{"stem":"हृद्","iast":"hṛd","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.603","page":"26","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्तनान्तरं हृद्धृदयं स्तनौ कुचौ पयोधरौ ।","उरोजौ च चूचुकं तु स्तनाद्वृन्तशिखामुखाः ॥ ६०३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 कु (sub) pāda 3 syl. 4 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.341","synonyms":["हृदय","स्तन","कुच","पयोधर","उरोज","चूचुक","स्तनवृन्त","स्तनशिखा","स्तनमुख"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.623","page":"27","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वुक्का हृद्धृदयं वृक्का सुरसं च तदग्रिमम् ॥ ६२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.366","synonyms":["वुक्का","हृदय","वृक्का","सुरस"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1369","page":"52","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आयुर्जीवितकालोऽन्तःकरणं मानसं मनः ।","हृच्चेतो हृदयं चित्तं स्वान्तं गूढपथोच्चले ॥ १३६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.7","synonyms":["आयुस्","जीवितकाल","अन्तःकरण","मानस","मनस्","चेतस्","हृदय","चित्त","स्वान्त","गूढपथ","उच्चल"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.31","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चित्तं तु चेतो हृदयं स्वान्तं हृन्मानसं मनः ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.49","synonyms":["चित्त","चेतस्","हृदय","स्वान्त","मानस","मनस्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.64","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["बुक्काग्रमांसं हृदयं हृन्मेदस्तु वपा वसा ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.112","synonyms":["बुक्का","अग्रमांस","हृदय","मेदस्","वपा","वसा"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.93","page":"0074","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उच्चलं मानसं चेतश्चित्रमुच्चलितं मनः ।","स्वान्तं प्रबोधवद्धृच्च सङ्कल्पा मानसी क्रिया ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.7","synonyms":["उच्चल","मानस","चेतस्","चित्र","उच्चलित","मनस्","स्वान्त","प्रबोध","सङ्कल्प"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"173","page":"0068","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वल्लूरमपि वल्वूरा हृदयं हृदपि स्मृतम् ।","[वुक्कं] वुक्का च वुक्की च मेदः स्यान्मेदसा सह ॥ १७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.173","synonyms":["वल्लूर","वल्वूरा","हृदय","वुक्क","वुक्का","वुक्की","मेद","मेदस्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.191","page":"0041","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उरोहृद्धृदयक्रोडे न ना स्कन्धो भुजान्तरम् ।","गुणाधिष्ठानमसहमपि मर्मवरं त्रसम् ॥ १९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.191","synonyms":["उरस्","हृदय","क्रोड","स्कन्ध","भुजान्तर","गुणाधिष्ठान","असह","मर्मवर","त्रस"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.227","page":"0045","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वासिष्ठं रक्ततेजोजं कीनं मेदस्कृदित्यथ ।","पृक्का तु तल्लता पेशी हृदयं सुरसं च हृत् ॥ २२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.227","synonyms":["वासिष्ठ","रक्ततेजोज","कीन","मेदस्कृत्","पृक्का","पेशी","हृदय","सुरस"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.101","page":"0416","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्त्रियां समष्टिः पृथगात्मत्वे… ।","… चित्तं तु हृदयं च हृत् ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.101","synonyms":["समष्टि","चित्त","हृदय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.30","page":"0003","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चित्तेऽन्तः[3b]करणं मनोऽपि हृदयं हृच्चेतसी मानसम्","स्वान्तं गूढपथोच्चलेऽलिगु तथाऽतश्चान्तरस्थोऽव्यये ।","संकल्पो नरि मानमानसकृती चित्तस्थिरत्वं समा-","धानं स्यादवधानवन्नरि मनस्कारो हृतं भोगवत् ॥ ३० ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.29","synonyms":["चित्त","अन्तःकरण","मनस्","हृदय","चेतस्","मानस","स्वान्त","गूढपथ","उच्चल","अलिगु","संकल्प","मान","मानसकृत्","समाधान","अवधान","मनस्कार"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.74","page":"0216","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वत्सं वक्ष उरः क्लीबे हृदयस्थानमित्यपि ।","विशेष्यवत्प्रत्युरसं यद्भवेदुरसि स्थितम् ।","हृदयं हृत्सत्त्वधाम स्तनोरःकोष्ठमध्यगम् ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.952","synonyms":["वत्स","वक्षस्","उरस्","हृदयस्थान","प्रत्युरस","हृदय","सत्त्वधामन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.80","page":"0104","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चित्र-वस्त्र-घुसृणागरु-हिङ्गु-","गूथ-पिच्छ-दल-तालु-हलानाम् ।","तुत्थदृङ्मरिचहृन्नलदानां","युद्ध-सिध्म-यकृदस्थि-फलानाम् ॥ ८० ॥"],"metre":"svagata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.2","synonyms":["चित्र","वस्त्र","घुसृण","अगरु","हिङ्गु","गूथ","पिच्छ","दल","तालु","हल","तुत्थ","दृश्","मरिच","नलद","युद्ध","सिध्म","यकृत्","अस्थि","फल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.3.19","page":"0167","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कामे त्वनङ्गः खहृदोस्तु षण्ढे","शालौ पतंगः शलभे खगेऽर्के ।","स्यात्पारदेऽन्त्येऽथ वरण्डकेऽपि","नरङ्ग ऊर्मौ चरमे शफे स्यात् ॥ १९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.3.29","head":"अनङ्ग"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.22","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्सूरणेऽस्त्री नवसस्यमूले","छन्दस्तु नाऽऽकूतहृदोश्च चित्ते ।","वश्ये नरौ( ? )चाथ तुरीयभा[4b]ग-","प्रत्यन्तशैले चरणे मयूखे ॥ २२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.6","head":"छन्द"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.85","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लेदा सुधांशौ नरि चौषधौ[18b]च","स्नेहा च मित्रे नरि शीतरश्मौ ।","आत्मा नरि स्याद्धृतिबुद्धिशील-","ब्रह्मप्रयत्नेषु वपुर्हृदोश्च ।","व्यावर्तने स्यात्परतश्च काले-","ऽथाध्वा तु संस्थानपथोश्च शास्त्रे ॥ ८५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.107","head":"आत्मन्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.25","page":"0306","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गोत्रो धरे स्याद्भुवि गोसमूहे","स्त्रियामथान्त्ये कुलनामहृत्सु ।","क्षे[46b]त्रे वने वर्त्मनि तद्वदेव","संभावनीयस्य च बोधनेऽपि ॥ २५ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.34","head":"गोत्र"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.41","page":"0383","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वक्षो हृदि स्याद्वृषभे तु पुंसि","नोधा मुनौ स्तव्यगतोऽन्यवच्च ।","योगः समाधौ समये तथान्त्ये","रोकोऽस्त्रियां नावि तरित्रयेऽपि ( ? ) ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.41","head":"वक्षस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.3.1","page":"0007","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथ क्लीबे खमाकाशे स्वर्गे छिद्रे गृहेऽभ्रके ।","नक्षत्रेन्द्रिययोर्ब्रह्मण्यथ हृच्चित्तवक्षसोः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.3.1","meanings":["चित्त","वक्षस्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.22","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्वचि चिह्नं त्वभिज्ञाने पताकायामथो हृदि ।","प्रज्ञायामपि चित्तं स्याच्चोचं तु स्यात् तरुत्वचि ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.22","head":"चित्त"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.582","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["न्यग्रोधीसंज्ञकस्तम्बे दरत् तु स्त्री भये हृदि ।","नद्यां प्रपाते चेत्येके विष्ठायामिति कश्चन ॥ ५८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.582","head":"दरद्"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.259","page":"0084","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हृदन्तःकरणं चेतश्चित्तं स्वान्तं तथोच्चलम् ।","संकल्पः स्यान्मनःकर्म सुखं निर्वृतिशर्मणी ॥ २५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.259","synonyms":["अन्तःकरण","चेतस्","चित्त","स्वान्त","उच्चल","संकल्प","मनःकर्मन्","सुख","निर्वृति","शर्मन्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.261","page":"0133","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उत्सङ्गाङ्कावपि क्रोड उरो वक्षो भुजान्तरम् ।","हृदयं हृत्तथा क्रोडो वक्षोजान्तरमेव तत् ॥ २६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.261","synonyms":["उत्सङ्ग","अङ्क","क्रोड","उरस्","वक्षस्","भुजान्तर","हृदय"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.280","page":"0136","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पिशितं पलकीने च पेशी मांसस्य वल्लरी ।","अग्रिमे सुरसं वृक्का बुक्का स्याद्धृदयं हृदा ॥ २८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.280","synonyms":["पिशित","पल","कीन","पेशी","सुरस","वृक्का","बुक्का","हृदय"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.72","page":"0219","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रत्नाङ्गणनभोगूथशुक्तान्नतमसामपि ।","हृषीकशुभपिच्छादिधनदारुमनोहृदाम् ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.3","synonyms":["रत्न","अङ्गण","नभस्","गूथ","शुक्त","अन्न","तमस्","हृषीक","शुभ","पिच्छ","धन","दारु","मनस्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.37","page":"0023","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शिरोधिः कंधरा ग्रीवा धमनिश्च शिरोधरा ।","उरो हृद्धृदयं वक्षः स्तनान्तरभुजान्तरे ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.37","synonyms":["शिरोधि","कंधरा","ग्रीवा","धमनि","शिरोधरा","उरस्","हृदय","वक्षस्","स्तनान्तर","भुजान्तर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.970","page":"0148","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गुणाधिष्ठानकं हृत् च हृदयं च स्तनान्तरम् ।","असहं च त्रसं मर्मचरं मर्मवरं तथा ॥ ९७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.706","synonyms":["गुणाधिष्ठानक","हृदय","स्तनान्तर","असह","त्रस","मर्मचर","मर्मवर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1005","page":"0154","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["बुक्को बुक्का च वृक्का हृद् हृदयं सुरसं तथा ।","अग्रमांसं हि नामानि मन्यते पण्डितो जनः ॥ १००५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.753","synonyms":["बुक्क","बुक्का","वृक्का","हृदय","सुरस","अग्रमांस"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2489","page":"0403","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मनोऽन्तःकरणं स्वान्तं हृच्चेतो हृदयं तथा ।","उच्चलं मानसं चित्तं गूढपथमतिन्द्रियम् ॥ २४८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 2 ढ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.11","synonyms":["मनस्","अन्तःकरण","स्वान्त","चेतस्","हृदय","उच्चल","मानस","चित्त","गूढपथ","अतिन्द्रिय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.315","page":"0022","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हृन्मानसं मनः स्वान्तं चेतश्चित्तमनङ्गकम् ।","अङ्गञ्च हृदयञ्चेति मनःपर्याय ईरितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.315","synonyms":["मानस","मनस्","स्वान्त","चेतस्","चित्त","अनङ्गक","अङ्ग","हृदय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.253","page":"0099","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वुक्का वुक्काऽग्रमांसं हृत् हृदयं वुक्क इत्यपि ।","वपा वसा च मेदस्तु मेद इत्यपि कुत्रचित् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.253","synonyms":["वुक्का","अग्रमांस","हृदय","वुक्क","वपा","वसा","मेदस्","मेद"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.8","page":"0229","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वादुर्मिष्टे मनोज्ञे च सूदो व्यञ्जने पाचके ।","स्वेदो घर्मस्वेदनयो हृत्क्लीबं चित्तबुक्कयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 ने (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.8","meanings":["चित्त","बुक्का"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.18","page":"0295","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेदुत्तंस उत्तसः कर्णपूरेऽपि शेखरे ।","उरः श्रेष्ठे हृदि क्लीबमूषः प्रत्यूषसन्ध्ययोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 त्त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.18","head":"उरस्"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.3","page":"0249","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आयुः सान्तं च षण् आयुरुदन्तः पुंसि चोच्यते ।","हृद्धृदयं चित्तं चेतो मनो मानसमित्यपि ॥ ३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 षण् (sub) pāda 3 syl. 2 द्धृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.3","synonyms":["आयुस्","आयु","हृदय","चित्त","चेतस्","मनस्","मानस"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.264","page":"0036","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चेतश्चित्तं हृदयमनसी स्वान्तहृन्मानसानि","प्रज्ञा बुद्धिः प्रतिपदुपलब्धिः प्रतीतिर्मनीषा ।","दृष्टिः संविच्चिदपि धिषणा चेतना शेमुषी धी-","र्ज्ञप्तिः प्रेक्षा मतिरपि गतव्यापिनी धीः स्मृतिः स्यात् ॥ २६४ ॥"],"metre":"mandakranta","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.1","synonyms":["चेतस्","चित्त","हृदय","मनस्","स्वान्त","मानस","प्रज्ञा","बुद्धि","प्रतिपद्","उपलब्धि","प्रतीति","मनीषा","दृष्टि","संविद्","चिद्","धिषणा","चेतना","शेमुषी","धी","ज्ञप्ति","प्रेक्षा","मति","स्मृति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1112","page":"0137","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भेषजभैषज्यौषधमगदो जायुश्च शुक्रवीर्ये तु ।","रेतस्तेजश्चेन्द्रियबीजे करणं समे हृद्धृदये ॥ १११२ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.82","synonyms":["भेषज","भैषज्य","औषध","अगद","जायु","शुक्र","वीर्य","रेतस्","तेजस्","इन्द्रिय","बीज","करण","हृदय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2145","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यातां कपित्थकन्दर्पौ मन्मथौ मानसं हृदि ।","सरोभेदेऽपि मन्दारः पारिभद्रे सुरद्रुमे ॥ २१४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.286","head":"मानस"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"1.33","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हूं कूर्चं परमेशि! दीर्घकवचं हुं वर्मवीजं नमः","स्वान्तं हृच्च नतिस्तुषारगिरिजे! स्त्रींकारबीजं वधूः ।","ऐङ्कारोऽपि च वाग्भवोऽथ सुतरां आंबीजकं पाशकं","सौर्देवी च परा च शक्तिरथ वं तत् तोयबीजं प्रिये! ॥ ३३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.1.0.33","head":"नमस्"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.47.155","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बाहुर्हंसो वियत् वक्त्रं हृदनङ्गाङ्कुशः खलः ।","वामोरुः पुण्डरीकात्मा कान्तिः कल्याणवाचकः ॥ १५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.47.3","head":"श"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.52.6","page":"0022","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नमो हृत् पूजनं न्यासः सन्नतिर्विनतिर्नतिः ।","भक्तिस्तथा मन्त्ररूपं वन्दनन्त्वभिवादनम् ॥नमः॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.52.6","head":"नमस्"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"6.3","page":"0041","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हृत् तारको गुरुर्दीर्घो नारायण-चतुर्मुखौ ।","अनन्तो वासुदेवश्च वेदान्तः कारकः स्मृतः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.6.0.3","synonyms":["तारक","गुरु","दीर्घ","नारायण","चतुर्मुख","अनन्त","वासुदेव","वेदान्त","आकारक"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.52.59","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जलं वारि वनं वा कं पाथस्तोयं रसोऽम्बु हृत् ।","दशानां जलवर्णानां संज्ञोक्ता पूर्वसूरिभिः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.52.7","synonyms":["जल","वारि","वन","वार्","क","पाथस्","तोय","रस","अम्बु"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"9.4.1","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जलं-ऋ, वारि-ॠ, वनं-औ, वाः-घ, कं-झ, पाथः-ढ, तोयं-ध, रसः-भ, अम्बु-व, हृत्-स"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.9.4.1","synonyms":["जल","वारि","वन","वार्","क","पाथस्","तोय","रस","अम्बु"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.404","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दुर्दिनेऽप्यथ वेला स्यात्सिन्धोः कूले च भोजने ।","ऋषिभदे प्लवे पुंसि भेलं भीरुहृदि त्रिषु ॥ ४०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 भ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.419","head":"भेल"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.173","page":"0097","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्वान्तं गूढपदं हृच्च संकल्पो मानसी क्रिया ।","मनो बुद्धिरहंकार इत्यंतःकरणं त्रिधा ॥ १७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.173","synonyms":["स्वान्त","गूढपद","संकल्प","मनस्","बुद्धि","अहंकार","अन्तःकरण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.68","page":"0178","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हृदयं हृदुरो वक्षः स्तनो वक्षसिजः कुचः ।","स्तनाग्रे पिप्पलं वृन्तं चूचुकं मेचकं शिखा ॥ ६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.68","synonyms":["हृदय","उरस्","वक्षस्","स्तन","वक्षसिज","कुच","पिप्पल","वृन्त","चूचुक","मेचक","शिखा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.114","page":"0182","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अग्रमांसं तु हृदयं हृद्वसा त्वामिषो रसः ।","कङ्कालोऽस्त्री तनोरस्थि करङ्कोऽप्यस्थिपञ्जरम् ॥ ११४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.114","synonyms":["अग्रमांस","हृदय","वसा","आमिष","रस","कङ्काल","करङ्क","अस्थिपञ्जर"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}