{"stem":"हिंस्र","iast":"hiṃsra","found":true,"koshas":12,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.369","page":"18","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः ।","महामना महात्मा च कृपणस्तु मितंपचः ॥ ३६७ ॥","कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः ।","किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ॥ ३६८ ॥","सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा ।","कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ॥ ३६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.35","synonyms":["महेच्छ","उद्भट","उदार","उदात्त","उदीर्ण","महाशय","महामनस्","महात्मन्","कृपण","मितंपच","कीनाश","तद्धन","क्षुद्र","कदर्य","दृढमुष्टि","किंपचान","दयालु","कृपालु","करुणापर","सूरत","दया","शूक","कारुण्य","करुणा","घृणा","कृपा","अनुकम्पा","अनुक्रोश","शरारु","घातुक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.28","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शरारुर्घातुको हिंस्रः स्याद्वर्धिष्णुस्तु वर्द्धनः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.49","synonyms":["शरारु","घातुक","वर्धिष्णु","वर्ध्धन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.235","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विद्वान्विदंश्च बीभत्सो हिंस्रोऽप्यतिशयेत्वमी ॥ २३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.457","head":"बीभत्स"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.372","page":"0044","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शरारुर्घातको हिंस्रो नृशंसः क्रूरकर्मकृत् ।","साधुः सज्जन आर्यः स्याद्गृहमेधी गृहाधिपः ॥ ३७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.217","synonyms":["शरारु","घातक","नृशंस","क्रूरकर्मकृत्","साधु","सज्जन","आर्य","गृहमेधिन्","गृहाधिप"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.1.1","page":"0043","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अण्डं पेश्यां च मुष्के च खण्डौ काननगोपती ।","पण्डः क्लीबे मतिः पण्डा व्याडः पन्नगहिंस्रयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.1.1","head":"व्याड"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.62","page":"0221","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["क्षमावांश्चापि शक्तः स्यादथ रोचिष्णुरोचनौ ।","शरारुर्घातुको हिंस्रो रुष्टेऽमर्षणरोषणौ ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.62","synonyms":["क्षमावत्","शक्त","रोचिष्णु","रोचन","शरारु","घातुक","अमर्षण","रोषण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.52","page":"0006","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["संनद्धस्त्वाततायी स्याच्छस्त्राद्यैर्यो वधोद्यतः ।","शरारुर्घातुको हिंस्रो दशेरः शीर्वि-मीवरौ ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.151","synonyms":["संनद्ध","आततायिन्","शरारु","घातुक","दशेर","शीर्वि","मीवर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.59","page":"0311","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["षण्ढे तथा चाश्रुणि दस्र आद्ये","खरेऽश्विनोर्वासरहिंस्रयोस्तु ।","घस्रोऽथ वाश्रोऽह्नि खरे पिके च","चतुष्पथेऽन्त्ये सदने तथैव ।","स्त्री प्रस्नुतायां गवि शब्दवत्या-","मुस्रो वृषे स्यात्किरणे च पुंसि ॥ ५९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.67","head":"घस्र"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.81","page":"0314","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यात्रा गतौ यापनदेवपूजो-","त्सवेऽथ हिंस्रस्त्रिषु घातुके स्यात् ।","काकादनीमांसिकयोः स्त्रियां स्यात्","धीरोऽसुरे ना त्रिषु धैर्यभाजि ॥ ८१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.90","meanings":["घातुक","काकादनी","मांसिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.37","page":"0322","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हिंस्रे वाच्यसमोऽन्तिमे तु विपिने स्याद्दूरशून्येऽध्वनि","क्लीबे प्रान्तरमत्र कोटरगतं दुग्धस्य फेने तु ना ।","देशे शर्करयान्विते तु परवत्प्रोक्तो बुधैः शार्करो-","ऽथोक्ष्णि स्यान्नरि शाक्वरो निगदितं छन्दोविशेषेऽन्तिमे ॥ ३७ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.146","head":"शार्वर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.38","page":"0364","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ललजिह्वः शुनि हिंस्रे क्रमेलके स्त्री तु दूर्वायाम् ।","भार्गवनार्यामपि शतपर्वा स्यात्तु पञ्चाङ्गे ॥ ३८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.56","head":"ललजिह्व"},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.103","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हिंस्रो व्याघ्रादिको व्यालः श्वापदो मरुलः शिरिः ।","मनुष्या मानवा मर्त्या मनुजा मानुषा नराः ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.103","synonyms":["व्याल","श्वापद","मरुल","शिरि","मनुष्य","मानव","मर्त्य","मनुज","मानुष","नर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.117","page":"0053","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋश्यः पुंस्यृषिभेदे स्यान्मृगजात्यन्तरे द्वयोः ।","ऋजुस्त्रिर्नायकेऽर्थे ना हिंस्रे त्वृष्वो महत्यपि ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.117","head":"ऋजु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.725","page":"0105","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पर्विः काके द्वयोर्हिंस्रे पुनस्त्रिषु पतिस्तु ना ।","पाणिग्राहे च पततिधातौ चाथाजयोऽब्रवीत् ॥ ७२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.725","head":"पर्वि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1594","page":"0178","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रि पथ्ये धारिते दत्ते हरीतक्यां तु सा हिता ।","स्त्री क्ली तु धारणे दानेऽप्यथ हिंस्रस्त्रि घातके ॥ १५९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1582","meanings":["घातक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.458","page":"0086","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिः कश्मीरनिवासे च कश्मीरभिजनेऽपि च ।","काणकस्त्रिषु हिंस्रे स्यात् क्लीबं त्वक्षिमले विदुः ॥ ४५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.458","head":"काणक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.571","page":"0096","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आलोचने तु त्रिर्ना तु कृदरः खदिरे सिते ।","केचित्तु हिंस्रे त्रिष्वाहुः कृषकस्तु पुमानयम् ॥ ५७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.571","head":"कृदर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.36","page":"0106","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अनुक्रोशोऽथ हिंस्रे स्याच्छरारुर्घातकोऽपि सः ।","[58]व्यापादनं विशसनं हिंसा निर्वासनं वधः ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.36","synonyms":["अनुक्रोश","शरारु","घातक","व्यापादन","विशसन","हिंसा","निर्वासन","वध"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"4.1.34","page":"0161","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अभिवादस्तु वन्दारुरभिवादयितापि च ।","घातुको हिंसको हिंस्रः शरारुरपि हन्तरि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.4.1.34","synonyms":["अभिवाद","वन्दारु","अभिवादयितृ","घातुक","हिंसक","शरारु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.23.17","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ललजिह्वः पुमानुष्ट्रशुनो हिंस्रेऽपि चान्यवत् ।","शतपर्वा वचायान्तु दूर्वायां भार्गव स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.23.17","head":"ललजिह्व"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.10","page":"0265","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिलिङ्गं दुर्जरेत्यर्थे महत्यलघुनीत्यपि ।","गोत्रं कुलास्ययोर्गोत्रः शैले कुगव्ययोः स्त्रियाम् ॥","सम्भावनीयबोधे च विपिनच्छत्रवर्त्मसु ।","गौरं श्वेतेऽरुणे पीते विशुद्धेऽप्यभिधेयवत् ॥","क्लीबं पद्मकेशरे स्याच्चन्द्रसर्षपयोः पुमान् ।","गौरीभवानीवसुधाप्रियङ्गुरोचनासु च ॥","असञ्जातरजः कन्या वरुणाणी नदीषु च ।","घोरो भीमे महेशे च घस्त्रो दिवसहिंस्रयोः ॥","चरश्चारे द्यूतभेदे भौमे च जङ्गमे गमे ।","चन्द्रः सुधांशुकाम्पिल्लकर्पूरे काञ्चने जले ॥","चक्रमस्त्रे व्रजे सैन्ये रथाङ्गे राष्ट्रदम्भयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 कु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 द्म (sub) pāda 4 syl. 3 ङ्गु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.10","head":"घस्र"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.51","page":"0268","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हिंस्रा त्वेलावलीमांस्योः स्त्रियां स्यात्त्रिषु घातुके ।","हीरो ना शङ्करे वज्रे हीरा लक्ष्मयम्बुतैलयोः ॥","होरा स्त्री शास्त्रभेदे स्याल्लग्ने राश्यर्द्धरेखयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None हीरा लक्ष्मयम्बुतैलयोः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.51","meanings":["घातुक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.33","page":"0287","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथोत्तरपदस्थोऽपि श्रेष्ठवाची भवेदयम् ।","फेरवो जम्बुके धूर्ते हिंस्रे च क्षणदाचरे ॥","माधवो यादवे विष्णौ मधुवैशाखयोरपि ।","माधवी स्यान्मधुरिकावासन्तीशर्करासु च ॥","राजीवं कमले क्लीबं स्यात्पुंसि मृगनीलयोः ।","राघवो रघुनाथे स्याबृहन्मत्स्यविशेषके ॥","रौरवाश्चञ्चले धूर्ते घोरे च नरकान्तरे ।","वडवा कुम्भदास्यश्वाब्राह्मणकामिनीषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.33","head":"फेरव"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1373","page":"0166","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शूरस्तु वीरविक्रान्तौ जितकाशी जिताहवः ।","घातकनृशंसहिंस्रव्यापादकशरारुघातुकक्रूराः ॥ १३७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.108","synonyms":["शूर","वीर","विक्रान्त","जितकाशिन्","जिताहव","घातक","नृशंस","व्यापादक","शरारु","घातुक","क्रूर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1658","page":"0199","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कुट्टाकरछेदकश्छेत्ता शरारुर्हिंस्रघातुकौ ।","पूतः पवित्रः प्रयतः पुण्यो मेध्यश्च शुद्धवत् ॥ १६५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None त्ता शरारुर्हिंस्रघातुकौ (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.88","synonyms":["कुट्टाक","छेदक","छेत्तृ","शरारु","घातुक","पूत","पवित्र","प्रयत","पुण्य","मेध्य","शुद्द"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.4.73","page":"0071","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बाले तु बर्करः सूता तूबरः शृंगवर्जितः ।","हिंस्रो व्याघ्रादिको व्यालः श्वापदो मरुलः शरिः ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.4.73","synonyms":["बर्कर","सूत","तूबर","व्याल","श्वापद","मरुल","शरि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.42","page":"0204","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उत्पतिष्णुस्तूत्पतिता रोचिष्णू रोचनः समौ ।","स्थास्नुस्तु स्थायुकः स्थायी शरारुर्हिंस्रघातुकौ ॥ ४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 स्तू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.42","synonyms":["उत्पतिष्णु","उत्पतितृ","रोचिष्णु","रोचन","स्थास्नु","स्थायुक","स्थायिन्","शरारु","घातुक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.87","page":"0263","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यमेऽपि शमनो ध्वान्ते क्ली हिंस्त्रे त्रिषु शार्वरः ।","करञ्जभेदे षट्ग्रन्थः षट्ग्रन्था ग्रन्थिकं वचा ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.87","head":"शार्वर"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}