उन्माथ
unmāthaपुं · masc.In 15 kośas: 13 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.
उन्माथः कूटयन्त्रं स्याद्विवर्णस्तु पृथग्जनः ।इतरः प्राकृतो नीचः पामरो बर्बरश्च सः ॥ ९३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रमापणं निबर्हणं निकारणं विशारणम् ॥ ११२ ॥प्रवासनं परासनं निषूदनं निहिंसनम् ।निर्वासनं संज्ञपनं निर्ग्रन्थनमपासनम् ॥ ११३ ॥निस्तर्हणं निहननं क्षणनं परिवर्जनम् ।निर्वापणं विशसनं मारणं प्रतिघातनम् ॥ ११४ ॥उद्वासनप्रमथनक्रथनोज्जासनानि च ।आलम्भपिञ्जविशरघातोन्माथवधा अपि ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
उन्माथः कूटयन्त्रं स्याद्वागुरा मृगबन्धनी ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उन्माथः कूटयन्त्रं स्यादवपातोऽवटः स्मृतः ।धर्मः स्वभावः आत्मा स्यादवेक्षा प्रतिजागरः ॥ ७८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वीतंसो स्त्री पक्षिमृगबन्धोपकरणे पुमान् ।उन्माथः कूटयन्त्रं स्याद्वागुरा च द्वयोः स्त्रियाम् ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुंस्यालम्भ-निशुम्भ-पिञ्ज-विशरोन्माथाश्च घातो वधोमारोऽपि प्रथमोऽस्त्रियां निगदिते संज्ञप्ति-हिंसे स्त्रियौ ।क्लीबे स्युः प्रतिघातनं विशसनं व्यापादनं वर्जनंकिंचापासन-मारण-प्रशमन-प्रोज्जासनोद्वासनम् ॥ ६८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
उन्माथः कूटयन्त्रं स्याद्वागुरा मृगजालिका ।जालिकः स्याद्वागुरिकोऽथावपातावटौ समौ ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्वा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पिञ्जस्तु घात उन्माथो विशरः प्रमथो वधः ।उद्वासनं प्रशसनं क्षणनं परिवर्जनम् ॥ २०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उन्माथो मथनं चैव मथ(न्थ?)नं कूटयन्त्रकम् ।मृग्या च मृगवादी च वागुरा मृगबन्धनी ॥ ६०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उन्माथः कूटयन्त्रं च पाशयन्त्रं पुनः खलु ।नामान्येतानि कथ्यन्ते पश्वादेर्ग्रहणे सदा ॥ १५७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ चौरधने लोत्रं लोतं लोत्रञ्च लुप्तवत् ।वीतंसं मृगपक्ष्यादिबन्धोपकरणेऽपि च ।उन्माथः कूटयन्त्रं स्यादुन्मथः शूलयन्त्रके ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जालिकः स्याद्वागुरिको वागुरा मृगबन्धनी ।उन्माथः कूटयन्त्रं स्याच्छल्यमस्त्री शलाकिका ॥ १५४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्वा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
दक्षिणेर्मा तु स मृगो यो लुब्धैर्दक्षिणे हतः ।वैतंसिकः शाकुनिक उन्माथः कूटयन्त्रकम् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शाकजातिविशेषस्य मारिषाख्यस्य भेदके ।देवमारिषसंज्ञेऽथो उन्माथः पाशयन्त्रके ॥ २६६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपाशयन्त्रक
ना हिंसायामथोन्मार्गे त्रिः स्रुवे चाजयोऽब्रवीत् ।उत्साहोऽध्यवसाये ना सूत्रे च रभसोऽब्रवीत् ॥ २६७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsहिंसा
उन्माथः कूटयन्त्रेऽपि कुथः कम्बलबर्हिषोः ।काशे क्षुते च क्षवथुर्ग्रन्थो द्वात्रिंशदक्षरे ॥ १९६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकूटयन्त्र