशीता","वरवर्णिनी","क्रोधना","भामिनी","चण्डी","दारुस्त्री","शालभञ्जिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.36","page":"0176","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["जाया प्रजावती भ्रातुर्ज्येष्ठभ्रातुः प्रिया वधूः ।","स्नुषा वधूर्जनी सूनोर्मातुलानी तु मातुली ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.36","synonyms":["प्रजावती","वधू","जनी","मातुलानी","मातुली"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}