All kośas › Śabdaratnapradīpa

शब्दरत्नप्रदीप Śabdaratnapradīpa

अज्ञात · शब्दरत्नप्रदीप · Rājasthāna Purātana Granthamālā, Published by the Government of Rajasthan, A series devoted to the Publication of Sanskrit, Prakrit, Apabhraṁśa, Old Rajasthani-Gujarati and Old Hindi works pertaining to India in general and Rajasthan in Particular. Printed by order of the Director, Rajasthan Oriental Institute, Jaipur by Gopalanarayana Bahura · 1956 A.D. · Prof. Dr. Hariprasad Shastri

348 verses · text only, tagging comes next

तृतीयो मुक्तकः

इति शब्दरत्नप्रदीपेऽर्द्धश्लोकाधिकारो द्वितीयो मुक्तकः ॥

तृतीयो मुक्तकः ।

इतः प्रभृत्यनेकार्था ज्ञेयाः प्रत्यंह्रि सूरिभिः ।राजा चन्द्रो नृपो राजा पयः क्षीरं पयो जलम् ॥ १ ॥

3.1 · p. 20

अनुष्टुप्

मित्रो भानुः सुहृन् मित्रं दरं छिद्रं दरं भयम् ।ओघः पूरोऽथ वेगश्च वनं काननम्बु च ॥ २ ॥

3.2 · p. 20

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

इला भूमिर्मता गौश्च संज्ञा चित्तं च नाम च ।शैलोऽद्रिरंशुमानद्रिर्भा भानुर्भानुरर्यमा ॥ ३ ॥

3.3 · p. 20

अनुष्टुप्

श्रीकण्ठः स्थावरः स्थाणुः हय(?र)च्छागाच्युता अजाः ।गोविन्दो हरिगोसंख्ये शिवः कृष्णो वृषाकपिः ॥ ४ ॥

3.4 · p. 20

अनुष्टुप्

शरीरोत्सेधयोः कायः सन्धावधिप्रतिज्ञयोः ।तेजः पुरीषयोर्वर्चो वसतिः स्थाननक्तयोः ॥ ५ ॥

3.5 · p. 20

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)

सरीत्समुद्रयोः सिन्धुः शालः प्राकारवृक्षयोः ।चातकापत्ययोः स्तोकः पापव्यसनयोरघः ॥ ६ ॥

3.6 · p. 20

अनुष्टुप्

पिपासालोभयोस्तृष्णा भुवनं तोयलोकयोः ।मद्याश्वमेधयोः काश्यो वाडवो ह्यग्निविप्रयोः ॥ ७ ॥

3.7 · p. 20

अनुष्टुप्

निस्त्रिंशौ खड्गपापिष्ठौ भृङ्गबाणौ शिलीमुखौ ।मानमण्डने निष्कौ स्तो बाष्प उष्मा तथाश्रु च ॥ ८ ॥

3.8 · p. 20

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ने (wrong syllable)

वृक्षजातिगजौ पीलू प्रदरौ रोगमार्गणौ ।सूकरोष्ट्रौ च करभौ हावौ क्रन्दनविभ्रमौ ॥ ९ ॥

3.9 · p. 20

अनुष्टुप्

वनवह्न्यनलौ दावौ जीमूतौ मेघपर्वतौ ।वल्लवौ सूदगोपालौ चिकुरौ केशचञ्चलौ ॥ १० ॥

3.10 · p. 20

अनुष्टुप्

अरिष्टपिष्ठकौ कल्कौ वृषौ दानववैरिणौ ।पङ्गुपद्मारुणौ शोणावम्बरौ व्योमवाससी ॥ ११ ॥

3.11 · p. 21

अनुष्टुप्

उदानाख्यौ मरुद्बन्धौ निस्रंसौ वटदुग्धिलौ ।ध्वाङ्क्षः काको बको ध्वाङ्क्षो नगः शैलो नगो द्रुमः ॥ १२ ॥

3.12 · p. 21

अनुष्टुप्

खटो ह्रस्वः खटः क्रूरः क्षितिः पृथ्वी क्षितिः क्षयः ।क्षयं गेहं क्षयो ह्रासः श्रमः खेदः श्रमः क्रिया ॥ १३ ॥

3.13 · p. 21

अनुष्टुप्

कण्ठो विधिर्गलः कण्ठः प्रहिः कूपः प्रहिः सरः ।उन्दुरे सूकरे कोलः कलिः कलहकालयोः ॥ १४ ॥

3.14 · p. 21

अनुष्टुप्

शशाङ्कस्वर्णयोश्चन्द्रः किरिः सूकरलोहयोः ।बर्हिर्दर्भो जलं बर्हिर्लाङ्गलं हलमम्बु च ॥ १५ ॥

3.15 · p. 21

अनुष्टुप्

निमित्तहृदये हेतू हीरौ वज्रमहेश्वरौ ।काश्मीरकशुकौ कीरौ वीरौ विक्रमबान्धवौ ॥ १६ ॥

3.16 · p. 21

अनुष्टुप्

कौशिकौ वासवोलूकौ सायकावसिमार्ग्गणौ ।मार्ग्गणौ याचको बाणो मार्ग्गणं मृगमांसता (?) ॥ १७ ॥

3.17 · p. 21

अनुष्टुप्

ध्वान्ताचलौ मतावन्धौ मयूराग्नी शिखण्डिनौ ।कमरः कोमले काम्ये समरो युद्धसंघयोः ॥ १८ ॥

3.18 · p. 21

अनुष्टुप्

उत्सङ्गे सूकरे क्रोडो वत्सः स्व(? त)र्णकपुत्रयोः ।कान्त्यनातपयोश्छाया दया हिंसानुकम्पयोः ॥ १९ ॥

3.19 · p. 22

अनुष्टुप्

द्रुमो वृक्षे पुराणेऽन्ने ध्रुवो निश्चितनित्ययोः ।संघाते पूरणे पूरः सूरः सूर्यनरेन्द्रयोः ॥ २० ॥

3.20 · p. 22

अनुष्टुप्

धीरौ सात्त्विकधीमन्तौ वरौ श्रेष्ठहुताशनौ ।पतङ्गौ शलभादित्यावर्कौ स्फाटिकभास्करौ ॥ २१ ॥

3.21 · p. 22

अनुष्टुप्

गुह्यं कार्ये च कौपीने संज्ञे स्तो नामचेतने ।मधुरौ च प्रियस्वादू शम्भू ब्रह्ममहेश्वरौ ॥ २२ ॥

3.22 · p. 22

अनुष्टुप्

कार्यरिद्धौ तथा कृत्यौ बभ्रू नकुलपिङ्गलौ ।स्पष्टप्राज्ञौ स्मृतौ व्यक्तौ दीप्तिः स्वेच्छा तथा रुचिः ॥ २३ ॥

3.23 · p. 22

अनुष्टुप्

नित्यं स्वं च निजं प्रोक्तं बलदीप्तौ तथौजसी ।हायनं वर्षमोजश्च हेती शस्त्रार्च्चिषी मते ॥ २४ ॥

3.24 · p. 22

अनुष्टुप्

आशासंज्ञे ककुप्तृष्णे स्तनमेघौ पयोधरौ ।अभिरूपं बुधे कान्ते जामिः स्वसृकुलस्त्रियोः ॥ २५ ॥

3.25 · p. 22

अनुष्टुप्

उदयाधिगमौ प्राप्ती वह्निसूर्यौ विभावसू ।वृजिनं मलिने पापे प्रज्ञानं बुद्धिचिह्नयोः ॥ २६ ॥

3.26 · p. 22

अनुष्टुप्

असन्मायाविनौ लीकौ वीर्योद्यमौ पराक्रमौ ।वराके मूषके दीनः प्लवकः कपिभेकयोः ॥ २७ ॥

3.27 · p. 22

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द्य (wrong syllable)

यज्ञः पूजा च दानं च दृष्टिभी(?री)क्षौ तथा मते ।चीवरं वल्कले वस्त्रे कृष्णं काले तथोदरे (?) ॥ २८ ॥

3.28 · p. 22

अनुष्टुप्

श्रोत्रश्च श्रवणे कर्णे तातस्तु पितृपुत्रयोः ।कुट्टिमे शफरे मत्स्यो रूपं मूर्तौ विदुर्विधौ ॥ २९ ॥

3.29 · p. 23

अनुष्टुप्

अवटौ कालगर्तौ च निमित्ते हेतुलक्षणे ।हिते शक्ते समर्थः स्यात् प्रशान्त(?न्ता)कठिनौ मृदू ॥ ३० ॥

3.30 · p. 23

अनुष्टुप्

स्थूलौ जडबृहन्तौ [च] विप्राश्च दशना द्विजाः ।असदप्रियावलीकौ सहायप्रणिधी मतौ ॥ ३१ ॥

3.31 · p. 23

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प्रि (wrong syllable)

रचितोऽयमनेकार्थौ यथास्मृति [च] युक्तके तृतीयेऽपि ।उपजयतां सौभाग्यं पठतां श्रद्धावतामनिशम् ॥ ३२ ॥

3.32 · p. 23

आर्याmetre not read in every line