चिन्ता
cintāस्त्री · fem.In 16 kośas: 14 synonym verses, 19 as a meaning of another word.
मोहो मौढ्यं चिन्ता ध्यानममर्षः क्रोधसंभवः ॥ ३२० ॥गुणो जिगीषोत्साहवांस्त्रासस्त्वाकस्मिकं भयम् ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त्सा (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 स्या (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
स्याच्चिन्ता स्मृतिराध्यानमुत्कण्ठोत्कलिके समे ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अस्रं चास्त्र्यस्रुबाष्पाश्रूण्यथ स्यात्प्रलयः पुमान् ।नष्टचेतस्त्वमथ च स्त्रियां चिन्ता तु चिन्तिया ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तूणा तृष्णा दक्षिणाऽपि धिषणा वीणया समा ।हृणा स्थूणामृताऽनन्ता गीता चिन्ता चिता समा ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कौसीद्यं मिद्धमालस्यं चिन्तश्चिन्ता च चिन्तिया ।स्त्रियां स्मृतिः पंसनं(?) स्याद्ध्यानं [न] नरि चिन्तना ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चिन्ताभिलाषः स्मरणं प्रशंसाप्रलाप उद्वेजनमामयश्च ।जडत्वमुन्मादयुगन्तकालो-ऽवस्था दशैता विरहातुराणाम् ॥ १९९ ॥
उपजातिः
genderस्त्रीfem.
शोकः शुक् शोचनं खेदः पश्चात्तापोऽप्यनिर्वृतिः ।विषाद आधिरुद्वेगश्चिन्ता कम्पश्च वेपथुः ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मोहो मौढ्यं समानार्थः चिन्ता ध्यानं तथैव च ।अमर्षः क्रोधसञ्जातो जिगोषोत्साहवान् गुणः ॥ ४७२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आध्या चिन्ता स्मृतिर्ध्यानमाध्यानमपि चिन्तिते ।उत्कण्ठा स्यादुत्कलिका उत्साहोऽध्यवसायवत् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विषाणी वीरणीपूगी चज्जूरी च नदादिषु ।पुटिकेन्मालिकाद्यास्तु स्त्रियामादादिषु स्मृता ।लक्ष्मीर्वाणी भवानी रजनिजविरतिकान्तिसीता जुगुप्सा ।चिन्ताऽसूयाविभूतिद्युतितरणिमतिक्षेपणीविष्टि पीडा ।तन्त्रीस्तन्द्री विपञ्चिद्रुणिविपणिकृपावेदनामुक्तिविद्या ।ज्योत्स्ना वेश्या कलावाक्सरणिविषहरीहूतिकाकूप्रपाश्च ।…वदितिकथादेवताद्योदिवौ च ।ढक्काव्रीडावहित्थासुरभिकुमुदिनीपद्मिनीपूर्णिमाश्च ।ताराश्रेणी च वीथीद्युतिरवनि नदीपुष्करिण्यम्बिकोम्रा ।निद्राहेला च लीलायुवतिरनुमतिर्दिक्कुहुः पक्षतिश्च ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
विषाणीस्त्रीवीरणीस्त्रीपूगीस्त्रीखर्जूरीस्त्रीपुटिकास्त्रीमालिकास्त्रीलक्ष्मीस्त्रीवाणीस्त्रीभवानीस्त्रीरजनिस्त्रीविरतिस्त्रीकान्तिस्त्रीसीतास्त्रीजुगुप्सास्त्रीचिन्तास्त्रीअसूयास्त्रीविभूतिस्त्रीद्युतिस्त्रीतरणिस्त्रीमतिस्त्रीक्षेपणीस्त्रीविष्टिस्त्रीपीडास्त्रीतन्त्रीस्त्रीतन्द्रीस्त्रीविपञ्चिस्त्रीद्रुणिस्त्रीविपणिस्त्रीकृपास्त्रीवेदनास्त्रीमुक्तिस्त्रीविद्यास्त्रीज्योत्स्नास्त्रीवेश्यास्त्रीकलास्त्रीवाच्स्त्रीसरणिस्त्रीविषहरीस्त्रीहूतिस्त्रीकाकूस्त्रीप्रपास्त्रीकथास्त्रीदेवतास्त्रीद्योस्त्रीदिव्स्त्रीढक्कास्त्रीव्रीडास्त्रीअवहित्थास्त्रीसुरभिस्त्रीकुमुदिनीस्त्रीपद्मिनीस्त्रीपूर्णिमास्त्रीतारास्त्रीश्रेणीस्त्रीवीथीस्त्रीअवनिस्त्रीनदीस्त्रीपुष्करिणीस्त्रीअम्बिकास्त्रीनिद्रास्त्रीहेलास्त्रीलीलास्त्रीयुवतिस्त्रीअनुमतिस्त्रीदिश्स्त्रीकुहूस्त्रीपक्षतिस्त्री
genderस्त्रीfem.
वैवर्ण्यमश्रु प्रलय इति भावाश्च सात्त्विकाः ।निर्वेदो ग्लानिशङ्कास्मृतिधृतिमतयः प्रीतिनिद्रावहित्थाव्रीडेर्ष्यासुप्त्यसूया मरणमलसतोन्मादहर्षावमर्षाः ।तर्कापस्मारमोहश्रममदजडिमव्याधिवेगा विषादोगर्वश्चिन्तौग्य्रदैन्ये भयमपि चपलत्वं च संचारिभावाः ॥ ९५८ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
वैवर्ण्यक्लीअश्रुक्लीप्रलयपुंसात्त्विकभावपुंनिर्वेदपुंग्लानिस्त्रीशङ्कास्त्रीस्मृतिस्त्रीधृतिस्त्रीमतिस्त्रीप्रीतिस्त्रीनिद्रास्त्रीअवहित्थास्त्रीव्रीडास्त्रीईर्ष्यास्त्रीसुप्तिस्त्रीअसूयास्त्रीमरणक्लीअलसतास्त्रीउन्मादपुंहर्षपुंअमर्षपुंतर्कपुंअपस्मारपुंमोहपुंश्रमपुंमदपुंजडिमन्पुंव्याधिपुंवेगपुंविषादपुंगर्वपुंचिन्तास्त्रीऔग्र्यक्लीदैन्यक्लीभयक्लीचपलत्वक्लीसंचारिभावपुं
genderस्त्रीfem.
चिन्ता तु स्मृतिराध्यानं स्मरणं सस्पृहे पुनः ।उत्कण्ठोत्कलिके तस्मिन्नभिध्या तूभयोरपि ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्याच्चिन्ता चिन्तयाऽथोऽद्वाहनं रणरणं च तत् ।सोत्कण्ठा स्मृतिराध्यानं हेवाकोऽध्यवसायिता ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अवसर्गः प्राकाम्यं स्वाच्छन्द्यानुमननमित्यपि च ।आकल्पक उत्कण्ठा चिन्ताकर्मण्यथास्त्यानम् ॥ २८ ॥
उपगीतिःmetre not read in every line
genderस्त्रीfem.
चिन्ता as a meaning in nānārtha verses
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) चर्चाचिन्तायामपि चर्चा जगती राजप्रधानलोकेऽपि । ऋतुरङ्गनारजस्यपि विकटं श्रेष्ठेऽपि निर्दिष्टम् ॥ ७९४ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.794
- धरणिकोश चर्चाचर्चा देवीविशेषः स्याच्चर्चालेपनचिन्तयोः । कूर्चः शीर्षे च दम्भे च भ्रूमध्ये कूर्चमिष्यते ॥ Dharaṇikośa 5.2.5
- धरणिकोश धूरशब्दः पावके तीक्ष्णे रैशब्दः कनके धने । धूश्चिन्ता धूश्च भारोऽग्रे चाश्विशेकदेशयोः ? ॥ Dharaṇikośa 26.1.1
- कोषकल्पतरु आवर्ततेप्रत्याङ्परः स्याद्व्यावृत्तावाङो भ्रमणचिन्तयोः । तैजसोत्पत्यवचये(?) पौनःपुन्ये समः क्षये ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.67
- कोषकल्पतरु ईई दुःख-चिन्ता-कोपेषु उ संबुद्धौ रुषोदिते । वाक्यारम्भे रुषोक्तावू ऋ वाक्ये कुत्सनेऽपि च ॥ ७९ ॥ Koṣakalpataru 5.1.79
- कोषकल्पतरु चर्चाप्रतिमायां पूजायामर्चा चर्चा स्थासकसुचर्चिकाचिन्ताः । इच्छाशोभारुचयो रुचिः स्त्रियां चर्मवल्कयोस्त्वक् ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.5.8
- कोषकल्पतरु सन्ध्याव्याधेऽद्रिभेदे गदित[39a]श्च विन्ध्यः स्त्रियां लवल्यामवधौ तु सन्ध्या । चिन्ताप्रतिज्ञाकुसुमान्तरेषु पितृप्रसूसन्धिसरिद्गता च ॥ ५२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.52
- नानार्थार्णवसंक्षेप स्मृतिउत्पादने चाथ सृतिर्मार्गे च गमनेऽपि च । स्मृतिस्तु धर्मशास्त्रे स्यादुत्कण्ठाचिन्तयोरपि ॥ १२५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.125
- नानार्थार्णवसंक्षेप चर्चाचक्रवाकाह्वयेऽथ स्त्री चर्चा चर्चिक्यचिन्तयोः । मार्जारकर्णिकासंज्ञदेव्यां मार्ष्टौ तु कश्चन ॥ ४०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.400
- नानार्थार्णवसंक्षेप वेणाचिन्तायामपि वादित्रग्रहणेऽप्यथ वेनवाक् । द्वे नृजात्यन्तरेऽम्बष्ठीवैदेहकसमुद्भवे ॥ १२९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1292
- परमानन्दीयनाममाला चर्चाचर्चा देव्यां च निन्दायां चिन्तायां स्थासकेऽपि च । चक्री कोके कुलालेऽपि सार्वभौमे रथे हरौ ॥ १७९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.11.179
- शब्दरत्नावली चर्चाक्रोञ्चः पर्वतभेदे स्यात् पक्षिद्वीपभिदोरपि । चर्चा तु चर्चिकायां स्त्री चिन्ताविचारयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.6.4
- शब्दरत्नावली अनुअनु प्रश्ने पुराकल्पे परिवेदनचिन्तयोः । सकृत्स्यादेकवारार्थे सहार्थपुनरर्थयोः ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.32
- शब्दरत्नावली उताहोआहो प्रश्ने विचारे च उताह प्रश्नचिन्तयोः । सह साकल्य-सामर्थ्य-विद्यमान-समृद्धिषु ॥ सम्बन्धे यौगपद्ये च साहाय्ये च निगद्यते । हीही हास्ये विस्मये च हेहै सम्बोधनाख्ययोः ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.66
- शब्दरत्नाकर चर्चाचूर्णिर्ग्रन्थे कपर्दे च चर्चा चार्चिक्यचिन्तयोः । पाठे च चञ्चुरेरण्डे पुंसि पक्ष्यङ्गके स्त्रियाम् ॥ १९२१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1921
- शब्दरत्नाकर तन्त्रदृङ्मध्यरज्जुसुग्रीवजायासु स्त्री त्रिषूज्ज्वले । तन्त्रं स्यादौषधे शास्त्रराष्ट्रचिन्तानवाम्बरे ॥ १९३० ॥ Śabdaratnākara 4.1.1930
- तन्त्राभिधान धधिषणा धा(ध)रणा(णी) चिन्ता(त्रा) नेत्रयुग्मं प्रियो मतिः । पीतवासास्त्रिवर्णा च धाता धर्मप्लवङ्गमः ॥ ११४ ॥ Tantrābhidhāna 2.36.114
- तन्त्राभिधान धूधिषणा धीः समाख्याता धूश्च स्याद्भार-चिन्तयोः । न-कारः सुगते बन्धे नुः स्तुतौ च प्रकीर्त्तितः ॥ २१ ॥ Tantrābhidhāna 3.21
- वैजयन्ती चर्चाघृणा जुगुप्साकृपयोर्घोणापि रथकर्णिका । चिन्ताचर्चिक्ययोश्चर्चा चूर्णिर्ग्रन्थे कपर्दके ॥ १२ ॥ Vaijayantī 6.2.12