उद्वाहन

udvāhanaक्ली · neut.

In 4 kośas: 1 synonym verse, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नाट्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.6.7 · p. 22

स्याच्चिन्ता चिन्तयाऽथोऽद्वाहनं रणरणं च तत् ।सोत्कण्ठा स्मृतिराध्यानं हेवाकोऽध्यवसायिता ॥ ७ ॥

अनुष्टुप्

चिन्तास्त्री चिन्तयास्त्री उद्वाहनक्ली रणरणक्ली आध्यानक्ली हेवाकपुं अध्यवसायितास्त्री

genderक्लीneut.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नार्धश्लोकः Dharaṇikośa 19.2.85 · p. 123

संवाहनं मर्दने स्याद्भारादेर्वाहनेऽपि च ।उद्वाहनं द्विसीत्ये स्याद्रज्जावुद्वाहनी मता ॥

अनुष्टुप्

meaningsद्विसीत्य

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.25 · p. 264

उद्वाहनं तु पाणिग्रहणे क्षेत्रे द्विसीत्ये च ।रज्ज्वां स्त्रियामथ महासेनः सैन्याधिपे स्कन्दे ॥ २५ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 त्ये (wrong syllable); pāda 4, syllable 7 स्क (wrong syllable)

meaningsपाणिग्रहण द्विसीत्यक्षेत्र

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.105 · p. 243

आत्मयोनिः शिवे कामे हरौ च परमेष्ठिनि ।उद्वर्त्तनमुत्पतने विलेपे घर्षणेऽपि च ॥उद्वाहनी भवेद्रज्वां द्विसीत्ये तु नपुंसकम् ।उपासनं शराभ्यासे सेवनासनयोरपि ॥कपीतनश्चलदले गर्दभाण्डे शिरीषके ।आम्रातके च पूगे च मालूरेऽपि च कुत्रचित् ॥कलापी स्यान्मयूरे च प्लक्षभूमिरुहे पुमान् ।क्षौमं(?) शुद्धार्द्धजरती विधवादुर्गयोः स्त्रियाम् ॥कुम्भयोनिर्वशिष्ठे स्याद् द्रोणेऽगस्त्ये पुमानयम् ।कुचन्दनं वृक्षभेदे कुङ्कुमे रक्तचन्दने ॥कुण्डली कुण्डलवति व्याले बर्हिप्रचेतसोः ।केशरी सिंहपुन्नागनागकेशरवाजिषु ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न (wrong syllable)

meaningsद्विसीत्य

उद्वाहन as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश उत्सादनसमुत्थानं समुद्योगे व्याधीनां निर्णयेऽपि च । उत्सादनमुद्वासनमुद्वाहनमुद्वर्तनम् ॥ Dharaṇikośa 19.2.88