स्फुटन
sphuṭanaक्ली · neut.In 9 kośas: 8 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
पाटितं दारितं भिन्ने विदरः स्फुटनं भिदा ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 कृ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सेवनं सीवनं स्यूतिर्विदरः स्फुटनं भिदा ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याद्धस्तवारणं चाथ स्यूतिः सेवनसीवने ।स्त्रियां भिदानो विवरः स्फुटनं तु नपुंसकम् ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विदारणं भेदनं च विदरः स्फुटनं भिदा ।लवोऽभिलावो लवनं लूनिः स्त्री स्यादुपस्कृतिः ।प्रतिकीर्णमुपस्कीर्णं हिंसायां विषये मते ।उपस्कारं लुनन्तीति विक्षिप्य लवने[178b] भवेत् ।छेदनं वर्धनं तुल्ये कर्तनं कल्पनं छिदा ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
सीवनं सेवनं स्यूतिः स्यादूतिर्व्यूतिरित्यपि ।विदारणञ्च विदरो दारणं स्फुटनं भिदा ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तन्तुसन्तते स्यूतो-ते ऊतं स्यूनं च स्योनवत् ।स्फोटने स्फुटनं तद्वद् भिदा, गीर्णो गिरिर्भवेत् ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
सम्मूर्छनं व्यापनं स्यात् विदरः स्फुटनं भिदा ।आवर्तनं क्वाथनं स्यात् क्वथनं पाकवर्तनम् ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रतेर्भिनत्तिर्व्यथार्थाविष्कृत्योः स्फुटने निरः ।समः सरित्संगमे स्यात्प्रान्मातङ्गमदस्रुतौ ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनिर्भिनत्ति
स्फुटन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश संभेदसंभेदः स्फुटने ख्यातः संभेदः सिन्धुसंगमः । दृषन्निष्पेषणशिला केवलापि शिला दृषद् ॥ Dharaṇikośa 17.2.12
- धरणिकोश विकासविकासः स्फुटने व्यक्ते मानसं हृदयं सरः । राक्षसी गन्धद्रव्येऽपि सुरसा चौषधावपि ॥ Dharaṇikośa 31.1.8
- कोषकल्पतरु संभेदप्रासादो नरदेवदेवगृहयोर्वादे तु चाम्नायते निर्वादः परिवादकेऽथ दशकोटिष्वर्बुदं न स्त्रियाम् । कीले मांसभवे नरि क्षितिधरे नद्योः पुनः संगमे संभेदः स्फुटनेऽप्यथ श्रुतिगदे तारे प्रणादो ध्वनौ ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.19.34