{"stem":"हल","iast":"hala","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.741","page":"36","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कुटुम्बी कर्षकः क्षेत्री हली कृषिककार्षिकौ ।","कृषीवलोऽपि जित्या तु हलिः सीरस्तु लाङ्गलम् ॥ ८९० ॥","गोदारणं हलमीषासीते तद्दण्डपद्धती ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ल (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.741","synonyms":["कुटुम्बिन्","कर्षक","क्षेत्रिन्","हलिन्","कृषिक","कार्षिक","कृषीवल","जित्या","हलि","सीर","लाङ्गल","गोदारण","ईषा","सीता"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.22","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दात्रं लवित्रमाबन्धो योत्रं योक्त्रमथो फलम् ।","निरीशं कुटकं फालः कृषको लाङ्गलं हलम् ॥ १३ ॥","गोदारणं च शीरोऽथ शम्या स्त्री युगकीलकः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.22","synonyms":["दात्र","लवित्र","आबन्ध","योत्र","योक्त्र","फल","निरीश","कुटक","फाल","कृषक","लाङ्गल","गोदारण","शीर","शम्या","युगकीलक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.341","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुखाग्रे क्रोडहलयोः पोत्रं गोत्रं तु नाम्नि च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.341","head":"पोत्र"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.575","page":"0065","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हलं स्याल्लाङ्गलं सीरः फालः कुशिक उच्यते ।","योक्त्रं तु रश्मिराबन्धः शम्या च युगकीलकः ॥ ५७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.421","synonyms":["लाङ्गल","सीर","फाल","कुशिक","योक्त्र","रश्मि","आबन्ध","शम्या","युगकीलक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.322","page":"0124","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["धनुः खड्गो गदाचक्रवज्रखट्वाङ्गतोमराः ।","यमदंष्ट्रा क्षुरीमूलं कर्तरी मुद्गरो हलम् ॥ ३२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.322","synonyms":["धनुस्","खड्ग","गदा","चक्र","वज्र","खट्वाङ्ग","तोमर","यमदंष्ट्रा","क्षुरीमूल","कर्तरी","मुद्गर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.356","page":"0128","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्पिञ्जलः काहलश्च हल्लोलस्तत्र लोलता ।","तत्राव्यक्तो रवो रोलो हलः कोलाहलः पुनः ॥ ३५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.356","synonyms":["उत्पिञ्जल","काहल","हल्लोल","रोल","कोलाहल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.14","page":"0134","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["कृषिको ना फलं क्लीबे न स्त्रियां हललाङ्गले ।","सीरो हालश्च भूम्यर्थदारणोऽथ स्त्रियामिमे ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.14","synonyms":["कृषिक","फल","लाङ्गल","सीर","हाल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.248","page":"0276","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["योषास्यमधुरोऽपि स्याद्वीरपुष्पोहलश्च सः ।","खरपत्रा तु शेकाली शारदी पुष्पवर्षिणी ॥ २४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.248","synonyms":["योषास्यमधुर","वीरपुष्प","खरपत्रा","शेकाली","शारदी","पुष्पवर्षिणी"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.75","page":"0469","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सुखदुःखत्वचरुचहलताल्वस्थिहिङ्गुनाम् ।","भेषजागुरुसृक्काणामपि तुत्थकुसुम्भयोः ॥ ७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.75","synonyms":["सुख","दुःख","त्वच","रुच","तालु","अस्थि","हिङ्गु","भेषज","अगुरु","सृक्क","तुत्थ","कुसुम्भ"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.185","page":"0481","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["मलशालातुलननकमलानां हलस्य च ।","कङ्कालहालाहलयोः सौवर्चलमधूलयोः ॥ १८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.185","synonyms":["मल","शाल","कमल","कङ्काल","हालाहल","सौवर्चल","मधूल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.21","page":"0221","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अस्रो हलो वेल्लिताग्रस्तीर्थवाप(क)श्च कुन्तलः ।","शिरोरुहः शिरसिजः कचो वालस्तु न स्त्रियाम् ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.994","synonyms":["अस्र","वेल्लिताग्र","तीर्थवाप","कुन्तल","शिरोरुह","शिरसिज","कच","वाल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.22","page":"0273","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["लेष्टुः पुंसि दलिः स्त्री स्यात्स महान्दरणीर्द्वयोः ।","न स्त्रियां हल-सीरौ स्तः कृन्तत्रं लाङ्गलं तथा ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1525","synonyms":["लेष्टु","दलि","दरणी","सीर","कृन्तत्र","लाङ्गल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.80","page":"0104","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चित्र-वस्त्र-घुसृणागरु-हिङ्गु-","गूथ-पिच्छ-दल-तालु-हलानाम् ।","तुत्थदृङ्मरिचहृन्नलदानां","युद्ध-सिध्म-यकृदस्थि-फलानाम् ॥ ८० ॥"],"metre":"svagata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.2","synonyms":["चित्र","वस्त्र","घुसृण","अगरु","हिङ्गु","गूथ","पिच्छ","दल","तालु","तुत्थ","दृश्","मरिच","हृद्","नलद","युद्ध","सिध्म","यकृत्","अस्थि","फल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.66","page":"0115","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["खलं पलं पुलं हलं तलं बलाञ्चले मलम् ।","पलालमिन्द्रनीलवद्धलाहलं कमण्डलुः ॥ ६६ ॥"],"metre":"pancacamara","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.34","synonyms":["खल","पल","पुल","तल","बल","अञ्चल","मल","पलाल","इन्द्रनील","हलाहल","कमण्डलु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.33","page":"0349","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्कामलो निर्जलदेशवाची ।","कम्रेऽपि भेद्ये कुसुमाकरे ना ।","रम्ये च दक्षे त्रिषु पेशलः स्या-","द्गोकीलो ना मुसले हलेऽपि ॥ ३३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 2 syl. None द्गोकीलो ना मुसले हलेऽपि (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.89","head":"गोकील"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.62","page":"0353","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लीबे तु स्याद्देवदालीफलार्था-","ऽथाङ्गुल्युक्ता कर्णि[74a]कायां गजस्य ।","अङ्गुल्यां चाथो हले लाङ्गलं स्या-","त्पुष्पे ताले गेहदारुप्रभेदे ॥ ६२ ॥"],"metre":"salini","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.118","head":"लाङ्गल"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"142","page":"0070","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जित्या हलिर्हलं सीरं लाङ्गलं तत्करो बलः ।","रेवतीदयितो नीलवसनः केशवाग्रजः ॥ १४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.142","synonyms":["जित्या","हलि","सीर","लाङ्गल","बल","रेवतीदयित","नीलवसन","केशवाग्रज"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.55","page":"0037","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परीरं तु हले ज्ञेयं तथा हलमुखेऽपि च ।","पवीरं तु हले केचिद् रङ्गस्थाने पर विदुः ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.55","head":"परीर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1562","page":"0183","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गृहदारुविशेषे च पुष्पभेदे हलेऽपि च ।","अथ स्याल्लाङ्गली तोयपिप्पलीसंज्ञभेषजे ॥ १५६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1562","head":"लाङ्गल"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.417","page":"0153","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सीरस्तु लाङ्गलं प्रोक्तं हलं गोदारणं समे ।","दात्रं लवित्रमप्युक्तं खनित्रं त्ववदारणम् ॥ ४१७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.417","synonyms":["सीर","लाङ्गल","गोदारण","दात्र","लवित्र","खनित्र","अवदारण"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.74","page":"0220","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शिलाभवस्थानकभेषजास्थि-","रुचत्वचद्वारहलासृजां च ।","फलप्रसूनद्रवतां सुखादि-","धनुर्दृशां हिङ्गुकुसुम्भकादेः ॥ ७४ ॥"],"metre":"upendravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.5","synonyms":["शिलाभव","स्थानक","भेषज","अस्थि","रुच","त्वच्","द्वार","असृज्","फल","प्रसून","द्रव","सुख","धनुस्","दृश्","हिङ्गु","कुसुम्भक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.159","page":"0230","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["निगलनीलनलाः कमलं हलं","मुशलसालतमालहलाहलम् ।","गरलधूमलखण्डलवल्कलं","फलतले मुकुलः शकलः खलः ॥ १५९ ॥"],"metre":"drutavilambita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.42","synonyms":["निगल","नील","नल","कमल","मुशल","साल","तमाल","हलाहल","गरल","धूमल","खण्डल","वल्कल","फल","तल","मुकुल","शकल","खल"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.426","page":"0080","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एतत्सामग्रिसंयुक्ते लाङ्गलं सीर इत्यपि ।","हलं फलकरं चापि गोदारणमितीष्यते ॥ ४२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.426","synonyms":["लाङ्गल","सीर","फलकर","गोदारण"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"2.261","page":"0018","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वलायुधं हलं कुट्टं सीता लाङ्गलपद्धतिः ।","लाङ्गलाग्रं फलं फालः क्षेत्रं धान्याकरक्षितिः ॥ २६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.2.0.44","synonyms":["वलायुध","कुट्ट","सीता","लाङ्गलपद्धति","लाङ्गलाग्र","फल","फाल","क्षेत्र","धान्याकरक्षिति"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.4.56","page":"0040","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्री जीवश्च कृषिकृत्कर्षकश्च कृषीवलः ।","क्षेत्रं वप्रश्च केदारो हलः सीरश्च लाङ्गलम् ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.4.7","synonyms":["क्षेत्रिन्","जीव","कृषिकृत्","कर्षक","कृषीवल","क्षेत्र","वप्र","केदार","सीर","लाङ्गल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1497","page":"0238","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जित्या हलिश्च नामाऽस्ति महाहलं हि मन्यते ।","गोदारणं हलं सीरस्तथा लघुश्च लाङ्गलम् ॥ १४९७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ह (sub) pāda 4 syl. 3 ल (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1428","synonyms":["जित्या","हलि","गोदारण","सीर","लाङ्गल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.4.26","page":"0058","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पल्लवोऽस्त्री प्रवालं स्यात् हलं(?) किसलमित्यपि ।","किशलं स्यात् किसलयं भवेत् किशलयं तथा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.4.26","synonyms":["पल्लव","प्रवाल","किसल","किशल","किसलय","किशलय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.26","page":"0139","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कृषिकं कृषकं फालं (हलं) फालसमाह्वये ।","गोदारणञ्च सीरश्च हलं हालञ्च लाङ्गलम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.26","synonyms":["कृषिक","कृषक","फाल","गोदारण","सीर","हाल","लाङ्गल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.149","page":"0147","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मेण्टो वृष्णिरविर्मेट्रो हुडुर्हुलुहलावपि ।","स्यादेडका जालकिनी मेषी च मेषिकेत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.149","synonyms":["मेण्ट","वृष्णि","अवि","मेट्र","हुडु","हुलु","एडका","जालकिनी","मेषी","मेषिका"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.39","page":"0279","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हलो हले सुरायां स्त्री हलाहाली च कुत्रचित् ।","हेला स्त्रियां स्त्रीविलासेऽवज्ञायाञ्च निगद्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.39","meanings":[]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.330","page":"0215","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["कार्षकः कर्षकस्तद्वत् कृषकः कृषिकोऽपि, च ।","क्षेत्राजीवो भवेत् क्षेत्री सीरे हालो हलं हलः ॥ ३३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.330","synonyms":["कार्षक","कर्षक","कृषक","कृषिक","क्षेत्राजीव","क्षेत्रिन्","सीर","हाल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1410","page":"0171","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सीरगोदारणहललाङ्गलेष्वादिमं द्वयोः ।","युगकीले स्त्रियां शम्या सीता तु हलपद्धतिः ॥ १४१० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.17","synonyms":["सीर","गोदारण","लाङ्गल","शम्या","सीता","हलपद्धति"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.380","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हलतिग्मकरौ सीरौ सान्द्रं मृदौ घने वने ।","तन्वादिग्रन्थयोः सूत्रं कारणेऽपि च दृश्यते ॥ ३८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 मृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.394","head":"सीर"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.27","page":"0125","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रमध्ये कृता साल्पा स्थाला स्यादथ लांगलम् ।","हलं गोदारणं सीरमीषा सीरादिदण्डकः ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.27","synonyms":["स्थाला","लाङ्गल","गोदारण","सीर","ईषा"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}