मथन
mathanaपुं · masc.In 5 kośas: 4 synonym verses, 2 as a meaning of another word.
कामे तु यौवनोद्भेदः शिखिमृत्युर्महोत्सवः ।शमान्तकः सर्वधन्वी रागरज्जुप्रवर्तकः ॥ ७७ ॥मनोदाही मथनश्च गरुडस्तु विषापहः ।पक्षिसिंहो महापक्षो महावेगो विशालकः ॥ ७८ ॥उन्नतीशः श्वमुखसूः शिलानीहोऽहिभुक्च सः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उन्माथो मथनं चैव मथ(न्थ?)नं कूटयन्त्रकम् ।मृग्या च मृगवादी च वागुरा मृगबन्धनी ॥ ६०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शिखिमृत्युर्मनोदाही मथनो मन्मथः स्मरः ।मदनो यौवनोद्भेदः प्रद्युम्नः पुष्पकेतनः ॥ ३११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुठरो दण्डविष्कम्भो गर्गरी मन्थनी समे ।सन्थनं मथनं माथो मथः स्यात् मन्थ इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मथन as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप माथगृहाख्यसोमपात्राणामेकस्मिन् यज्ञकारिणाम् । माथस्तु मथने मार्गे मोक्षस्तु स्याद्विमोचने ॥ ९५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.95
- नानार्थार्णवसंक्षेप होत्रहोत्रं तु मथने क्लीबं होत्वस्तु नरि वारिधौ । यजमाने द्वयोर्होता ऋत्विग्भेदे पुमानयम् ॥ १६०८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1608