प्रधानधातु
pradhānadhātuपुं · masc.In 5 kośas: 3 synonym verses, 2 as a meaning of another word.
शुक्रं रेतो बलं वीर्यं बीजं मज्जसमुद्भवम् ।आनन्दप्रभवं पुंस्त्वमिन्द्रियं किट्टवर्जितम् ॥ ६२९ ॥पौरुषं प्रधानधातुर्लोम रोम तनूरुहम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आनन्दप्रभवं किट्टवर्जितं रेत इन्द्रियं ।प्रधानधातुः पौरुषं चेति शुक्रस्य कथ्यते ॥ १०१५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 पौ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रेतो बीजं वरं वीर्यं हर्षजं स्नेहु पौरुषम् ।शुक्लं प्रधानधातुश्च धातवोऽमी नवाष्ट वा ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रधानधातु as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली बल्यप्रायस्तुल्ये च बाहुल्ये मृत्यावनशनेऽपि च । प्रियो वृद्धौषधे पुंसि हृदये स्यादभिधेयवत् ॥ पीयुर्यूके रवौ काले पुंसि क्लीबं रतस्वने । पुण्यं धर्मे च सुकृते क्लीबं स्याच्छोभने त्रिषु ॥ पुष्यो मासे ऋक्षभेदे तथा कलियुगे पुमान् । पूज्यस्तु श्वशुरे पुंसि वन्द्ये च भवति त्रिषु ॥ वन्ध्या स्यादप्रजस्त्रीषु पुमानफलभूरुहे । वर्या पतिम्बरायां स्त्री श्रेष्ठे त्रिषु पुमान् स्मरे ॥ बल्यं प्रधानधातौ स्यात्क्लीबं बलकरेऽन्यवत् । वीर्यं तेजसि सामर्थ्ये दीप्तौ शुक्रप्रभावयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.19
- त्रिकाण्डशेष वीर्य्यवीर्य्यं प्रधानधातौ च भयं भीकुब्जपुष्पयोः । अनधीनेऽसहाये च भुजिष्यो हस्तसूत्रके ॥ ३१८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.318