हेमल
hemalaपुं · masc.In 3 kośas: 3 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
नाडिं[144b]धमः स्वर्णकारः कलादः पश्यतोहरः ।हेमलो मुष्टिकृत्स्वर्णकारोऽथ निकषः कषः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
आकषो हेमलं शाणो द्वंद्वे स्यान्निकषोपलः ।आकषे कुशलो भेद्यलिङ्ग आकषकः स्मृतः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आवेल उल्लोल-गलौ निचोलःकण्डोल-कुद्दाल-गडोल-गल्लाः ।स्यात्पत्रपालोऽपि च हेमलोऽपिकपोल-वेतालपुलानलोऽपि ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
देवलो नारदे देवधनभोक्तरि धार्मिके ।शिलान्तरे ना कृकलासकेऽपिस्याद्धेमलः काञ्चनकारके च ।स्याच्छ्यामलोऽच्छेऽप्यसिते परस्मिन्स्यात्कोमलं वारिणि वा मृदौ च ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
doubtful
हेमलस्तु ( ? ) द्भेदे नाथ द्वे कृकलासके ।त्रिस्तु स्वर्णहृ? द्वे तु हेरम्बो म?षेऽथ ना ॥ २०४४ ॥
metre not recognised
meaningsकृकलासक
हेमल as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु निकषस्याद्धेमले ना निकषः स्त्रियां तु रक्षोजनन्यां नहुषोऽहिराज्ञोः । पापेऽन्तिमे स्यात्कलुषं परस्मिं- स्तदाविले कल्मषरोगयोस्तु । तथापराधेऽपि च किल्बिषं स्या- त्स्पन्दे दृशोः स्यान्निमिषो निमेषः ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.30.46