कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

All kośas › Dvirūpādikośa

द्विरूपादिकोश Dvirūpādikośa

267 verses · text only, tagging comes next

Part 3 (3/3)

कौतुकं कुतुकं च स्यात्कौतूहलकुतूहले ।गुच्छोगुञ्छोगुळुच्छश्च गुळश्च परिकीर्तितः ॥ ४ ॥
4
अनुष्टुप्
गोशीर्षं गोशिरश्चैव गावं गोशीर्षिकापि च ।चन्द्रमाश्चन्दिरश्चन्द्र-मसश्चन्द्रश्च कीर्तितः ॥ ५ ॥
5
अनुष्टुप्
चन्द्रभागा चान्द्रभागा चन्द्रभागी च सम्मता ।चान्द्रभागी च सैवोक्ता भवेदेवं चतुर्विधम् ॥ ६ ॥
6
अनुष्टुप्
चिवरं चीवरं चीरी चवरः परिकथ्यते ।जनिश्च जन्म जनुषी जननं चेति कथ्यते ॥ ७ ॥
7
अनुष्टुप्
जागरो जागरा जागर्या जागरणमित्यपि ।जङ्घारिका जङ्घरिका जङ्घा जङ्घिक इत्यपि ॥ ८ ॥
8
अनुष्टुप्
जीवनीया तथा जीवा जीवन्ती जीवनीत्यपि ।झारीझरीझरश्चापि झरिश्च परिकीर्तितः ॥ ९ ॥
9
अनुष्टुप्
तमश्च तमसं चापि तामसं च तमिस्समाः ।तटाकस्तटकश्च स्यात्तडागस्तडगोपि च ॥ १० ॥
10
अनुष्टुप्
तुन्दी च तुन्दिलश्चापि तुन्दिरस्तुन्दिभस्समाः ।द्रेक्कं द्रेक्काणदृक्काणौ भवेयुस्ते दृकाणवत् ॥ ११ ॥
11
अनुष्टुप्
दूषिकायां दूषिका च दूषीदूषश्च कथ्यते ।द्रामिडो द्रमिडश्चापि द्रविडो द्राविडस्तथा ॥ १२ ॥
12
अनुष्टुप्
धनुर्धनुश्च धनुषो धनूश्चापि प्रकीर्तितः ।नाळा नाळी च नाडी च नाळञ्च परिकीर्तितम् ॥ १३ ॥
13
अनुष्टुप्
निचोळश्चापि निचुळः चोळश्चोळी च कीर्तिता ।नखरश्च नखश्च स्यान्नखरं च नखं तथा ॥ १४ ॥
14
अनुष्टुप्
निष्कूहो निष्कुहश्चापि निष्कूटो निष्कुटोपि च ।नळिनी नळिनं चापि नळिका च नळं तथा ॥ १५ ॥
15
अनुष्टुप्
पनितं पणितं च स्यात्पनायितपणायिते ।बाह्लीको बाह्लिकश्च स्याद्बाह्लीकमपि बाह्लिकम् ॥ १६ ॥
16
अनुष्टुप्
भावुकं भवुकं चापि भविकं भव्यमित्यपि ।भ्रूकुटिर्भ्रुकुटिश्चापि भ्रुकुटी भ्रकुटिस्तथा ॥ १७ ॥
17
अनुष्टुप्
चतूरूपे — म-य-र-व-श-ष-ह—–यथा — १८. मरुतश्च मरुच्चापि मरुत्वान्मारुतस्तथा ।मकुटं मकुटी च स्यान्मुकुटी मुकुटस्तथा ॥
255
अनुष्टुप्
मसूरा मसुरा चापि मसूरी मसुरीति च ।युगळी युगळं युग्मं युगं च परिकीर्तितम् ॥ १९ ॥
19
अनुष्टुप्
रोहिणी लोहिनी च स्याद्रोहिता लोहितापि च ।विसृतं विस्तृतं चापि विततं ततमित्यपि ॥ २० ॥
20
अनुष्टुप्
विडूरजं च वैडूर्यं वैदूर्यं च विदूरजं ।वाराणसी वारणसी वारणासी वराणसी ॥ २१ ॥
21
अनुष्टुप्
शललं शलली चैव शलं शैलं च लोमनि ।शय्या च शयनीयञ्च शयनञ्च शयस्तथा ॥ २२ ॥
22
अनुष्टुप्
सरयूश्शरयूश्चापि सरयुश्शरयुस्तथा ।हालाहलं हलहलं हलिहालं हलाहलम् ॥ २३ ॥
23
अनुष्टुप्
इति चतूरूपपद्धतिः समाप्ता—–पञ्चरूपपद्धतिःअथ पञ्चरूपपद्धतिः—–कण्डूयनं च कण्डूया कण्डूः कण्डूति कण्डुती ।किसालयं किसलयं किसालं किसलं किसम् ॥ १ ॥
1
अनुष्टुप्metre not read in every line
कुवालयं कुवलयं कुवालं कुवलं कुवम् ।धनिर्धन्याकधान्याके धान्यं धान्येयकं तथा ॥ २ ॥
2
अनुष्टुप्
पत्रा पत्री पत्रिका च पत्रकं पत्रमुच्यते ।मारुषो मरुषो मर्षो मारुषं मरुषं तथा ॥ ३ ॥
3
अनुष्टुप्
लोलुपो लोलुभो लोलो लम्पटो लालसोपि च ।शेषश्शेषं च शिष्टञ्च शेषितश्चैव शेषिकः ॥ ४ ॥
4
अनुष्टुप्
शिवालं शैवलं शैवालं च शैवालशैवलौ ।हसश्च हासिका हासो हसनं हास्यमित्यपि ॥ ५ ॥
5
अनुष्टुप्
इति पञ्चरूपपद्धतिस्समाप्ता ।इत्थं सत्कविराजराजिमकुटालङ्कारहीरायित श्रीहीरात्मभवेन नैषधमहाकाव्योज्ज्वलत्कीर्तिना ।उद्वृत्तप्रतिवादिमस्तकतटीविन्यस्तवामाङ्घ्रिणा श्रीहर्षेण कृतं चिरं विजयतां श्रीकोशरत्नं महत् ॥ (कोशश्चायं समाप्तः)
266
शार्दूलविक्रीडितम्two metres in one verse
श्रीहर्षसूरीरितनैकरूपकोशामरद्रुः कविलालनीयः ।जागर्ति यस्यैष मनस्यमुष्यशब्दप्रयोगादिरनर्गळस्स्यात्
267
शार्दूलविक्रीडितम्two metres in one verse