वैदर्भ
vaidarbhaक्ली · neut.In 5 kośas: 1 synonym verse, 4 as a nānārtha head word.
कुटिनारी तु या कूटवाग्वैदर्भं च तन्मतम् ।वर्करस्तु स एवोक्तो यदि द्व्यर्थैः पदैः कथा ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भेरीदानवयोः पुमानपि विषे स्त्रीपाशबिन्दुत्रिक-द्वन्द्वे दुन्दुभिरप्यथ क्षितिपतौ वैदर्भ आम्नायते ।वक्रत्वे वचसः स्त्रियां नरि खरे गन्धान्तरे गर्दभः ॥ ५३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
इति प्रतीतस्तम्बे च वैदर्भं त्वभिधेयवत् ।विदर्भदेशसम्बन्धे वैदेही तु स्त्रियामियम् ॥ १७४९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsविदर्भदेशसम्बन्ध
वल्लभोऽध्यक्षदयितशुभलक्षपावाजिषु ।वर्षाभूः स्त्री तु शोथघ्न्या भूवल्ली भेकयोः पुमान् ॥विष्कम्भः प्रतिबन्धे च विस्तारयोगभेदयोः ।योगिबन्धभेदेऽर्गलारूपकाङ्गप्रभेदयोः ॥विस्रम्भः प्रणये केलिकोपविश्वासयोरपि ।विष्टभ्यो रोगभेदे स्यात्प्रतिबन्धे भवेत्पुमान् ॥वैदर्भं वाक्यवक्तत्वे वेदर्भी रीतिभिद्यपि ।शरभः पशुभेदे स्यात्करमे वानरेऽपि च ॥सनाभिः सदृशे पुंसि ज्ञातौ स्नेहयुतेऽपि च ।सुरभिः शल्लकीमातृसुरागोष्वपि च स्त्रियाम् ॥वसन्ते चम्पके जातीफलगन्धफले पुमान् ।क्लीबं गन्धाश्मनि स्वर्गे सुगन्धिकान्तयोस्त्रिषु ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 पा (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्धि (wrong syllable)
meaningsवाक्यवक्तृत्व