{"stem":"हास","iast":"hāsa","found":true,"koshas":18,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"1.73","page":"6","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अन्तराया दानलाभवीर्यभोगोपभोगगाः ।","हासो रत्यरती भीतिर्जुगुप्सा शोक एव च ॥ ७२ ॥","कामो मिथ्यात्वमज्ञानं निद्रा चाविरतिस्तथा ।","रोगो द्वेषश्च नो दोषास्तेषामष्टादशाप्यमी ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.1.0.22","synonyms":["दानान्तराय","लाभान्तराय","वीर्यान्तराय","भोगान्तराय","उपभोगान्तराय","रति","अरति","भीति","जुगुप्सा","शोक","काम","मिथ्यात्व","अज्ञान","निद्रा","अविरति","राग","द्वेष"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.224","page":"16","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्थायिसात्त्विकसंचारिप्रभेदैः स्याद्रतिः पुनः ॥ २९५ ॥","रागोऽनुरागोऽनुरतिर्हासस्तु हसनं हसः ।","घर्घरो हासिका हास्यं तत्रादृष्टरदे स्मितम् ॥ २९६ ॥","वक्रोष्ठिकाथ हसितं किंचिद्दृष्टरदाङ्कुरे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.224","synonyms":["स्थायिन्","सात्त्विक","संचारिन्","रति","राग","अनुराग","अनुरति","हसन","हस","घर्घर","हासिका","हास्य","स्मित","वक्रोष्ठिका","हसित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.7.26","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हासो हास्यं च बीभत्सं विकृतं त्रिष्विदं द्वयम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.7.26","synonyms":["हास्य","बीभत्स","विकृत"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.91","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रतिर्हासश्च शोकश्च क्रोधोत्साहौ भयं तथा ।","जुगुप्साविस्मयशमाः स्थायिभावाः प्रकीर्तिताः ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.91","synonyms":["रति","शोक","क्रोध","उत्साह","भय","जुगुप्सा","विस्मय","शम"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.107","page":"0075","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हासिक्यं तु हसो हासो हसनं हस्यघर्घरे ।","व्याजो मिषं छलं छद्म निभं च कपटं लविः ॥ १०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.21","synonyms":["हासिक्य","हस","हसन","हस्य","घर्घर","व्याज","मिष","छल","छद्मन्","निभ","कपट","लवि"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"7.132","page":"0078","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्मितं त्वदृष्टदशने हासो वक्त्रविकासना ।","निकुञ्चितशिरोगात्रमट्टहासो महाहसः ॥ १३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.7.0.16","synonyms":["स्मित","अट्टहास","महाहस"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"264","page":"0076","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परिहासः परीहासो हासो हास्यं हसोऽपि च ।","कौतुकं कुतुकं तुल्ये कौतूहलकुतूहले ॥ २६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.264","synonyms":["परिहास","परीहास","हास्य","हस","कौतुक","कुतुक","कौतूहल","कुतूहल"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.29","page":"0113","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हसनं [57]हासमिच्छन्ति हसन्यंगारधानिका ।","तपनं तापमादित्यं वदन्ति नरकान्तरम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.29","head":"हसन"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.93","page":"0427","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रतिर्हासश्च शोकश्च क्रोधोत्साहौ भयं तथा ।","जुगुप्सा विस्मयश्चेति स्थायिभावाः क्रमादमी ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.93","synonyms":["रति","शोक","क्रोध","उत्साह","भय","जुगुप्सा","विस्मय","स्थायिभाव"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.94","page":"0427","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रागानुरागौ द्वौ तुल्यौ रतिश्चानुरतिः समे ।","हसस्तु हासः शूकश्च घर्घरश्च स्त्रियां हसिः ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.94","synonyms":["राग","अनुराग","रति","अनुरति","हस","शूक","घर्घर","हसि"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.95","page":"0427","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हास्यं षणथ तद्भेदास्तत्रादृष्टरदे स्मितम् ।","चक्रौष्ठिका तु ना हासः किञ्चिद्दृष्टरदाङ्कुरे ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.95","synonyms":["हास्य","स्मित","चक्रौष्ठिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.122","page":"0088","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विप्रलम्भो विप्रयोगो वियोगो विरहस्तथा ।","हासो हसो हासिका स्त्री हसनं हास्यघर्घरे ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.133","synonyms":["विप्रलम्भ","विप्रयोग","वियोग","विरह","हस","हासिका","हसन","हास्य","घर्घर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.126","page":"0088","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हासिका क्रमतो हासः शोक-खेदौ च शोचनम् ।","शुक् स्त्रियामथ दैन्यं स्यात्कार्पण्यं दीनता खिदा ॥ १२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.137","synonyms":["हासिका","शोक","खेद","शोचन","शुच्","दैन्य","कार्पण्य","दीनता","खिदा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.73","page":"0053","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आङ्परश्छुर तिर्हासेऽथ निर्निभ्यां च कृन्ततिः ।","अतिच्छेदे पापनाशे खनति त्ववदारणे ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.154","meanings":["आछुरति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.63","page":"0158","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आच्छुरितकं तु हासे","भवति नखाघातभेदे च ।","गोजागरिकं मङ्गल-","कन्दुकृतोश्चक्षते निपुणाः ॥ ६३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.164","head":"आच्छुरितक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.12","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नितम्बिनीनां कटितः पुरस्ता-","द्भागे च कट्यां जघनं प्रदिष्टम् ।","हासे स्मिते स्याद्धसनं स्त्रियां स्या-","दङ्गारधान्यां श्वसनस्तु वायौ ॥ १२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.33","head":"हसन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.2026","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गणितज्ञप्रसिद्धे च सङ्ख्यायास्ताडने तथा ।","भुजे क्लीबं तु हसितं हासे हासान्तरे तथा ॥ २०२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.2026","head":"हसित"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.215","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हासस्तु घर्घरो हास्यं हासिका हसनं हसः ।","अदृष्टरदहास्यं तु स्मितं वक्रोष्ठिका पुनः ॥ २१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.215","synonyms":["घर्घर","हास्य","हासिका","हसन","हस","स्मित","वक्रोष्ठिका"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.165","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["करुणायां तु कारुण्यमनुक्रोशो दयापि च ।","स्याद्बीभत्से तु विकृतं हास्ये हासो हसोऽपि च ॥ १६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.165","synonyms":["कारुण्य","अनुक्रोश","दया","विकृत","हस"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.79","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["लज्जा व्रीडा त्रपा ह्रीश्च मन्दाक्षं स्यादपत्रपा ।","हासस्तु हासिका हास्यं हसनं हसितं स्मितम् ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.12","synonyms":["लज्जा","व्रीडा","त्रपा","ह्री","मन्दाक्ष","अपत्रपा","हासिका","हास्य","हसन","हसित","स्मित"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.434","page":"0055","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हसो हासश्च हास्यञ्च हासिका घर्घरस्तथा ।","तत्रादृष्टरदे वक्रोष्ठिका स्मितं च कथ्यते ॥ ४३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स्मि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.397","synonyms":["हस","हास्य","हासिका","घर्घर","वक्रोष्ठिका","स्मित"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.462","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्रिषु बीभत्सं विकृतं वैकृत्यं वैकृतं तथा ।","रौद्रमुग्रमपि ख्यातं हासो हास्यं तथा हसः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 त्सं (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.462","synonyms":["बीभत्स","विकृत","वैकृत्य","वैकृत","रौद्र","उग्र","हास्य","हस"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.498","page":"0035","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सोत्प्रास आच्छुरितकं अवच्छुरितकं तथा ।","अट्टहासो महाहासो हासः प्रहास इत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.498","synonyms":["सोत्प्रास","आच्छुरितक","अवच्छुरितक","अट्टहास","महाहास","प्रहास"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.99","page":"0242","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हस्तिनी हस्तिकामिन्यां योषिज्जातिभिदि स्त्रियाम् ।","हसन्यङ्गारधान्यां स्त्री हासे हसनमित्यपि ।","हायनोऽस्त्री वत्सरे ना वहयर्चिर्व्रीहिभेदयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.99","head":"हसन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.13","page":"0294","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुरौ तुरगभेदे स्याद्भूधरविहगान्तरे ।","हासो रसे च हसने हिंसा तु घातचौर्ययोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 2 ध (sub) pāda 4 syl. 3 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.13","meanings":["रस","हसन"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.116","page":"0186","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["घर्घरे हासिका हास्यं हासश्च हसनं हसः ।","त्रिकवर्गद्वितीयाप्ता स्मिते वक्रोष्ठिका मता ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.116","synonyms":["हासिका","हास्य","हसन","हस","वक्रोष्ठिका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.956","page":"0119","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्थायिभावो विभावाद्यैः स्थायितां प्रापितो रसः ।","रतिर्हासक्रोधशोकजुगुप्सोत्साहविस्मयाः ॥ ९५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.21","synonyms":["स्थायिभाव","रस","रति","क्रोध","शोक","जुगुप्सा","उत्साह","विस्मय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.967","page":"0121","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दयानुकम्पा करुणा तत्रानुक्रोश इत्यपि ।","हासो हसश्च हास्यं च तत्प्रभेदाः स्युरुत्तरे ॥ ९६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.32","synonyms":["दया","अनुकम्पा","करुणा","अनुक्रोश","हस","हास्य"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.7.1696","page":"0204","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपनायस्तूपनये भरो भारे भ्रमे भ्रमिः ।","हसे हासः स्वने स्वानो व्यधो वेधे वरो वृतौ ॥ १६९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 स्तू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.7.4","synonyms":["उपनाय","उपनय","भर","भार","भ्रम","भ्रमि","हस","स्वन","स्वान","व्यध","वेध","वर","वृति"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"62","page":"0534","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तत्र हासो हसो हास्यं घर्घरं हासिका स्त्रियाम् ॥ ६२ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.71","synonyms":["हस","हास्य","घर्घर","हासिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.194","page":"0099","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मन्दाक्षं ह्नीस्त्रपा लज्जा व्रीला सापत्रपान्यतः ।","हासिका तु हसो हासो हसनं हास्यघर्घरे ॥ १९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.194","synonyms":["मन्दाक्ष","ह्री","त्रपा","लज्जा","व्रीला","सापत्रपा","हासिका","हस","हसन","हास्य","घर्घर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.76","page":"0142","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्थायिभावाः क्रमादेषां रतिर्हासो जुगुप्सनम् ।","उत्साहो विस्मयो भीतिः क्रोधः शोकः शमोऽपि च ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.76","synonyms":["रति","जुगुप्सन","उत्साह","विस्मय","भीति","क्रोध","शोक","शम"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.83","page":"0263","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेदना दुःखानुभवे ज्ञाने च स्त्रीनपुंसकम् ।","स्कन्दे विशाख ऋक्षे स्त्री विहासः स्फुटहासयोः ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 खा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.83","head":"विहास"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}