{"stem":"स्मय","iast":"smaya","found":true,"koshas":12,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.246","page":"17","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आलस्यं तन्द्रा कौसीद्यं हर्षश्चित्तप्रसन्नता ॥ ३१५ ॥","ह्लादः प्रमोदः प्रमदो मुत्प्रीत्यामोदसम्मदाः ।","आनन्दानन्दथू गर्वस्त्वहंकारोऽवलिप्तता ॥ ३१६ ॥","दर्पोऽभिमानो ममता मानश्चित्तोन्नतिः स्मयः ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 ह (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.246","synonyms":["आलस्य","तन्द्रा","कौसीद्य","हर्ष","ह्लाद","प्रमोद","प्रमद","मुद्","प्रीति","आमोद","संमद","आनन्द","आनन्दथु","गर्व","अहंकार","अवलिप्तता","दर्प","अभिमान","ममता","मान","चित्तोन्नति"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.7.31","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दर्पोऽवलोकोऽवष्टम्भश्चित्तोद्रेकः स्मयो मदः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.7.31","synonyms":["दर्प","अवलेप","अवष्टम्भ","चित्तोद्रेक","मद"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.92","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पातकं दुरितं पापं … किल्बिषे ।","अहङ्कारोऽभिमानश्च स्मयो गर्वस्तु विस्मिता ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.6","synonyms":["पातक","दुरित","पाप","किल्बिष","अहङ्कार","अभिमान","गर्व","विस्मिता"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.1.3","page":"0148","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मय उष्ट्रे दैत्यभेदे मन्युर्दैन्ये क्रतौ क्रुधि ।","स्मयौ गर्वाद्भुतौ ज्ञेयौ गोप्यौ संरक्ष्यचेटकौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.1.3","meanings":["गर्व","अद्भुत"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.146","page":"0090","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निकारो विप्रकारः स्यात्खलीकारोऽपि सम्मतः ।","दर्पोऽवलेपोऽहंकारोऽभिमानो गर्व-गर्वरौ ॥","अहंता ममता मानोऽस्त्री स्मयो मानसोन्नतिः ।","मानग्रन्थिर्भवेन्मन्तुः स स्थिरस्तु ग्रहो मतः ॥","अहं पूर्वमहं पूर्वमित्यहंपूर्विका स्त्रियाम् ।","अहोपुरुषिका दर्पाद्या स्यात्संभावनात्मनि ॥ १४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.156","synonyms":["निकार","विप्रकार","खलीकार","दर्प","अवलेप","अहंकार","अभिमान","गर्व","गर्वर","अहंता","ममता","मान","मानग्रन्थि","मन्तु","ग्रह","अहंपूर्विका","अहोपुरुषिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.5","page":"0286","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तथा विलासेऽद्भुतगर्वयोस्तु","स्मयोऽपि गेयोऽपि[35a]च गायनेऽपि ।","क्षयो निवासेऽपि च राजरोगे","कल्पान्तकालेऽपचये, प्रियस्तु ॥ ५ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.5","meanings":["अद्भुत","गर्व"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.219","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अहंकारः स्मयो मानो मरदोऽपि विभाव्यते ।","परिश्रमः श्रमः क्लेशः क्लमो व्यायाम इत्यपि ॥ २१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.219","synonyms":["अहंकार","मान","मरद","परिश्रम","श्रम","क्लेश","क्लम","व्यायाम"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.111","page":"0175","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कौतुकं कुतुके गीतादौ स्मये [18] मङ्गलेऽपि च ।","कुण्डली कुण्डलोपेते वरुणे केकिनागयोः ॥ १११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.29","head":"कौतुक"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.9.153","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गन्धो लेशे स्मये गन्धे गुरुः पित्रादिजीवयोः ।","गौरः सितेऽरुणे पीते चन्द्रकर्पूरयोः शुचौ ॥ १५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.9.5","head":"गन्ध"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.87","page":"0028","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गर्वोऽभिमानोऽहंकारो मानश्चित्तसमुन्नतिः ।","हठो मदः स्मयो दर्प औद्धत्यमवलिप्तता ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.20","synonyms":["गर्व","अभिमान","अहंकार","मान","चित्तसमुन्नति","हठ","मद","दर्प","औध्धत्य","अवलिप्तता"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.467","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथ गर्वश्च दर्पश्च मानश्चित्तोन्नतिः स्मयः ।","ममता चाऽभिमानः स्यादहङ्कारोऽवलिप्तता ॥ ४६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.430","synonyms":["गर्व","दर्प","मान","चित्तोन्नति","ममता","अभिमान","अहङ्कार","अवलिप्तता"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.36","page":"0260","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्मयोऽद्भुते च गर्वे च सव्यं वामप्रतीपयोः ।","सायो दिनान्ते बाणे च साध्यो योगभिदि स्मरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.36","meanings":["अद्भुत","गर्व"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.51","page":"0303","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अयि सम्बोधने सानुनयप्रश्नानुरागयोः ॥","अये विषादे क्रोधे च स्मृतौ सम्बोधनेऽपि च ।","पश्य प्रशंसास्मययोर्दिष्ट्या मङ्गलहर्षयोः ॥","समया निकटे मध्ये कालविज्ञायनेऽपि च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.51","head":"पश्य"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.125","page":"0187","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हर्ष-प्रहर्ष-हरिषा आनन्दानन्दथू समौ ।","गर्वेऽभिमान-मानौ च विस्मयः स्मय इत्युभौ ॥ १२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.125","synonyms":["हर्ष","प्रहर्ष","हरिष","आनन्द","आनन्दथु","अभिमान","मान","विस्मय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.977","page":"0122","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रुट्क्रुधावक्षामेर्ष्याथ संरम्भः कोपैवकृतम् ।","अवष्टम्भस्मयाटोपगर्वाहंकारदर्पकाः ॥ ९७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.42","synonyms":["रुष्","क्रुध्","अक्षमा","ईर्ष्या","संरम्भ","अवष्टम्भ","आटोप","गर्व","अहंकार","दर्पक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1980","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अंशे परिच्छदे मात्रा मात्रं कार्त्स्न्येऽवधारणे ।","मदो दाने स्मये मूलं शिफातारादिहेतुषु ॥ १९८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.121","head":"मद"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.169","page":"0097","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्मयोऽभिमानोऽहंकारो गर्वः स्त्री गर्विरस्मिता ।","शौटीर्यञ्चाथ शृंगारगर्वे घंघोरवेंघरौ ॥ १६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.169","synonyms":["अभिमान","अहंकार","गर्व","गर्वि","अस्मिता","शौटीर्य","घंघोर","वेंघर"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}