{"stem":"हेतु","iast":"hetu","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.182","page":"57","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निमित्ते कारणं हेतुर्बीजं योनिर्निबन्धनम् ॥ १५१३ ॥","निदानमथ कार्यं स्यादर्थः कृत्यं प्रयोजनम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.182","synonyms":["निमित्त","कारण","बीज","योनि","निबन्धन","निदान","कार्य","अर्थ","कृत्य","प्रयोजन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.28","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हेतुर्ना कारणं बीजं निदानं त्वादिकारणम् ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.43","synonyms":["कारण","बीज","निदान"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.106","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रमाणं हेतुमर्यादाशास्त्रेयत्ताप्रमातृषु ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.106","head":"प्रमाण"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.76","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलधौतं रूप्यहेम्नोर्निमित्तं हेतुलक्ष्मणोः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.149","head":"निमित्त"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.148","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्ययोऽधीनशपथज्ञानविश्वासहेतुषु ।","रन्ध्रे शब्देऽथानुशयो दीर्घद्वेषानुतापयोः ॥ १४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.282","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.246","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इति हेतुप्रकरणप्रकर्षादिसमाप्तिषु ॥ २४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.479","head":"इति"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.502","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अहहेत्यद्भुते खेदे हि हेताववधारणे ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.502","head":"हि"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.612","page":"0069","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आयुर्वेदी भिषग्वैद्यो दोषज्ञः स्याच्चिकित्सकः ।","उपचर्या चिकित्सा स्यान्निदानं हेतुरुच्यते ॥ ६१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.458","synonyms":["आयुर्वेदिन्","भिषज्","वैद्य","दोषज्ञ","चिकित्सक","उपचर्या","चिकित्सा","निदान"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.848","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्ययाः शपथज्ञानहेतुविश्वासनिश्चयाः ।","विस्तारे कदके शून्ये वितानं स्यात्क्रतौ क्षणे ॥ ८४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.62","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.878","page":"0100","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अधरस्तादधरतः स्यादधस्तादधोऽधरे ।","अत इत्युच्यते हेतौ निन्दायां विस्मये वत ॥ ८७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.93","head":"अतस्"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.881","page":"0100","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रकाशे सम्भवे प्रादुः प्रधानसदृशोः प्रति ।","हि स्याद्विशेषणे हेतौ तु स्याद्भेदेऽवधारणे ॥ ८८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.96","head":"हि"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.887","page":"0101","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सदा सना च नित्यत्वे स्वस्ति स्यान्मङ्गलादिषु ।","इतिशब्दः स्मृतो हेतौ प्रकारादिसमाप्तिषु ॥ ८८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.102","head":"इति"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"7.2.3","page":"0032","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्जो बले तथोत्साहे ऊर्जो मासश्च कार्तिकः ।","बीजं रेतसि हेतौ च बीजमङ्कुरकारणम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.7.2.3","head":"बीज"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.1.8","page":"0049","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कारणं घातने हेतावीरिणं शून्यमूषरम् ।","वारुणी सुराप्रतीच्योः सरणिः पङ्क्तिमार्गयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 सु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.1.8","head":"कारण"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.3.13","page":"0058","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रमाणमनुमानादौ हेतुमर्यादयोरपि ।","सम्यक्प्रवक्तृपुरुषे प्रमाणं मानशास्त्रयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.3.13","head":"प्रमाण"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.1.23","page":"0064","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसूतं कुसुमे जाते निमित्तं हेतुचिह्नयोः ।","कलिते स्वीकृतज्ञाते [ग्रथिते क्रान्त?]गुम्फिते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.1.23","head":"निमित्त"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.22","page":"0108","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रयोजनं कार्यहेत्वोरायोधनं रणे हतौ ।","पृथग्जनौ नीचमूर्खौ आत्मयोनी विधिस्मरौ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ध (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.22","head":"प्रयोजन"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.3.22","page":"0161","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्ययश्च प्रतीते स्यात्प्रकृतेश्च परस्तथा ।","ज्ञाने च शपथे छिद्रे विश्वासाधीनहेतुषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.3.22","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"34.7.9","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इति हेतुप्रकरणप्रकाशादिसमाप्तिषु ।","निदर्शने प्रकारे चानुकर्षे च प्रकीर्तितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.34.7.9","head":"इति"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"34.21.3","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हि हेतौ स्याद्विशेषार्थे एकार्थे पूरणेऽपि च ।","ही विषादे विस्मये स्याद्दुःखहेत्वोरपि स्मृतः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.34.21.3","head":"हि"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.33","page":"0238","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मैत्रेयिका मित्रयुद्धं प्रत्ययाः सहकारिणः ।","अथ हेतुरुपादानं व्याप्यं लिङ्गं च साधनम् ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.33","synonyms":["मैत्रेयिका","मित्रयुद्ध","प्रत्यय","सहकारिन्","उपादान","व्याप्य","लिङ्ग","साधन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.93","page":"0416","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हेतुर्ना कारणं बीजं क्लीबे करणमित्यपि ।","क्लीब आद्यं कारणं तु निदानं मूलवस्तु तत् ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.93","synonyms":["कारण","बीज","करण","निदान"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.21","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हेतुर्नाऽथ द्वयोर्योनिर्निदानं त्वादिकारणम् ।","जन्यं कार्यं जन्म-जनुर्-जननान्युद्भवो भवः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.20","synonyms":["योनि","निदान","जन्य","कार्य","जन्मन्","जनुस्","जनन","उद्भव","भव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.8","page":"0306","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्थानायतने हेतुः प्रत्ययश्च निगद्यते ।","प्राग्रूपं भाविरोगस्य ज्ञापकं लक्षणं हि यत् ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.8","synonyms":["उत्थान","आयतन","प्रत्यय","प्राग्रूप"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.54","page":"0041","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रतेर्विर्विनिमये व्याङ्युक्प्रसारण-विकासयोः ।","उपाङः परिणामे संग्रहेऽभ्याङ उपक्रमे ॥","संप्राद्ददातिराम्नाये दानेऽथोपायने ह्युपात् ।","आत्मनेपदवानाङो ददातिर्नित्यमीरितः ॥","[186a]स्वास्यप्रसारादन्यत्र स आङस्तु ग्रहे मतः ।","नितो हेतौ रोगबोधे प्रैषे तु व्याङ्परो दिशिः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None प्रतेर्विर्विनिमये व्याङ्यु (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.42","head":"नि-दिश्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.22","page":"0068","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["युजिर्योजयतिश्च प्रात्प्रेरणे च निदर्शने ।","कार्ये हेतावनोः प्रश्ने समः संबन्ध आङ्परः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.313","head":"प्रयुजि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.84","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["समुच्चयान्वाचयनिश्चयान्यो-","न्ययोगपक्षान्तरसंग्रहेषु ।","स्यात्पादपूर्तौ च समाहृतौ चः","स्यात्तुल्ययोगे विनियुक्तिहेत्वोः ॥ ८४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.99","head":"च"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.95","page":"0130","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इति प्रकारादिसमाप्तिहेतु-","प्रकाशदृष्टान्तविनिर्णयेषु ।","स्वरूपसांनिध्यपरानुकर्षे","तथैवमर्थेऽपि समामनन्ति ॥ ९५ ॥"],"metre":"upendravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.109","head":"इति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.18","page":"0133","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संभाव्यवार्तानुनयेषु हेतौ","किलेत्यलीकेऽप्यरुचौ प्रदिष्टम् ।","सद्वाक्यभूषाप्रतिषेधमान-","ज्ञीप्सासु वीप्सासु खलु स्मरन्ति ॥ १८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.131","head":"किल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.73","page":"0145","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्धैनुकं स्त्रीकरणे गवौघे","धातौ गिरेर्हेम्नि च गैरिकं स्यात् ।","सद्योंङ्कुरे शिग्रुभवे च तैले","हेतौ तथा बैजिकमुक्तमत्र ॥ ७३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.75","head":"बैजिक"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.7.23","page":"0174","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्री रेणुकागर्दभशाकयोः स्याद्","बीजं तु तत्त्वेऽङ्कुरकारणे च ।","आधानहेत्वोरपि रेतसि स्या-","त्संनद्धसम्यग्भृतयोस्तु सञ्जः ॥ २३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.7.6","head":"बीज"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.30","page":"0198","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रमाणं ध्रुवे हेतुनीत्यादिशास्त्रे","परिच्छेदने चैकतायां तथोक्तम् ।","प्रमातर्यपि प्रायशः क्लीब ऐक्येऽ-","ऽप्यथो कोङ्कणं शस्त्रभेदेऽपि च * ॥ ३० ॥"],"metre":"bhujangaprayata","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"bhujangaprayata · pāda 2 syl. None ऽप्यथो कोङ्कणं शस्त्रभेदेऽपि च (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.31","head":"प्रमाण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.32","page":"0199","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्वाणं गजमज्जने स्तिमितके मुक्तौ च निर्वर्तने","कुर्वाणस्त्रिषु कारके भृतिभुजि प्रोन्मृष्टपर्णे पुनः ।","दौर्वीणं हरितारसे त्रिषु पुनः स्याद्वर्जने वारणं","नागे पुंस्यथ यातनाकरणयोर्हेतौ वधे कारणम् ॥ ३२ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.33","head":"कारण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.13","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदात्त उक्तः स्वरभेदकाव्या-","लंकारहृद्येषु महाशये च ।","हेतौ निमित्तं किल लक्षणेऽपि","धत्तूर उन्मत्तमुशन्ति पुंसि ॥ १३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.112","head":"निमित्त"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.36","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तुरंगभूषाग्रहणार्थके च","हेतौ निदानं गदनिर्णयेऽपि ।","स्याद्वत्सदाम्न्यप्यथ पुष्पवाट्यां","प्रयोजने भूपतिकेलिभूमौ ॥ ३६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.57","head":"निदान"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.6","page":"0262","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचे च मूर्खेऽथ कृ[20b]तौ च हेतौ","प्रयोजनं स्याद्बलिदानवे तु ।","वैरोचनः स्यात्सुगतेऽर्कपुत्रे","विरोचनस्त्वग्निरवीन्दुषु स्यात् ॥ ६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.126","head":"प्रयोजन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.15","page":"0288","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वैश्ये तथा स्वामिनि चार्य उक्तो","हेतौ फले कार्यमुशन्ति सन्तः ।","सूर्यो रवावौषधिसूर्यपत्न्योः ।","सूर्या [तु] शौर्यं किल शक्तिवाची ॥ १५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.15","head":"कार्य"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.36","page":"0307","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसादनायामपि देवतादेः","स्याद्गुप्तवादेऽप्यथ तोत्रमाहुः ।","स्याद्वेणुकप्राजनयोरथ स्या-","त्तन्त्रं कुटुम्बस्य कृतौ च हेतौ ॥ ३६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.45","head":"तन्त्र"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.27","page":"0362","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हेतौ तथाधारत ईरितोऽय-","माधेयकस्यानतिरिक्ततायाम् ।","स्याद्वान्धवो बन्धुसुहृद्गतो ना","पञ्चत्वमन्तेऽपि च पञ्चभावे ॥ २७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.43","head":"संभव"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"46","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन \"वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि\"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।","पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।","आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.48","synonyms":["त्सरु","भरु","मरु","चरु","शत्रु","तरु","मेरु","केतु","सेतु","तन्तु","धातु","कशेरु","दारु","जतु","वस्तु","मस्तु","ग्रन्थि","प्रस्थ","सर्पिस्","हविस्","बर्हिस्","वपुस्","आयुस्","धनुस्","सौकुमार्य","शौक्ल्य","कार्ष्ण्य","दाक्ष्य","पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","पुर्","क्षुध्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.5","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हृदये साधने मोक्षे कार्यैश्वर्यनिवृत्तिषु ।","वाच्ये हेतावभिप्राये याचने च हलायुधः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.5","head":"अर्थ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.139","page":"0032","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["हनुर्हेलिस्तु मार्ताण्डे तथोक्त उपगूहने ।","उत्पत्तौ कारणे वादे निमित्ते वीजकर्मणि ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.139","meanings":["उत्पत्ति","कारण","वाद","निमित्त","वीजकर्मन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.140","page":"0033","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पञ्चस्वेषु पदार्थेषु हेतुर्वररुचीरितः ।","प्रयोजके स्वतन्त्रस्य कर्तुरित्यपि शाब्दिकाः ॥ १४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.140","meanings":["प्रयोजक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.44","page":"0037","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृक्षपत्रे केकिपिञ्छेऽप्यथ बीजं फलास्थनि ।","अन्ने रेतस्यपत्ये च हेतावङ्कुरकारणे ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.44","head":"बीज"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.122","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रावारभेदे निस्तारस्तूणीरे कश्चिदब्रवीत् ।","प्रत्ययोऽधीनशपथज्ञानविश्वासहेतुषु ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.122","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.41","page":"0036","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजयो नाभिगर्ताण्डे रभसस्त्वाह शब्दवित् ।","गन्धर्वकृच्छ्रयोः स्यात्तु निमित्तं हेतुलक्षयोः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.41","head":"निमित्त"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.45","page":"0036","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रमाणं हेतुमर्यादाशास्त्रेयत्ताप्रमातृषु ।","सम्यग्वक्तरि नित्ये स्यादेकताबोधयोरपि ॥ ४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.45","head":"प्रमाण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.439","page":"0084","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तद्देशसम्भवे तु स्याद् द्वयोरेष तुरङ्गमे ।","क्लीबं तु कारणं हेतौ रभसस्त्वभिधानवित् ॥ ४३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.439","head":"कारण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1264","page":"0157","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मातृवाहकसंज्ञे स्याज्जन्तौ सद्योङ्कुरे पुनः ।","बैजिको ना शिग्रुतैलहेत्वोस्तु रभसो नपि ॥ १२६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1264","head":"बैजिक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.26","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कार्ये हेतौ प्रवचनं पुनर्व्याख्यानवेदयोः ।","प्रशस्तवचने च स्याच्छास्त्र इत्याह सज्जनः ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.215","head":"प्रयोजन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.43","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हे संबुद्धौ हं च खेदे क्रोधोक्तौ संस्मृतावपि ।","हि हेतौ पादपूर्तौ च क्षः क्षेत्रे रक्षसि क्षये ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.43","head":"हि"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.386","page":"0100","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आकारस्त्विङ्गितं हेतुर्निमित्तं कारणं समम् ।","निबन्धनं निदाने तु बीजं कार्यं तु तद्भवम् ॥ ३८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.386","synonyms":["आकार","इङ्गित","निमित्त","कारण","निबन्धन","निदान","बीज","कार्य"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.89","page":"0172","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋग्भेदे वेदवित्पाठे कण्ठः स्यान्मदनद्रुमे ।","घोषे गले समीपे च कार्यं हेतौ प्रयोजने ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.7","head":"कार्य"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.549","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सौगन्धिकश्च चक्षुष्या कुलाली च कुलत्थिका ।","पुष्पकेतुश्च हेतुश्च रि(री?)तिपुष्पं च पौष्पकम् ॥ ५४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.549","synonyms":["सौगन्धिक","चक्षुष्या","कुलाली","कुलत्थिका","पुष्पकेतु","रीतिपुष्प","पौष्पक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.141","page":"0033","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रतिनादः प्रतिशब्दः प्रतिध्वानं प्रतिश्रुतिः ।","निदानं कारणं हेतुः कृत्यमर्थः प्रयोजनम् ॥ १४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ति (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.28","synonyms":["प्रतिनाद","प्रतिशब्द","प्रतिध्वान","प्रतिश्रुति","निदान","कारण","कृत्य","अर्थ","प्रयोजन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2756","page":"0449","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निमित्तं कारणं योनिर्निदानञ्च निबन्धनम् ।","बीजं हेतुश्च नामानि सप्तैव प्रथयन्ति वै ॥ २७५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.375","synonyms":["निमित्त","कारण","योनि","निदान","निबन्धन","बीज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.309","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दैवं दृष्टमदृष्टञ्च भाग्यपर्याय ईरितः ।","कारणं पुंसि हेतुः स्यात् करणं बीजमित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.309","synonyms":["दैव","दृष्ट","अदृष्ट","कारण","करण","बीज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.10","page":"0177","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तर्को वितर्काकाङ्क्षोहहेतुशास्त्रेषु दृश्यते ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.10","head":"तर्क"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.8.17","page":"0198","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बीजं स्यादङ्कुरे हेतौ तत्त्वाधाने च शुक्रके ।","स्त्री सर्जूरभिसारे च हारे वणिजि विद्युति ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.8.17","head":"बीज"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.27","page":"0209","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["करणं कर्मणि क्षेत्रे हेतौ च साद्वरादिषु ।","हस्तलेपे नृत्यगीतप्रभेदे साधनेऽपि च ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.27","head":"करण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.30","page":"0209","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वराट्यामपि गुञ्जायां काकनीत्यपि कुत्रचित् ।","कारणं करणे हेतौ यातनायान्तु कारणा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.30","head":"कारण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.46","page":"0210","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रघाणस्ताम्रकलसे चालिन्दे लोहमुद्गरे ।","प्रमाणं नित्यमर्यादाशास्त्रहेतुप्रमातृषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.46","head":"प्रमाण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.115","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रणिधानं समाधौ स्यात्प्रयत्ने च प्रवेशने ।","प्रयोजनं कार्यहेत्वोः पलाशी राक्षसे द्रुमे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.115","head":"प्रयोजन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.44","page":"0261","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आचारशपथाधीनच्छिद्रविश्वासहेतुषु ।","पर्यायः स्यात्क्रमे पुंसि प्रकारेऽवसरेऽपि च ॥","प्रलयोऽपायकल्पान्तमृत्युमूच्छासु पुंस्ययम् ।","पर्यण्योऽपि घनस्वाने स्वतद्घनमहेन्द्रयोः ॥","प्रसव्यं प्रतिकूले स्यादनुकूलेऽपि वाच्यवत् ।","प्रणाय्योऽनभिलाषे स्यात्तथा चासम्मतेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.44","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.13","page":"0265","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुस्तुम्बुरुण्यतिच्छत्रे छत्रः पर्वतभिद्यपि ।","तन्त्रं प्रधाने सिद्धान्ते तन्त्रवाये परिच्छदे ॥","कुटुम्बकृत्ये हेतौ स्यादुभयार्थप्रयोजके ।","इतिकर्तव्यतोषध्योः श्रुतिशाखान्तरेऽपि च ॥","शास्त्रभेदे प्रबन्धे च तन्त्री वीणागुणे स्त्रियाम् ।","गुडूची देहशिरयोर्नदीभिद्युवतीभिदोः ॥","तन्त्रा स्यात्तु प्रमीलायां निद्रायामपि च स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.13","head":"तन्त्र"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.36","page":"0288","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शात्रवः पुंसि शत्रौ स्यात्क्लीबं तद्भावनन्दयोः ।","षाडवो गालभेदे स्याद्रसभेदे भवेत्पुमान् ॥","सम्भवो मेलके हेतौ जन्मन्यांधेयधारणे ।","सुग्रीवो विष्णुतुरगे सुन्दरे च कपीश्वरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.36","head":"सम्भव"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.33.2","page":"0297","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ही पूरणाश्चर्ययोः स्याद्धि हेतावनधारणे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.33.2","head":"हि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.23","page":"0300","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पक्षान्तरे नियोगे च प्रशंसायां विनिग्रहे ।","अस्तु प्रकर्षे पीडायां प्रशंसायाञ्च लङ्घने ॥","असम्प्रत्यभ्यनुज्ञानेऽधिक्षेपासूययोरपि ।","इति प्रकरणे हेतौ परकृत्यनुकर्षयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.23","head":"इति"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.36","page":"0301","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यथा तुल्येऽनुमाने च प्रशंसायामपीष्यते ।","वृथा निष्कारणे व्यर्थे तथा निष्फलचालने ॥","अव्यथा वितथे दुष्टे भिन्नार्थेऽपि निगद्यते ।","सर्वथा तु प्रतिज्ञायां भृशे हेतौ च कीर्त्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.36","head":"सर्वथा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.37","page":"0302","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तदप्रकाशे विभागे च शक्तौ प्राधान्यबन्धयोः ।","भावे मोक्षे च लाभे च स्यादाबद्धोर्द्ध्वकर्मणोः (?) ॥","यद्गर्हायामधृतौ च हेतावपि निगद्यते ।","यदि स्यात्तु विगर्हायां विकल्पे विस्मयेपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None च शक्तौ प्राधान्यबन्धयोः (extra_in_pada)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 धृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.37","head":"यत्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.39","page":"0302","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["न निषेधे तूपमायां शिरश्चालन इत्यपि ॥","नि सामीप्ये निवेशेऽतिशये दाने च संशये ।","नित्यार्थे कोशले क्षेपे बन्धेऽन्तर्भावमोक्षयोः ॥","आश्रये राश्यधोभावविन्यासोयरमेष्वपि ।","नु प्रश्नातीततर्कानुनयोपमानहेतुषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.39","head":"नु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.55","page":"0304","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["किल सम्भाव्यवार्त्तानुनयनिश्चिततुष्टिषु ।","खलु निश्चितजिज्ञासापदवाक्यादिपूरणे ॥","हेतावसहने गत्यां विशेषे च निगद्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.55","head":"खलु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.62","page":"0304","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ही विस्मये विषादे च दुःखहेतुशुचोरपि ।","हे च सम्बोधनाह्वानासूयादम्भादरेषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.62","head":"ही"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.276","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मा क्षेत्रज्ञपुरुषौ निदानं त्वादिकारणम् ।","निमित्तं कारणं बीजं हेतुरर्थ उपधिवत् ॥ २७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.13","synonyms":["आत्मन्","क्षेत्रज्ञ","पुरुष","निदान","आदिकारण","निमित्त","कारण","बीज","अर्थ","उपधि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1862","page":"0227","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजः पितामहे विष्णौ हरे छागे रघोः सुते ।","अर्थो धने शब्दवाच्ये शास्त्रे हेतौ प्रयोजने ॥ १८६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.3","head":"अर्थ"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1980","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अंशे परिच्छदे मात्रा मात्रं कार्त्स्न्येऽवधारणे ।","मदो दाने स्मये मूलं शिफातारादिहेतुषु ॥ १९८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.121","head":"मूल"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2029","page":"0246","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कपिभेकांशुवाहेषु हरिर्ना पिङ्गले त्रिषु ।","हव आह्वानमखयोर्हेतुः कारणजन्मनोः ॥ २०२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.170","meanings":["कारण","जन्मन्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2071","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कैतवं कपटे द्यूते कारणं हेतुजन्मनोः ।","बबादौ कारणे काये साधने रतिबन्धने ॥ २०७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.212","head":"कारण"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2126","page":"0257","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रदरा बाणरुग्भङ्गाः प्रतापौ पौरुषातपौ ।","प्रत्ययः ख्यातिविश्वासशपथज्ञानहेतुषु ॥ २१२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.267","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2128","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रमाणं हेतुविश्वासशास्त्रेयत्तासु शासने ।","मर्यादायां प्रपञ्चस्तु विपर्यासे सुविस्तरे ॥ २१२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.269","head":"प्रमाण"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.1.2256","page":"0273","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["समभेदे समीचीने सुष्ठुपूजासुखेषु सु ।","स्मृतौ वृत्ते निषेधे स्म स्वः स्वर्गपरलोकयोः ।","हि स्याद्विशेषणे हेतौ हिं हेताववधारणे ॥ २२५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.1.8","head":"हि"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.1.2259","page":"0274","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तद्धेतौ त्रिष्वमुष्मिन् स्याद् यद्धेतौ प्रकृते त्रिषु ।","ह हि तु स्म च वै पादपूरणेऽपि प्रयुज्यते ॥ २२५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.1.11","head":"तद्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.2.2262","page":"0274","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनु प्रकारे वीप्सायां पश्चाल्लक्षणहेतुषु ।","अति प्रशंसातिक्रान्त्योरधिकार्थेऽपभाषणे ॥ २२६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.2.3","head":"अनु"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.2.2264","page":"0275","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आहो निन्दाहेतुचित्रेष्वाराद्दूरसमीपयोः ।","इति हेतौ प्रकरणे प्रकारादिसमाप्तिषु ॥ २२६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.2.5","head":"आहो"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.37","page":"0026","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हः कोपे धारणेऽपि स्यात् हः शूलिनि समीरितः ।","हिः पद्यपूरणे प्रोक्तो हिः स्याद्धेत्ववधारणे ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.37","head":"हि"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.2.11","page":"0088","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथ हेतुरुपादानं प्रत्ययाः सहकारिणः ।","अनुमा त्वनुमाने स्याद्व्याप्यं लिङ्गं च साधनम् ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.2.11","synonyms":["उपादान","प्रत्यय","सहकारिन्","अनुमा","अनुमान","व्याप्य","लिङ्ग","साधन"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.87","page":"0121","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अगस्त्ये च हरीतक्यां रुजा स्याद्रोगभङ्गयोः ।","मुस्तेऽपि वनजो बीजं रेतस्तत्त्वार्थहेतुषु ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.88","head":"बीज"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.125","page":"0134","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोणोऽश्रो वाद्यलगुडे वधे हेतौ च कारणम् ।","ग्रहणं स्वीकृतौ हस्ते गुणः स्याद्रज्जुसूदयोः ॥ १२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.132","head":"कारण"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.163","page":"0147","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निमित्तं हेतुचिह्नाङ्गशकुनोद्देश्यपर्वसु ।","प्रस्तुतः कुब्जिते पाणौ जङ्घायां स्त्री गते त्रिषु ॥ १६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.170","head":"निमित्त"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.465","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुनरर्थेऽङ्ग भोर्थे च दुष्ट्यर्थप्रशंसयोः ।","पादपूरणे पक्षान्तरे हेतौ विनिश्चये ॥ ४६५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None पुनरर्थेऽङ्ग भोर्थे (missing_in_pada) pāda 3 syl. None पादपूरणे पक्षा (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.481","head":"अङ्ग"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.1.37","page":"0189","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तन्मूले तु पुमान्हेतुर्गच्छा वांछितराशयः ।","गंडः कपर्दाश्चत्वारस्ते बोध्री पंच तद्वयम् ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.1.37","synonyms":["गच्छ","गंड","बोध्री"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.3","page":"0214","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थः स्याद्विषये मोक्षे शब्दवाच्ये प्रयोजने ।","व्यवहारे धने शास्त्रे वस्तुहेतुनिवृत्तिषु ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.3","head":"अर्थ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.69","page":"0219","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वारिपर्णी च हेतुस्तु कारणे कर्मजन्मनोः ।","हीरः सर्पे हरे सिंहे हेलिरालिंगने रवौ ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.69","meanings":["कारण","कर्मन्","जन्मन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.51","page":"0243","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्ययस्तु ख्यातिरन्ध्रविश्वासाधीनहेतुषु ।","विज्ञाने शपथे शब्दे प्रस्तरोऽश्मा मणिः कुशः ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.51","head":"प्रत्यय"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.7","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कारणं हेतुवधयोः कारकं हिंसकेपि च ।","कीलालं रुधिरे तोये कुहरं गह्वरे बिले ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.7","head":"कारण"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.18","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दुकूलं शुक्लवस्त्रेऽपि द्योतनं दीपनेऽक्ष्णि च ।","धाराग्रमवतारेऽश्रौ निमित्तं हेतुलक्षयोः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.18","head":"निमित्त"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.23","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नवसूतगवीदुग्धे पीयूषममृतेऽपि च ।","प्रमाणं बोधनेयत्तामर्यादाशास्त्रहेतुषु ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.23","head":"प्रमाण"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.3.8","page":"0273","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्भर्त्सनमलक्तेऽपि मोक्षे निश्रेयसं शुभे ।","शस्त्रे युद्धे प्रहरणं कार्ये हेतौ प्रयोजनम् ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.3.8","head":"प्रयोजन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.9","page":"0284","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हिं स्याद्विशेषणे हेतौ हि हेताववधारणे ।","आमन्त्रणे भर्त्सने हुं हूं संप्रश्नवितर्कयोः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.9","head":"हिं"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.11","page":"0284","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तद्धेतौ त्रिष्वमुष्मिन् स्याद्यद्धेतौ प्रगते त्रिषु ।","ह ह्यु तु स्म च वै पादपूरणेऽपि प्रयुंजते ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.11","head":"तद्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.15","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["अति स्यादधिकार्थोक्तौ प्रशंसायामतिक्रमे ।","पश्चाद्धेतूनसाम्येषु भागे वीप्साप्रकारयोः ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.15","head":"अनु"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.16","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लक्षणेऽप्यनु वीप्सादित्रयेऽप्यभिमुखेप्यभि ।","अतो निन्दाहेतुचित्रेष्वाराद्दूरसमीपयोः ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.16","head":"अतस्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.17","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इति हेतुप्रकरणप्रकारादिसमाप्तिषु ।","विस्तारेंऽगीकृतावूरी स्यादुरर्यूररी यथा ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.17","head":"इति"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}