कुम्भिल

kumbhilaपुं · masc.

In 5 kośas: 4 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.48 · p. 207

मोषकस्तस्करः स्तेन ऐकागारिककुम्भिलौ ।पुंसि क्लीबे स्तेनमपि खनिकाखनिकौ समौ ॥ ४८ ॥

अनुष्टुप्

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.56 · p. 300

स्यात्पारिपन्थिकः कम्बूः कुम्भिलः शङ्कितोऽपि सः ।सुरङ्गादिचरः स्त्येनः स्तेनश्चोभौ न योषिति ॥ ५६ ॥

अनुष्टुप्

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.38 · p. 155

पाटच्चरः परास्कन्दी कुम्भिलः खनकोऽपि च ।चोरः शङ्कितवर्णः स्यात्तथा खनिक इत्यपि ॥

अनुष्टुप्

genderपुंmasc.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव वैश्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.9.7 · p. 78

शुन्याः शुन्यं शुनीरं स्याच्चौरः शङ्कितवर्णकः ।स्यात्कुम्भिलश्च प्रचुरपुरूषोऽथ कुजम्भिलः ॥ ७ ॥

अनुष्टुप्

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.25 · p. 348

जम्भदैवतभिदोश्च जम्भलःश्यालके परकवित्वहारके ।कुम्भिलो भवति तस्करे मखेचन्द्रिलः स्मररिपौ च नापिते ॥ २५ ॥

रथोद्धता

कुम्भिलः श्यालके चौरे श्लोकच्छायाहरेऽपि सः ।कुलालः कुम्भकारे स्याद्घूके ककुभपादपे ॥ ११६ ॥

अनुष्टुप्

कुन्तलेश्चषके केशे ह्रीवेरयवयोरपि ।कुलालः कुम्भकारे स्यात्कौशिके कुक्कुभेऽपि च ।कुम्भिलः शालमत्स्ये स्याच्चौरश्लोकार्यचौरयोः ॥

अनुष्टुप्

कोषकल्पतरु दिवाभीतकुम्भिलकुमुदाकरयोर्घूके कथितो दिवाभीतः । पाशुपतो बकपुष्पे पशुपतिदैवे विशेष्यघ्नः ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.17.57
शब्दरत्नावली दिवाभीतदिवाभीत उलूके स्यात्कुम्भिले कुमुदाकरे । दिवाकीर्तिः पुमानेव नापितान्तावसायिनोः ॥ द्वीपवती भूमिनदयोः पुंसि सिन्धौ नदेऽपि च । स्याद्धूमकेतुर्ज्वलेने तथा चोत्पातशेषके ॥ नन्द्यावर्त्तश्च नगरे गृहभेदे च पुंस्ययम् । नदीकान्तः सिन्धुवारे हिज्जले च सरित्पतौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.163
त्रिकाण्डशेष दिवाभीतदुर्गतिर्नरके नैःस्व्ये दुर्जातं व्यसनेपि च । दिवाभीत उलूके स्यात्कुम्भिले कुमुदाकरे ॥ १५९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.159