{"stem":"स्पर्श","iast":"sparśa","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.5.12","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रूपं शब्दो गन्धरसस्पर्शाश्च विषया अमी ॥ ७ ॥","गोचरा इन्द्रियार्थाश्च हृषीकं विषयीन्द्रियम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.5.12","synonyms":["रूप","शब्द","गन्ध","रस","विषय","गोचर","इन्द्रियार्थ","हृषीक","विषयिन्","इन्द्रिय"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.2.14","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बन्धनं प्रसितिश्चारः स्पर्शः स्प्रष्टोपतप्तरि ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.2.25","synonyms":["बन्धन","प्रसिति","चार"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.33","page":"0114","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शकुनिः करणे च स्याच्छकुनी पक्षिसौबलौ ।","स्पर्शनो मरुते ज्ञेयः स्पर्शनं स्पर्शदानयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.33","head":"स्पर्शन"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"20.1.2","page":"0131","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रेपः स्यादधमे क्रूरे छुपः स्पर्शे क्षुपे तथा ।","कृपा दया कृपो व्यासो वपा विवरमेदसोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.20.1.2","head":"छुप"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"29.2.6","page":"0212","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दर्शस्तु स्यादमावास्या यश्चात्र वैदिको विधिः ।","स्पर्शः स्यात्स्पर्शके रोगे दानस्पर्शनयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 त्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.29.2.6","meanings":["स्पर्शकरोग","दान","स्पर्शन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.101","page":"0079","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रदेशनं विश्रणनमतिसर्जनमित्यपि ।","विसर्जनं च पुंसि स्यादुत्सर्गः स्पर्श इत्यथ ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.101","synonyms":["प्रदेशन","विश्रणन","अतिसर्जन","विसर्जन","उत्सर्ग"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.156","page":"0434","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दस्पर्शरूपरसगन्धा भूतगणाः क्रमात् ।","विषयाः स्युरमी ह्येषामिन्द्रियार्थश्च गोचरः ॥ १५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र्श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.156","synonyms":["शब्द","रूप","रस","गन्ध","विषय","इन्द्रियार्थ","गोचर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.45","page":"0443","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पर्शाः काद्या मावसाना व्यापका यादिहान्तगाः ।","द्व्यधिका विंशतिरचो दीर्घाभावाल्ऌसंज्ञके ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.45","synonyms":["व्यापक","अच्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.61","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्रिष्वार्थिकं तथार्थ्यं च भवेदर्थान्वितं हि यत् ।","* * * * * * * * वर्णोऽस्त्र्यक्षरमन्तिमे ।","अचः स्वरा व्यञ्जनं हल् वर्गाः स्पर्शास्तथोहितः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.58","synonyms":["आर्थिक","आर्थ्य","वर्ण","अक्षर","अच्","स्वर","व्यञ्जन","हल्","वर्ग"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.165","page":"0073","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पार्शनः स्पर्शनः स्पर्शस्त्वङ्मयः स चतुर्विधः ।","उष्णः शीतः कठोरश्च मृदुस्तद्वत्त्वमी त्रिषु ॥ १६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.166","synonyms":["स्पार्शन","स्पर्शन","उष्ण","शीत","कठोर","मृदु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.6","page":"0066","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हुडति स्यादथ स्पर्शे छुपति स्पृशतीति च ।","शीकति स्याच्छीकयति चीकयत्यपि चीकति ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 च्छी (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.294","head":"छुपति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.81","page":"0073","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रादुष्कृतौ व्यलीकस्य प्रतेर्विनिमये भवेत् ।","उपाद्ज्ञानेच्छयोराप्तौ वधे स्पर्शे तथाङ्परः ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.371","head":"आलभते"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.24","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्वगिन्द्रिये स्पर्श इहापि दाने","स्यात्स्पर्शनं पुंसि तु तत्समीरे ॥ २४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.45","head":"स्पर्शन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.60","page":"0269","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णे विसर्जनीयेऽप्यभिनिष्टानः स्मृतो विज्ञैः ।","स्नाने स्पर्शे चोपस्पर्शनमुक्तं तथाचमने ॥ ६० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.179","head":"उपस्पर्शन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.6","page":"0365","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लोध्रे तथा गन्धरसेऽथ दर्शः","सूर्येन्दुसङ्गेऽप्यवलोकनेऽपि ।","श्रौते च पक्षान्त विधौ तथाथ","स्पर्शो भवेत्स्पर्शनदानयोश्च ।","त्वाचे गुणेऽर्तौ च नृवैश्ययोस्तु","नास्त्री प्रवेशे विडिह प्रजायाम् ।","मले न ना स्त्री तु खगादिबन्धे","कचोत्तरस्थो निकरे च पाशः ।","कर्णान्तगः शोभनवाचकः स्या-","न्निन्दार्थकश्चात्र परस्थितोऽयम् ।","नाशो विनाशानुपलम्भयोः स्यात्","पलायनेऽथ क्षवथौ पुमान्स्यात् ॥ ६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.5","meanings":["स्पर्शन","दान","गुण","अर्ति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.25","page":"0368","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपांशुरुक्तो जपभेदकेऽथा-","व्ययं विविक्तेऽथ यवासके स्यात् ।","स्यात्कण्टकार्यां परवत्कठोरे","स्पर्शे विपाशा तु नदीविभेदे ॥ २५ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.25","head":"उपांशु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.30","page":"0369","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्वेष्टनेऽथाचमनाप्लवार्थः","स्यात्स्पर्शमात्रेऽथ नरे च वैश्ये ।","भूमिस्पृगुक्तोऽथ खलेऽन्यवत्स्या-","च्छनैश्चरे क्रूरदृगादिलिङ्गः ॥ ३० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.31","head":"उपस्पर्श"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","शब्द","अञ्जलि","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","कपोल","गण्ड","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","पाद","रोग","वेग","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","विकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा","वसा"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"54","page":"0015","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः नपुंसके भवन्ति । इदं भयं त्रासः । बीजमङ्कुरोत्पत्तिकारणम् । सिध्मं कुष्ठविशेषः । पदं स्थानम् । बर्हं मयूरपिच्छम् । शुक्रं रेतः । तक्रं[क्र] मथितम् । सुखं भोगः । दुःखं पीडा । शिखरं शृङ्गम् । असृक् रक्तम् । सदैवेति वचनाद्भयादीनां व्यभिचारः । अयं भयः ।","पाषाणोपलशृङ्गारप्रस्थभृङ्गारमस्तकस्तबकाः ।","रूपं मुक्त्वा शब्दरसस्पर्शगन्धादयश्चोक्ताः सदा पुंसि ॥ ५४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. None सिध्मं कुष्ठविशेषः । पदं (extra_in_pada) pāda 4 syl. None स्थानम् । बर्हं मयूरपिच्छम् (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.57","synonyms":["भय","बीज","सिध्म","पद","बर्ह","शुक्र","तक्र","सुख","दुःख","शिखर","असृज्","पाषाण","उपल","शृङ्गार","प्रस्थ","भृङ्गार","मस्तक","स्तबक","शब्द","रस","गन्ध","रूप"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"55","page":"0015","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः सदा पुंसि भवन्ति । यथा पाषाणः प्रस्तरः । उपलः शिला पाषाण एव । शृङ्गारो विदग्धता । प्रस्थः परिमाणम् । भृङ्गारः सुवर्णमयः कलशः । मस्तकः शिरः । स्तबकः पुष्पोत्करः । शब्दो ध्वनिः । रसो माधुर्यादिः । स्पर्शो मृदुकर्कशादिः । गन्धो नासिकाग्राह्यः कुसुमादेः । रूपं मुक्त्वा रूपं विहाय ।","रूपं नपुंसके भवति । इदं रूपं चक्षुर्ग्राह्यम् ।","शेखरयूपपुरोडाशकूपसूपलवशष्पाः ।","धर्ममयवासोदशादाराः पुंसि बहुत्वं चैषाम् ॥ ५५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.58","synonyms":["पाषाण","उपल","शृङ्गार","प्रस्थ","भृङ्गार","मस्तक","स्तबक","शब्द","रस","गन्ध","रूप","शेखर","यूप","पुरोडाश","कूप","सूप","लव","शष्प","धर्म","मय","वासोदशा","दार"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.128","page":"0031","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तृणे च विटपे चाथ स्तम्भः स्यात् प्रतिबन्धने ।","स्थूणायां च जडीभावे स्पर्शस्तु प्रणिधौ युधि ॥ १२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.128","meanings":["प्रणिधि","युध्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1452","page":"0166","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["योक्त्त्रेण स्त्र्यथ ना स्पर्श उपतापप्रदानयोः ।","स्पर्शने कादिवर्णेषु मावसानेषु सज्जनः ॥ १४५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1452","meanings":["उपताप","प्रदान","स्पर्शन","कादिवर्ण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1453","page":"0166","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["पुनर्जारेऽवदद्द्वे तु स एवाब्रूत किङ्करे ।","त्रि तु स्प्रष्टरि सिंहस्तु पठति स्मोपतप्तरि ॥ १४५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1453","meanings":["जार","किङ्कर","स्प्रष्टृ","उपतप्तृ"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.6","page":"0090","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यादुपस्पर्शनं स्पर्शे स्नानाचमनयोरपि ।","उपवर्तनमित्येतदश्वानां लुठने क्षितौ ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.39","head":"उपस्पर्शन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.276","page":"0086","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रूपं शब्दो गन्धरसस्पर्शाश्च विषया अमी ।","गोचरा इन्द्रियार्थाश्च विशिष्यैवं विभाव्यताम् ॥ २७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.276","synonyms":["रूप","शब्द","गन्ध","रस","विषय","गोचर","इन्द्रियार्थ"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.100","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेपण्यश्वसनो मारुत्पृषदश्वो मलिम्लुचः ।","स्पर्शश्च स्पर्शनो वीरुदाशुगश्च प्रभञ्जनः ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.100","synonyms":["क्षेपणि","श्वसन","मारुत्","पृषदश्व","मलिम्लुच","स्पर्शन","वीरुध्","आशुग","प्रभञ्जन"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"5.5","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पर्शः संस्पर्शनं तग्जो जगत्प्राणेन्द्रियोद्भवः ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.5.0.5","synonyms":["संस्पर्शन","त्वग्ज","जगत्प्राणेन्द्रियोद्भव"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.46","page":"0408","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पर्शो रसश्च गन्धश्च रूपं शब्दश्च पञ्चमः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.46","synonyms":["रस","गन्ध","रूप","शब्द"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.329","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अविद्याऽहंमतिः स्त्री स्यादज्ञाने परिकीर्तिता ।","रूपः शब्दस्तथा गन्धो रसः स्पर्शस्तु पञ्च वै ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.329","synonyms":["अविद्या","अहंमति","रूप","शब्द","गन्ध","रस"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.58","page":"0114","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रादेशनं वितरणं स्पर्शनञ्चातिसर्जनम् ।","स्पर्शो विसर्गः क्षणनं प्रदेशननं विहापितम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 शन (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.58","synonyms":["प्रादेशन","वितरण","स्पर्शन","अतिसर्जन","विसर्ग","क्षणन","प्रदेशन","विहापित"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"6.29","page":"0172","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रसितिर्बध्यते येन बन्धनञ्चार इत्यपि ।","स्पर्शः स्प्रष्टोपतप्ता च रोगभेदे निगद्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.6.0.29","synonyms":["प्रसिति","बन्धन","चार","स्प्रष्टृ","उपतप्तृ"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.90","page":"0242","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सन्तानो गोत्रसन्तत्योरपत्ये च सुरद्रुमे ।","स्पर्शनं पवने पुंसि क्लीबं स्यात्स्पर्शदानयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.90","head":"स्पर्शन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.132","page":"0246","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्नानेऽप्या चमने स्पर्शे स्यादुपस्पर्शनं तथा ।","सुसंस्कृते विनिहते उपसम्पन्नमीरितम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.132","head":"उपस्पर्शन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.30.12","page":"0289","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्पर्शो दाने स्पर्शने च रोगस्पर्शकयोरपि ।","स्पशश्चरे सम्पराये बन्धभेदे च कामिनाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.30.12","meanings":["दान","स्पर्शन","रोग","स्पर्शक"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.10","page":"0250","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चाटुकारे चक्र-गण्डावपि, स्परिशः स्पर्शवत् ।","शिशिरे शीतलः शीतः सुसीमश्च सुषीमवत् ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 शः (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.10","synonyms":["चक्र","गण्ड","स्परिश","शीतल","शीत","सुसीम","सुषीम"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.287","page":"0039","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शब्दस्पर्शरसा रूपं गन्धश्च विषया अमी ।","इन्द्रियार्था इन्द्रियं तु स्यादक्षं करणं च तत् ॥ २८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.24","synonyms":["शब्द","रस","रूप","गन्ध","विषय","इन्द्रियार्थ","इन्द्रिय","अक्ष","करण"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.2.1243","page":"0152","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पर्शाः स्युः कादयः पञ्चविंशतिर्मावसानकाः ।","स्त्रियोऽन्तस्था यरलवास्त्रिलिङ्गस्त्वनुनासिकः ॥ १२४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.2.75","synonyms":["अन्तस्था","अनुनासिक"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.58","page":"0040","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वियत् स्पर्शश्च हृद्धंस इला ग्रासः क्रमाः स्मृताः ।","मातृकावर्णसंज्ञास्तु ता ज्ञात्वा चोद्धरेन्मनून् ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.58","synonyms":["वियत्","हृद्धंस","इला","ग्रास"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.52.56","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथ कादिमते प्रोक्ता संज्ञा भूतलिपेः क्रमात् ।","वातो मरुच्चरः प्राणो वायुर्नादो रयो जवी ।","व्याप्तं स्पर्शो वायुजानां संज्ञा प्रोक्ता मनीषिभिः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.52.4","synonyms":["वात","मरुत्","चर","प्राण","वायु","नाद","रय","जविन्","व्याप्त"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"9.1.1","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वातः-अ, मरुत्-आ, चरः-ए, प्राणः-क, वायुः-ख, नादः-ट, रयः-त, जवी-प, व्याप्तं-य, स्पर्शः-ष"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.9.1.1","synonyms":["वात","मरुत्","चर","प्राण","वायु","नाद","रय","जविन्","व्याप्त"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.270","page":"0184","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुप्तज्ञाने च शयने स्वप्नोऽथ स्पर्शदानयोः ।","स्पर्शनं स्पर्शनो वाते सूनं पुष्पे वधालये ॥ २७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.279","head":"स्पर्शन"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.449","page":"0246","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दाने रोगेऽपि च स्पर्शः सदृशं तूचिते समे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.449","meanings":["दान","रोग"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.2.49","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आशुगः पवनः स्पर्शः पवमानः प्रभञ्जनः ।","मरुद्धूलिध्वजो मर्कः समीरोऽग्निसखश्चलः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.2.49","synonyms":["आशुग","पवन","पवमान","प्रभञ्जन","मरुत्","धूलिध्वज","मर्क","समीर","अग्निसख","चल"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.36","page":"0086","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कादयो व्यञ्जनाः क्ली वा स्पर्शास्ते मावसानकाः ।","स्त्रियोंऽतः स्था यरलवा ऊष्माणः शषसाः सहाः ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.36","synonyms":["व्यञ्जन","अन्तस्था","ऊष्मन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.3.2","page":"0196","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["खादीनां तु गुणाः शब्दः स्पर्शो रूपं रसः क्रमात् ।","गंधश्चेतीन्द्रियार्थास्ते विषया गोचराश्च ते ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.3.2","synonyms":["शब्द","रूप","रस","गन्ध","इन्द्रियार्थ","विषय","गोचर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.96","page":"0238","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्पर्शः संस्पर्शने स्प्रष्टर्युपतापप्रदानयोः ।","साधुस्त्रिषूचिते सौम्ये सज्जने वार्धुषौ पुमान् ॥ ९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.96","meanings":["संस्पर्शन","स्प्रष्टृ","उपताप","प्रदान"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.10","page":"0239","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अप्याकर्षणमाक्षेप आलंभः स्पर्शहिंसयोः ।","ईशानौ हरिधातारावुत्सेधौ वपुरुन्नती ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.10","head":"आलम्भ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.3.14","page":"0274","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यादुपस्पर्शनं स्पर्शे स्नानाचमनयोरपि ।","दुग्धाम्रे दुग्धतालीयं स्यात् फेनेऽपि च दुग्धजे ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.3.15","head":"उपस्पर्शन"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}