{"stem":"हीर","iast":"hīra","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"88","page":"0061","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["खनिः खानिः खनी च स्यात् तुल्यौ द्वौ हीरहीरकौ ।","अटवी(वि?)मटवीं प्राहुर्वनीमपि वनं तथा ॥ ८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.88","synonyms":["खनि","खानि","खनी","हीरक","अटवी","अटवि","वनी","वन"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.2.22","page":"0168","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वज्रं स्यात्कुलिशे हीरे ग्रहयोगे च काञ्जिके ।","उग्रः शूद्रासुतः क्षत्रादुग्रावुत्कर्षमानिनौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.2.22","head":"वज्र"},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.115","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हीरस्तु चान्द्रकमणिर्वज्रो वज्रहतोपि च ।","प्राविड्जं चापि वैडूर्यं विडूरजमितीर्यते ॥ ११५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.115","synonyms":["चान्द्रकमणि","वज्र","वज्रहत","प्राविड्ज","वैडूर्य","विडूरज"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.274","page":"0050","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तदौर्णमथ कौशेयं जीविनिर्जीवकोशजम् ।","विविधं चापि तत्सूत्रं पट्टं हीरं च कोमलम् ॥ २७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.274","synonyms":["और्ण","कौशेय","पट्ट"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.16.6","page":"0364","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्वे दीर्घाद्रसनार्थः स्याल्लेलिहानश्च पुष्करः ।","गूढपाद्दीर्घपृष्ठोऽहिर्द्वयोर्हीरश्च कद्रुजः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.16.6","synonyms":["द्विजिह्व","द्विरसन","दीर्घजिह्व","दीर्घरसन","लेलिहान","पुष्कर","गूढपाद्","दीर्घपृष्ठ","अहि","कद्रुज"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.83","page":"0389","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मृत्युञ्जयः कृत्तिवासा भालार्थाल्लाञ्छनार्थकः ।","भालदृग्गोपतिर्हीरः पिङ्गदृग्वर्वढोऽव्ययः ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.83","synonyms":["मृत्युञ्जय","कृत्तिवासस्","भाललाञ्छन","भालदृश्","गोपति","पिङ्गदृश्","वर्वढ","अव्यय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.119","page":"0474","kind":"syn","gender":"पुंस्त्री","doubtful":false,"verse":["विधकूपकलम्बानां जित्यस्य सहवध्रया ।","सहचरमुद्गरयोर्हीरस्य कृशरस्य च ॥ ११९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.119","synonyms":["विध","कूपक","लम्ब","जित्य","वध्रा","सहचर","मुद्गर","कृशर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.24","page":"0306","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तुरङ्गमात्रेऽप्यथ लग्नराश्य-","र्द्धयोश्च रेखाभिदि चात्र होरा ।","हीरस्तु वज्रे समरे स्त्रियां तु","हरिप्रियायां च पिपीलिकायाम् ॥ २४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.33","meanings":["वज्र","समर","हरिप्रिया","पिपीलिका"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1597","page":"0179","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिरूनगर्ह्ययोर्ना तु नागकेसरपादपे ।","हीरः पुंसि शिवे द्वे तु सर्पे सिंहे च स त्रि तु ॥ १५९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1585","meanings":["शिव","सर्प","सिंह"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.24.350","page":"0206","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वज्रं हीरे पवौ वेरं शरीरे चन्दने जले ।","वामी तु रासभी प्रोक्ता शृ[31]गाली करभी तथा ॥ ३५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.24.3","head":"वज्र"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.28.373","page":"0209","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लोकान्तरे द्विपे वह्नौ हारो मुक्तागणे स्मृतः ।","संग्रामेऽथ मतो हीरो रुद्रे वज्रेऽपि कथ्यते ॥ ३७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.28.2","meanings":["रुद्र","वज्र"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.52","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्रीपतिर्गोपतिर्गोप्ता हीरो हंसः पुरातनः ।","यज्ञः सम्राड्यजः प्राज्ञः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.52","synonyms":["श्रीपति","गोपति","गोप्तृ","हंस","पुरातन","यज्ञ","सम्राज्","यज","प्राज्ञ","सर्वज्ञ","सर्वतोमुख"]},{"kosha":"SAVD","kosha_title":"संसारावर्त","kosha_latn":"Saṃsārāvarta","ref":"3","page":"0466","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हीरः कपर्दी च शिवो दक्षयज्ञहरो हरः ॥ ३ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SAVD#SAVD.0.0.3","synonyms":["कपर्दिन्","शिव","दक्षयज्ञहर","हर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.243","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हीरो हिरण्यरेताः वै तथा स्यादक्षतस्वनः ।","कपर्दोऽस्य जटाजूटः खट्वाङ्गस्तु सुखंसुणः ॥ २४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.198","synonyms":["हिरण्यरेतस्","अक्षतस्वन","कपर्द","जटाजूट","खट्वाङ्ग","सुखंसुण"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.181","page":"0149","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वज्रोऽस्त्री हीरको हीरो दधीच्यस्थि च वज्रकम् ।","कषायकन्तु कासायं राजपट्टो विराटजः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.181","synonyms":["वज्र","हीरक","दधीच्यस्थि","वज्रक","कषायक","कासाय","राजपट्ट","विराटज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.42","page":"0268","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वज्रोऽस्त्री कुलिशे हीरे कठिनेऽपि च कुत्रचित् ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.42","head":"वज्र"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.51","page":"0268","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हिंस्रा त्वेलावलीमांस्योः स्त्रियां स्यात्त्रिषु घातुके ।","हीरो ना शङ्करे वज्रे हीरा लक्ष्मयम्बुतैलयोः ॥","होरा स्त्री शास्त्रभेदे स्याल्लग्ने राश्यर्द्धरेखयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None हीरा लक्ष्मयम्बुतैलयोः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.51","meanings":["शङ्कर","वज्र"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.79","page":"0183","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हीर ईशान ईशश्च वामदेवश्च वामयुक् ।","अहिर्बुध्नो बुध्नकाही महाकालः सकालकः ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.79","synonyms":["ईशान","ईश","वामदेव","वाम","अहिर्बुध्न","अहिर्बुध्नक","महाकाल","कालक"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.88","page":"0225","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हीरश्च हीरको, राजपट्टे प्रोक्तो विराटजः ।","वैराटोऽपि चन्द्रकान्ते चान्द्रोऽपि स्फटिके मतम् ॥ ८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 पि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.88","synonyms":["हीरक","विराटज","वैराट","चान्द्र","स्फटिक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.148","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रवालो विद्रुमः पुंसि कुल्माषः कुरुविन्दकः ।","पद्मरागो लोहितकं हीरो ना वज्रमस्त्रियाम् ॥ १४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 लो (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.83","synonyms":["प्रवाल","विद्रुम","कुल्माष","कुरुविन्दक","पद्मराग","लोहितक","वज्र"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2028","page":"0246","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निःसपत्ननृपे भिक्षौ हीरः पन्नगसिंहयोः ।","विष्णुसिंहार्कचन्द्रेन्द्रयमानिलशुकादिषु ॥ २०२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.169","meanings":["पन्नग","सिंह"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2125","page":"0257","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आद्योपलब्धिस्थाने च मूले च प्रभवोऽम्भसाम् ।","पुलकः कृमिरोमाञ्चहीररत्नास्त्रराजिषु ॥ २१२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.266","head":"पुलक"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.1.43","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शम्भुर्भगाली कपिशाञ्जनश्च हीरः कटप्रूर्भरुरेरिहाणौ ।","पुरारिपञ्चाननभैरवाट्टहासप्रहासाश्च खकुन्तलश्च ॥ ४३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.1.40","synonyms":["शम्भु","भगालिन्","कपिशाञ्जन","कटप्रू","भरु","रेरिहाण","पुरारि","पञ्चानन","भैरव","अट्टहास","प्रहास","खकुन्तला"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.69","page":"0219","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वारिपर्णी च हेतुस्तु कारणे कर्मजन्मनोः ।","हीरः सर्पे हरे सिंहे हेलिरालिंगने रवौ ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.69","meanings":["सर्प","हर","सिंह"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}