वर
varaपुं · masc.In 25 kośas: 74 synonym verses, 19 as a nānārtha head word, 16 as a meaning of another word.
इन्द्रो हरिर्दुश्च्यवनोऽच्युताग्रजो वज्री विडौजा मघवान्पुरंदरः ।प्राचीनबर्हिः पुरुहूतवासवौ संक्रन्दनाखण्डलमेघवाहनाः ॥ १७१ ॥सुत्रामवास्तोष्पतिदल्मिशक्रा वृषा शुनासीरसहस्रनेत्रौ ।पर्जन्यहर्यश्वऋभुक्षिबाहुदन्तेयवृद्धश्रवसस्तुराषाट् ॥ १७२ ॥सुरर्षभस्तपस्तक्षो जिष्णुर्वरशतक्रतुः ।कौशिकः पूर्वदिग्देवाप्सरःस्वर्गशचीपतिः ॥ १७३ ॥पृतनाषाडुग्रधन्वा मरुत्वान्मघवास्य तु ।
इन्द्रवंशा
इन्द्रपुंहरिपुंदुश्च्यवनपुंअच्युताग्रजपुंवज्रिन्पुंविडौजस्पुंमघवन्पुंपुरंदरपुंप्राचीनबर्हिस्पुंपुरुहूतपुंवासवपुंसंक्रन्दनपुंआखण्डलपुंमेघवाहनपुंसुत्रामन्पुंवास्तोष्पतिपुंदल्मिपुंशक्रपुंवृषन्पुंशुनासीरपुंसहस्रनेत्रपुंपर्जन्यपुंहर्यश्वपुंऋभुक्षिन्पुंबाहुदन्तेयपुंवृद्धश्रवस्पुंतुराषाह्पुंसुरर्षभपुंतपस्तक्षपुंजिष्णुपुंवरपुंशतक्रतुपुंकौशिकपुंपूर्वदिक्पतिपुंदेवपतिपुंअप्सरःपतिपुंस्वर्गपतिपुंशचीपतिपुंपृतनाषाह्पुंउग्रधन्वन्पुंमरुत्वत्पुं
genderपुंmasc.
प्रेयस्याद्याः पुंसि पत्यौ भर्ता सेक्ता पतिर्वरः ॥ ५१६ ॥विवोढा रमणो भोक्ता रुच्यो वरयिता धवः ।
metre not recognised
genderपुंmasc.
मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥
metre not recognised
genderविadj.
स्फरणं स्फुरणे ज्यानिजीर्णावथ वरो वृतौ ॥ १५२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जातीफले सोमनसं पुटकं मदशौण्डकम् ॥ १३० ॥कोशफलं कुङ्कुमे तु करटं वासनीयकम् ।प्रियङ्गु पीतकाबेरं घोरं पुष्परजो वरम् ॥ १३१ ॥कुसुम्भं च जवापुष्पं कुसुमान्तं च गौरवम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 फ (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
द्वितीयं च तुरीयं च न स्त्रियामथ कुङ्कुमम् ॥ १२३ ॥काश्मीरजन्माग्निशिखं वरं वाह्लीकपीतने ।रक्तसंकोचपिशुनं धीरं लोहितचन्दनम् ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
व्यधो वेधे पचा पाके हवो हूतौ वरो वृत्तौ ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कान्तः स्यात्कमिता पतिर्वरयिता भर्ता च भोक्ता धवो,रुच्याभीकवराभिकाश्च रमणः प्राणाधिनाथोऽनुगः ।सूनुः सन्ततिरात्मजश्च तनुजः पुत्रः प्रसूतिः सुतः,तुक् तोकं तनयश्च नन्दन इति प्राज्ञैरपत्यं स्मृतम् ॥ ४९७ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
प्राग्र्यं प्राग्रहरं प्रवेकमपरं वर्यं वरेण्यं वरं,श्रेष्ठं प्रेष्ठमनुत्तमं च मधुरं मञ्जु प्रियं मञ्जुलम् ।हृद्यं हारि मनोहरं च रुचिरं कान्तं परं सुन्दरं,सौम्यं साधु च वल्गु चारु सुषमं वामं शुभं पेशलम् ॥ ६८९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderविadj.
चर्मिका भूर्जपत्रे स्यात् गुग्गुलौ तु महेश्वरः ।कामः पुरो जटायुश्च कुम्मोलू … कं वरम् ॥ २१४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
काश्मीरजं पुष्परजः सङ्कोचं पीतकं वरम् ।घोरं चाग्निशिखं चापि जपपुष्पं प्रियङ्गु च ।नागोद्भवं तु सिन्दूरं कुङ्कुमेन समप्रभम् ॥ २८८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धान्यभेदाः कङ्गुयवाः श्यामाका वरादयः ।फलीकृतस्तण्डुलः स्याच्छम्बूकाः सूक्ष्मतद्गणाः ॥ ५४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क (syllables merged)
genderपुंmasc.
व्युप्तकेशस्त्रिष्वथ स्याद्भर्ता वरयिता वरः ।धर्मकीलो रतगुरुः प्राणनाथः पतिः प्रियः ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यादस्त्रियां दिव्यमथ काश्मीरं पिशुनं वरम् ।शठं वरेण्यं घुसृणमरुणं वह्निशेखरम् ॥ ३७८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रक्तकुस्तुम्बरो रक्ते तूवरो वर इत्यपि ।बृहती काण्डकणिशा श्वेतरक्तविभेदतः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पटूत्तमं वरं शुद्धं धौतेयं च शिलात्मजम् ।विमलं मणिमन्थं स्याच्छिवं भाष्यं पचा स्त्रियाम् ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कटुभङ्गं विश्वमथ शृङ्गवेरार्द्रके पुनः ।सौपर्णं गुल्ममूलं स्यात्कफारिकन्दरं वरम् ॥ १८७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 रि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
व्यधा वेधे पचा पाके विपाकः पचनं पुनः ।विश्रामविश्रमौ तुल्यौ हवो हूतौ वरो वृतौ ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गङ्गाधरोऽन्धकमखपर्यायरिपुवाचकः ।वृषपर्यायकेत्वर्थो वाहनार्थः खरुर्वरः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उष्णे धर्मस्तपो माघे हृदि वस्तो वरो भवेत् ।तुल्ये गोले च भक्ष्ये च वर्णः शुक्लादिकेषु च ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
स्वर्गोर्गौस्तविषवरो हताविषोर्ध्व-लोकाः स्युः सुरनिलयः सुपर्वलोकः ।पुंसि स्याद्रमति भुतिर्युतोऽप्यृभुक्षोनाकोऽस्त्री त्रिदिवयुतो दिवा सह द्यौः ॥ १ ॥
प्रहर्षिणी
genderपुंmasc.
सैन्धवोर्मा( ना? ) माणिमन्थं माणिबन्धं यदुत्तमम् ।वरं शीतशिवं चाथ रोमकं स्याद्रुमाभवम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हिङ्गुलश्चेञ्जलो[23a]गुच्छफलः स्यात्कक्षपोलिका ।क्षीरिणः पिप्पल-प्लक्ष-वरोदुम्बर-वेतसाः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
खरस्कन्धश्चाम्लफलो राजाह्वो फलनो वरः ।पलाशः किंशुकः किर्मी ब्रह्मवृक्षस्त्रिपर्णकः ॥त्रिवृन्तः कटुपर्णश्च वातपोथः समिद्वरः ।क्षारश्रेष्ठो रक्तपुष्पो यज्ञियश्च गणेरुकः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृङ्गं वराङ्गं सु[45b]रसं वरं रामाप्रियं त्वचम् ।गुडत्वगुत्कटं हृद्यं चोचं स्यात्स्वर्णभूमिकम् ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
ध्यामकं मुद्गलं पौरं श्यामकं विषगन्धिकम् ।दवदग्धं देवजग्धं दग्धं बिन्दुचितं वरम् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
केसरं किसरं वेरं पीतकं पीतनं वरम् ।असृग्रक्ताम्बरं न स्त्री कुङ्कुमं हरिचन्दनम् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वरोऽभीष्टार्थदानं स्याद्दानं तु प्रतिपादनम् ।विश्राणनं वितरणं स्पर्शनं च विहापनम् ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अग्रेसरमग्रहरं ग्राम[170a]णि चाग्रणि परं प्रबर्हं च ।वरमनवरार्ध्यमुत्तममनुत्तमानुत्तर-प्रष्ठाः ॥ ६५ ॥
आर्या
genderविadj.
असारं फल्गु सारं तु वरं क्लीबे ध्रुवं क्वचित् ।शून्यं शुन्यं रिक्तकं च वशिकं तुच्छमित्यपि ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्याप्तिः स्यात्परित्राणं हस्तधारणमित्यपि ।रक्ष्णस्राणे व्यधो वेधे ज्वलो ज्वाले वरो वृतौ ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
न्याय्ये वरं सारमजस्रवास्रेवीरं तथा भ्रामरमृक्षरं च ।उलूखलं गुग्गुलुवाच्यथौ[229b]र्वेपातालमुक्तं खलमप्यवन्याम् ॥ १० ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 उ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । "पदरुजवेगस्पृशो घञि"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । "येन विधिस्तदन्तस्ये"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । "एरजि"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा "ऋदोरप्" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । "नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।"प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥
वसन्ततिलकाmetre not read in every line
ऊर्मिपुंतरङ्गपुंध्वनिपुंशब्दपुंअञ्जलिपुंकरपुटपुंओष्ठपुंअधरपुंदन्तच्छदपुंकपोलपुंगण्डपुंगुल्फपुंपादग्रन्थिपुंघुठपुंघूंठपुंपादपुंरोगपुंवेगपुंस्पर्शपुंपाकपुंत्यागपुंयोगपुंप्रसादपुंभेदपुंछेदपुंदाहपुंदोषपुंप्रकारपुंविकारपुंजयपुंनयपुंकरपुंवरपुंभरपुंशरपुंनरपुंप्लवपुंपवपुंभवपुंअन्धकारपुंक्लीवस्तिपुंकुक्षिपुंपाणिपुंजङ्घास्त्रीशिरास्त्रीस्नुषास्त्रीनासिकास्त्रीचूडास्त्रीवसास्त्री
genderपुंmasc.
कुङ्कुमे रक्तपर्यायं सङ्कोचपिशुनं वरम् ।धीरं कुसुम्भं घुसृणं पीतं वाल्हीकपीतने ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कान्तेष्टौ दयितः प्रीतः प्रियः कामी च कामुकः ।वल्लभोऽसुपतिः प्रेयान् विटश्च रमणो वरः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सन्ततानारताजस्रान्वहं कन्यापतिर्वरः ।उद्वाहः परिणयनं विवाहश्च निवेशनम् ॥ १८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वर्य्यं मुख्यं प्रकृष्टं च वरेण्यप्रवरे वरम् ।प्रवेकानुत्तरेऽग्र्यं चाग्रेसरं प्रमुखं तथा ॥ ३२७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रेयस्याद्या अमी शब्दाः पुंसि स्युर्वरवाचकाः ।पतिर्भर्ता वरः सेक्ता रमणो वरयिता तथा ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 रम (syllable split)
genderपुंmasc.
अन्धकारान्तरे कर्णपूरा? वरदुरोदराः ।पञ्जरः कुञ्जरश्चक्रचुक्रे केसरशेखरे ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
विष्वक्सेनो वरो गोप्ता मधुरो विष्टरश्रवाः ।वनमाली विधुर्विश्वंभरोङ्कारौ गदाग्रजः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भर्ता विवोढा रमणो भोक्ता नाथः पतिर्धवः ।वरो वरयिता कान्तो वल्लभो दयितः प्रियः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वरयिता विवोढा च रुच्यश्च रमणो वरः ।दयितो हृदयेशश्च सेक्ता चेति प्रियः पतिः ॥ ८११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 यि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आस्यं मुखं वरं वक्त्रं घनं घनोत्तमं चरम् ।आननं वदनं तुण्डं तेरं दन्तालयस्तथा ॥ ९१६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 घ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
केशरं कुङ्कुमं रक्तं कालेयं करटं वरम् ।कुसुमान्तं कुसुम्भं च सङ्कोचपिशुनं तथा ॥ १०४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अग्रीयश्चाग्रियोऽग्र्यं वै प्रष्ठं प्राग्रहरं परम् ।प्रकृष्टं प्रमुखं चैव पुरोगं प्रवरं वरम् ॥ २६१४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
genderपुंmasc.
महाकालश्च किम्पाक उर्वटो बलिभुक्प्रियः ।गुग्गुलु गुग्गुलोऽपि स्यात् कौशिकश्च वरः पुरः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 लु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पिशुनं शिखरं धीरं वरं लोहितचन्दनम् ।काश्मीरजन्म काश्मीरं खलमग्निशिखं रजम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रक्ष्नस्त्राणे व्यधो वेधे वरणे तु वृतिर्वरः ।पचा पाको निपाकश्च पचने तु भवेत् त्रयम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रिया, कान्ते प्रियः प्रेयान् प्रेष्ठष्ट-ठद्वयान्वितः ।वरो वरयितोद्वाहे विवाहे यम-यामकौ ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष्ट (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कुङ्कुमे वरवाह्लीकं वरं वाह्लीक-वाह्लिके ।कश्मीरजन्म काश्मीरं कश्मीरजमपि स्मृतम् ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रधानमजहल्लिङ्गं वाच्यलिङ्गमपि स्मृतम् ।वरं वरेण्यं प्रवरमग्र्यमग्रीयमग्रियम् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वेधे व्यधः, क्षये क्षिया, स्फरण-स्फुरणे समे ।देवतार्थ्ये वर-वृती अथाऽव्ययगणस्मृतिः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 क्षि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सैव वस्वौकसारा स्यात्समानौ निधिशेवधी ।शङ्खः पद्मो महापद्मः कच्छपो मकरो वरः ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हरितालं तु खर्जूरं पीतनं नटभूषणम् ।वंशपत्रं तालमालं पिञ्जरं रोमहृद्वरम् ॥ ४२७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मेघनादश्च गण्डीरं रक्तेऽस्मिन् देवमारिषः ।वरो लतामारिषः स्याद्वरशाकश्च शाकिनी ॥ ६४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाथः कामयिता पतिर्वरयिता कभ्रो धवः कामनोभर्ता प्राणसमः प्रियः सहचरः कान्तोऽभिकः कामुकः ।प्राणेशः कमितानुगो रतिगुरुर्नेता वरो वल्लभोनिर्वेष्टा परिणायकश्च कमनोऽभीकश्च सध्य्रङ् सुहृत् ॥ १०४९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
कुङ्कुमं घुसृणं रक्तं बाह्लीकं पीतनं वरम् ।वासनीयककाश्मीरधीरलोहितचन्दनम् ॥ ११४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वरं सौवर्चलं कृष्णं बिडं सामुद्रमौद्भिदम् ।रौमकं पांसुजं चेति यदेतल्लवणाष्टकम् ॥ १४६१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उपनायस्तूपनये भरो भारे भ्रमे भ्रमिः ।हसे हासः स्वने स्वानो व्यधो वेधे वरो वृतौ ॥ १६९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्तू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कुम्भोलूखलं कुम्भं कुम्भोलुः खलकं वरम् ॥ ९९ ॥
genderक्लीneut.
काश्मीरजं वह्निशिखं बाह्लीकं पीतनं वरम् ॥ १५७ ॥
genderक्लीneut.
पाशाङ्कुशवराभीतिखड्गचर्मधनुःशराः ।मौषली मुद्रिका दौर्गी मुद्राः शक्तेः प्रियङ्कराः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पाशाङ्कुशवराभीतिधनुर्बाणाः समीरिताः ।कनिष्ठाऽनामिके बद्ध्वा स्वाङ्गुष्ठेनैव दक्षतः ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मिहिराणो जगद्योनिष्टङ्कटीकोऽब्जवाहनः ।कृतङ्करो वरो बुद्धः सुप्रतापोऽकुतश्चलः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धूंक्ष्णा तु श्वेतकाकोऽथ चटको वर आटकः ।बलिभुक्कलविंकश्च सेव्यस्तिलककण्टकः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तालमालं वंशपत्रं पीतनं रोमहृद्वरम् ।सौगन्धिकस्तु पामारिः पीतो गन्धाश्मगन्धकौ ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कैवर्ती मुस्तकेत्वासौ गुन्द्रायां भद्रमुस्तकः ।महोदरी वरारोहा नादेयी वलयो वरम् ॥ १९९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वृकधूपश्च तूणस्तु पिण्डकश्चपलश्चलः ।कप्याख्यः कपिलः सिह्लः कृत्रिमः क्षेत्रिको वरः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
काश्मीरजं पुष्परजः संकोचं पीतनं वरम् ।घोरं चाग्निशिखञ्चापि जपापुष्पं प्रियंगु च ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रेतो बीजं वरं वीर्यं हर्षजं स्नेहु पौरुषम् ।शुक्लं प्रधानधातुश्च धातवोऽमी नवाष्ट वा ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
षट् ते मूलरसाः शेषा रसका योगयोनयः ।स्युः शाडववराश्र्यूषाः श्र्यूष आसोऽपि च क्रमात् ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परार्थ्यं ग्रामणीः स्पर्ध्यं जात्यं च वरमग्रणीः ।उपाग्रस्तु गुणः पुंसि क्लीबे स्यादुपसर्जनम् ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
[44b] षिङ्गेऽन्यवत्तूत्तमवाचकोऽथस्यात्केसरेन्त्ये परिवर्त्तने वा ।फलत्रये स्याच्च वरा वरी तुशतावरीनाम्नि तथाव्ययं तु ॥ १ ॥
उपजातिः
क्लीबलिङ्गं त्वयस्येतद् वैजयन्त्यामधीयते ।वरो ना भूपजामात्रोर्देवादेरीप्सिते क्रुधि ॥ ११४९ ॥
अनुष्टुप्
सम्भक्तौ च निरोधे च वृङ्वृञोर्भाववाचकः ।यवक्षारे तुरुष्काख्यनिर्यासे मारिषान्तरे ॥ ११५० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
लतामारिष इत्युक्ते चटके तु द्वयोरयम् ।अथोत्तरेषु षट्सु क्ली तक्कोले कुङ्कुमेऽपि च ॥ ११५१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
गुग्गुलौ हरिताले च महोदर्याख्यमुस्तके ।वर्तुलाकाररचितवह्निकुण्डेऽप्यथ स्त्रियाम् ॥ ११५२ ॥
अनुष्टुप्
पौत्रं क्लीबं कर्पूणे (?) स्यात्पुत्रोद्भवे भवेत्त्रिषु ।वरो देवाद्यभीप्सायां वृतौ यामातृषिङ्गयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
पुमान् क्लीबं कुङ्कुमे स्यात्तथा श्रेष्ठे भवेत्त्रिषु ।वरी स्त्रियां शतावर्यां त्रिफलायां वरापि च ॥वरं क्लीबं मनागिष्टे कुत्रचिन्मान्तमव्ययम् ।वम्रूर्विशाले नकुले महेशवह्निविष्णुषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
हरे राहौ च वर्चोऽर्चीरूपविड्भाःसु तेजसि ।वरो नावृतिजामात्रोर्देवताभ्यः समीप्सिते ॥ २००० ॥
अनुष्टुप्
त्रिषु प्राग्रहरे क्लीबे मनागिष्टेऽथ पन्नगे ।दुष्टद्विपे श्वापदे च व्यालः पुंसि शठे त्रिषु ॥ २००१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वर as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् सारसारो बले स्थिरांशे च न्याय्ये क्लीबं वरे त्रिषु ॥ १७१ ॥ Amarakośa 3.3.171
- नामलिङ्गानुशासनम् वरीयस्वरीयांस्तूरुवरयोः साधीयान्साधुबाढयोः ॥ २३६ ॥ Amarakośa 3.3.236
- धरणिकोश श्रेष्ठश्रेष्ठः कुबेरवरयोः कुष्ठं व्याधिसुगन्धयोः । गोष्ठं व्रजः सभा गोष्ठी शठो धुस्तूरधूर्तयोः ॥ Dharaṇikośa 11.1.1
- कोषकल्पतरु श्रेष्ठश्रेष्ठः कुबेरे स वरेऽन्यवत्स्यात् काष्ठा प्रकर्षे दिशि च स्थितौ च । कटंकटेर्यामपि कालमाने नपुंसके त्विन्धनवाचकं स्यात् ॥ ५८ ॥ Koṣakalpataru 6.11.58
- कोषकल्पतरु वरिष्ठवरे वरीयस्यपि तित्तिरौ च क्लीबे तु ताम्रे मरिचे तथैव । साधिष्ठ आर्येऽतिदृढे कनिष्ठ- स्त्वल्पेऽनुजे यूनि तथाङ्गुलौ स्त्री ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.11.61
- कोषकल्पतरु सारनारं तु नीरे कनकेऽथ सारो बले स्थिरांशेऽपि च मज्ज्नि पुंसि । न्याय्ये च नीरे द्रविणे च षण्ढे वरे पुनर्वाच्यसमं वदन्ति ॥ १६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.16
- परमानन्दीयनाममाला षलक्ष्मीप्रभाभारतीषु शं सुखश्रेयसोरपि । शीः स्वापे शुर्निशानाथे षूः प्रसूतौ च षो वरे ॥ ३९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.39
- परमानन्दीयनाममाला भूभृत्भूभृद्वरे गिद्रे शेषे भूतिर्लक्ष्म्यां च भस्मनि । भीमो रौद्रे हरे भूपे भावाटः कामुके मुनौ ॥ ३३४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.334
- शिवकोष शुभ्रसेव्ये शुभ्रस्तु सुमने शुभ्रा वंश्याहिछत्रयोः । शुभ्रं वरेऽभ्रके सारो लोहदाडिम्बयाज्ञिके ॥ ३९० ॥ Śivakoṣa 22.2.390
- शब्दरत्नावली ककुदआमोदः पुंसि हर्षे च गन्धे च सुमहत्यपि । ककुदोऽस्त्री ककुत्स्त्री तु वृषाङ्गे च धजेवरे । क्षणदो गणके पुंसि रात्रौ स्त्री क्लीबमहति ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.12
- शब्दरत्नावली जन्यजया जयन्त्यां पार्वत्यां तत्सख्यां तिथिवृक्षयोः । पुमान् जयन्ते विजयेऽप्यग्निमन्थे युधिष्ठिरे ॥ जन्यं युद्धे परीवादे हहेऽपि च नपुंसकम् । जन्या स्त्री मातृसख्याञ्च जनके तु भवेत्पुमान् ॥ वरस्निग्धोत्पाद्यभृत्य नवीदाज्ञातिषु त्रिषु । जन्युः पुमान् वीतिहोत्रे शरीरिणि विधातरि ॥ तार्क्ष्ये शालेह्ये स्वर्णे गरुडे गरुडाग्रजे । पुमान् रसाञ्जने क्लीबं तार्क्ष्यी वनलतादिषु ॥ तिष्यो ना कलिनक्षत्रे तिष्योधात्र्यामपि स्त्रियाम् । द्रव्यं लेपे च पृथ्यादौ क्लीबं पित्तलवित्तयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.17
- शब्दरत्नावली सारस्वरो नासानिलोदात्तध्वनिषड्जादिके पुमान् । सारो मज्जास्थिरांशे च बलेऽप्यतिदृढे पुमान् ॥ विपिनन्याय्यनीरेषु क्लीबलिङ्गं वरे त्रिषु । सान्द्रं स्निग्धे मनोज्ञे च नालवाले नपुंसकम् ॥ सिप्रो निदाघनीरे ना सिप्रा स्त्री सरिदन्तरे । सूत्रन्तु सूजनाग्रन्थे व्यवस्थायाञ्च तन्तुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.48
- शब्दरत्नावली वृषवृषो धर्मे वलीवर्दे संख्याराशिभिदोरपि । मूषिके शुक्तलेऽपि स्यादुत्तरस्थो वरार्थकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.15
- शब्दरत्नावली सिंहसहा पृथ्वीमुद्गपर्णीकुमारीषु नखौषधे । सिंहः कण्ठीरवे राशौ चोत्तरत्थो भवेद्वरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.33.14
- शब्दरत्नाकर सारसंज्ञासंभाषणज्ञानक्रियाकारेषु तोषणे । बले स्थिरांशे सारो ना धने न स्त्री वरेऽर्थवत् ॥ २०२५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2025
- वैजयन्ती सारसारो बले स्थिरांशेऽर्थे पुमान्न्याय्ये वरेऽर्थवत् । स्त्री नद्यां ना नदे सिन्धुर्देशभेदेंऽबुधौ गजे ॥ ९७ ॥ Vaijayantī 6.5.97