व्यापन
vyāpanaक्ली · neut.In 3 kośas: 1 synonym verse, 1 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
सम्मूर्छनं व्यापनं स्यात् विदरः स्फुटनं भिदा ।आवर्तनं क्वाथनं स्यात् क्वथनं पाकवर्तनम् ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
घारिस्त्वभेः स्या[202b]त्संस्कारे स्नेहने त्वाङ्परः स्मृतः ।परेरुक्षिः संप्रदाने वर्षणेऽभेस्तु संस्कृतौ ।व्यापने प्रात्तु सेके स्यात्तथा च पशुमारणे ।आसेचने श्च्योतति स्यादथ स्तिम्यति तिम्यति ।उनत्ति क्लिद्यति स्तीम्यत्यपि मर्धति मर्धते ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
meaningsप्रोक्षि
व्यापन as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु पर्यवतिसमुदः प्रक्रमे युद्धे समुदाये परेः कृतौ । व्यतिक्रान्ताववसरे व्यापने परिवेष्टने ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.28
- कोषकल्पतरु परिगच्छतिअभ्युद्गमेऽथ स परेर्गतिर्व्यापनवेष्टने । भागे समस्तु संयोग-सख्ययोर्ज्ञानहृद्ययोः ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 3.5.30
- कोषकल्पतरु अभिगच्छतिव्या[198b]पनेऽथाभ्युदः प्रीत्याश्रये ज्ञानेऽध्यवोत्तरः । उपात्प्राप्तौ स्वीकरणेऽथातेर्यापन ईरितः ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 3.5.32
- कोषकल्पतरु व्याप्तिव्याप्तिस्तथा व्यापनलम्भयोः स्यात् भ्रान्तिस्तु मिथ्याधियि च भ्रमेऽपि । पक्तिस्तथा गौरवपाकयोः स्या- द्रक्तिस्तु रागेऽपि च गीतिभेदे ॥ ६६ ॥ Koṣakalpataru 6.16.66
- कोषकल्पतरु विश्कान्तौ तथा त्विड्व्यवसायके च रुचौ जिगीषावचसोरपि स्त्री । स्त्री व्यापने विट् श[84a]मले न पुंसि शुषिस्तु शोषो विवरेऽपि च स्त्री ॥ ४३ ॥ Koṣakalpataru 6.30.43
- नानार्थार्णवसंक्षेप अशनवेत्रादिरचिते खेटभेदेऽथाशनमोदने । भुक्तौ च व्यापने चाथो अकुलं जलपोतयोः ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.6