शुक्र
śukraपुं · masc.In 26 kośas: 79 synonym verses, 10 as a nānārtha head word, 41 as a meaning of another word.
वैमानिकाः पुनः कल्पभवा द्वादश ते त्वमी ॥ ९२ ॥सौधर्मेशानसनत्कुमारमाहेन्द्रब्रह्मलान्तकजाः ।शुक्रसहस्रारानतप्राणतजा आरणाच्युतजाः ॥ ९३ ॥कल्पातीता नव ग्रैवेयकाः पञ्च त्वनुत्तराः ।निकायभेदादेवं स्युर्देवाः किल चतुर्विधाः ॥ ९४ ॥
आर्याmetre not read in every line
genderपुंmasc.
शुक्रो मघाभवः काव्य उशना भार्गवः कविः ॥ ११९ ॥षोडशार्चिर्दैत्यगुरुर्धिष्ण्यः शनैश्चरः शनिः ।छायासुतोऽसितः सौरिः सप्तार्ची रेवतीभवः ॥ १२० ॥मन्दः क्रोडो नीलवासाः स्वर्भाणुस्तु विधुंतुदः ।तमो राहुः सैंहिकेयो भरणीभूरथाहिकः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
ज्येष्ठस्तु शुक्रोऽथाषाढः शुचिः स्याच्छ्रावणो नभाः ।श्रावणिकोऽथ नभस्यः प्रौष्ठभाद्रपरः पदः ॥ १५४ ॥भाद्रश्चाप्याश्विने त्वाश्वयुजेषावथ कार्तिकः ।कार्तिकिको बाहुलोर्जौ द्वौ द्वौ मार्गादिकावृतुः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 कि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रसासृङ्मांसमेदोऽस्थिमज्जशुक्राणि धातवः ।सप्तैव दश वैकेषां रोमत्वक्स्नायुभिः सह ॥ ६१९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुक्रं रेतो बलं वीर्यं बीजं मज्जसमुद्भवम् ।आनन्दप्रभवं पुंस्त्वमिन्द्रियं किट्टवर्जितम् ॥ ६२९ ॥पौरुषं प्रधानधातुर्लोम रोम तनूरुहम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प्र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः ।कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् ॥ १०९७ ॥कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू ।अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः ॥ १०९८ ॥शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः ।बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौबर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः ॥ १०९९ ॥विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य च ।
upajati 12
वह्निपुंबृहद्भानुपुंहिरण्यरेतस्पुंधनंजयपुंहव्यहविस्पुंहुताशनपुंकृपीटयोनिपुंदमुनस्पुंविरोचनपुंआशुशुक्षणिपुंछागरथपुंतनूनपात्पुंकृशानुपुंवैश्वानरपुंवीतिहोत्रपुंवृषाकपिपुंपावकपुंचित्रभानुपुंअप्पित्तपुंधूमध्वजपुंकृष्णवर्त्मन्पुंअर्चिष्मत्पुंशमीगर्भपुंतमोघ्नपुंशुक्रपुंशोचिष्केसपुंशुचिपुंहुतवहपुंउषर्बुधपुंसप्तमन्त्रज्वालाजिह्वपुंज्वलनपुंशिखिन्पुंजागृविपुंजातवेदस्पुंबर्हिःशुष्मन्पुंअनिलसखपुंवसुपुंरोहिताश्वपुंआश्रयाशपुंबर्हिस्पुंज्योतिस्क्लीदहनपुंबहुलपुंहव्यवाहपुंअनलपुंअग्निपुंविभावसुपुंसप्तोदर्चिस्पुंस्वाहास्त्रीआग्नेयीस्त्री
genderपुंmasc.
सुवर्णे लोभनं शुक्रं तारजीवनमौजसम् ।दाक्षायणं रक्तवर्णं श्रीमत्कुम्भं शिलोद्भवम् ॥ १६० ॥वैणवं तु कर्णिकारच्छायं वेणुतटीभवम् ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अग्निर्वैश्वानरो वह्निर्वीतिहोत्रो धनञ्जयः ।कृपीटयोनिर्ज्वलनो जातवेदास्तनूनपात् ॥ ५३ ॥बर्हिः शुष्मा कृष्णवर्त्मा शोचिष्केश उषर्बुधः ।आश्रयाशो बृहद्भानुः कृशानुः पावकोऽनलः ॥ ५४ ॥रोहिताश्वो वायुसखः शिखावानाशुशुक्षणिः ।हिरण्यरेता हुतभुग्दहनो हव्यवाहनः ॥ ५५ ॥सप्तार्चिर्दमुनाः शुक्रश्चित्रभानुर्विभावसुः ।शुचिरप्पित्तमौर्वस्तु वाडवो वडवानलः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वा (wrong syllable)
अग्निपुंवैश्वानरपुंवह्निपुंवीतिहोत्रपुंधनञ्जयपुंकृपीटयोनिपुंज्वलनपुंजातवेदस्पुंतनूनपात्पुंबर्हिस्पुंशुष्मन्पुंकृष्णवर्त्मन्पुंशोचिष्केशपुंउषर्बुधपुंआश्रयाशपुंबृहद्भानुपुंकृशानुपुंपावकपुंअनलपुंरोहिताश्वपुंवायुसखपुंशिखावत्पुंआशुशुक्षणिपुंहिरण्यरेतस्पुंहुतभुज्पुंदहनपुंहव्यवाहनपुंसप्तार्चिस्पुंदमुनस्पुंशुक्रपुंचित्रभानुपुंविभावसुपुंशुचिपुंअप्पित्तक्लीऔर्वपुंवाडवपुंवडवानलपुं
genderपुंmasc.
रविः शुक्रो महीसूनुः स्वर्भानुर्भानुजो विधुः ॥बुधो बृहस्पतिश्चेति दिशां चैव तथा ग्रहाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्रो दैत्यगुरुः काव्य उशना भार्गवः कविः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैशाखे माधवो राधो ज्येष्ठे शुक्रः शुचिस्त्वयम् ।आषाढे श्रावणे तु स्यान्नभाः श्रावणिकश्च सः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्रं तेजोरेतसी च बीजवीर्येन्द्रियाणि च ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उशना शुक्रः काव्यो दैत्यगुरुर्भार्गवः कविर्धिष्ण्यः ।असितः क्रोडः पङ्गुश्छायातनयः शनैश्चरः शौरिः ॥ ४८ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
चैत्रादिमासा मधुमाधवौ द्वौ,ततः परं शुक्रशुची क्रमेण ।नभोनभस्यौ कथिताविषोर्जौ,सहःसहस्यौ च तपस्तपस्यौ ॥ ११४ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
शुक्रं वीर्यं बलं बीजमिन्द्रियं रेत उच्यते ।श्मशानं स्यात्पितृवनं चिता चित्या च कथ्यते ॥ ६३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुक्रो दितो दिवाचारः पूर्वदेवगुरुः कविः ।मन्दः खोडोऽसितक्रोडः छायापुत्रः शनैश्चरः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बिलेशयो द्विजिह्वश्च जिह्मगः पवनाशनः ।शेषः सङ्कर्षणः शुक्रः सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कविर्दैत्यगुरुः शुक्रो भार्गवो भृगुनन्दनः ।असुरेज्यो दानवेज्यो उशनो दैत्यपूजितः ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चैत्रादि नाम मासानां बुधैः संज्ञा प्रकीर्तिता ।मधुश्च माधवः श्रुक्रशुचिर्नभो नभस्यवै ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्न (wrong syllable)
genderपुंmasc.doubtful
भौमशुक्रबुधेन्द्वर्कसौम्यशुक्रारसूरयः ॥ १२० ॥
genderपुंmasc.
चापस्त्रिकोणपञ्चांशाः स्वक्षेत्रं चापरं गुरोः ।शुक्रस्त्रिकोणतिथ्यंशास्तुलायां स्वालयं ततः ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रुक्मं कार्तस्वरं स्वर्णं हिरण्यं जातरङ्गकम् ।दाक्षायणं श्रीमकुटं शुक्रं चिह्नं महोदरम् ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रसासृग्मांसमेदोऽस्थिमज्जाशुक्राणि धातवः ।सप्तैतेषां क्रमाद्योनी रसादिभ्योप्यथ च्छविः ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वाजं तेजः स्त्रियां शुक्रवर्द्धिनी कौशिकीत्यपि ।शुक्रमानन्दजं पुंस्त्वं तेजोवीर्यं च पौरुषम् ॥ २३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चुक्रं शुक्रं तदेव स्यात्कणा मधुसमन्वितम् ।मधुचुक्रं न स्त्रियां स्यात्त्रिषु तद्वति वस्तुनि ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कार्त्तस्वरं लोहवरं महारजतगारुडे ।अग्निपर्यायबीजार्थं शुक्रं जीवनमोजसम् ॥ ५३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ताम्रपर्णी शुभ्रदन्ती वामना चाञ्जनावती ।रविः शुक्रो मही सूनुः स्वर्भानुर्भानुजो विधुः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बर्हिः शुष्म उदर्चिः स्याद्बहुलो हव्यवाहनः ।अग्निहोत्रोऽग्निशुष्मा च बभ्रुः शुक्रश्च पावकः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राक्फाल्गुनेयः प्रख्यावाक् नन्दिघोषस्तु तद्रथे ।शुक्रस्तु भार्गवः काव्यः कविः शुक्लो मघाभवः ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आषाढपूर्वजो ज्येष्ठामूलीयः शुक्रमस्त्रियाम् ।श्रावणानुज आषाढ आशाढोऽषाढ इत्यपि ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शुक्लः शुभ्रः शुचिः श्वेतो विशदः शितिपाण्डुरौ ।अमलो धवलः शुक्रो बलक्षो रजतः पुनः ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अकारादौ संपरायो रणे लोणे तु सैन्धवः ।भूतः प्रेते तमो राहौ शुक्रः स्यादग्निमासयोः ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वह्निर्वैश्वानरो* ज्वलन-हुतभुजौ वीतिहोत्रोऽप्सुयोनिःशोचिष्केशः शिखावान्पवि-पचन-शुचि-ज्वाल-जिह्वानलाः स्युः ।सप्तार्च्चिः शुन्ध्यु-शुक्राद्यनि-वनि-दहनोदर्चिरर्चिष्मदग्नि-स्वाहानाथाश्रयाशानिलसख-शिखिनश्चित्रभानुः कृशानुः ॥ १२३ ॥
स्रग्धराmetre not read in every linenearly स्रग्धरा
genderपुंmasc.
अभ्रमुः कपिला तद्वदङ्गदा पिङ्गला क्रमात् ।तथाऽञ्जनावती ताम्रकर्णी स्याच्छुभ्रदन्तिका ॥तथैवानुपमा प्रोक्ता क्रमाद्दिग्गजयोषितः ।रविः शुक्रो महीसूनुः स्वर्भानुर्भानुजो विधुः ॥बुधो बृहस्पतिश्चेति क्रमादेते दिशां ग्रहाः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्रः सितो दैत्यगुरुर्मघाभूःकाव्यः कविः स्यादुशनाश्च धिष्ण्यः ।स्यात्षोडशार्च्चिर्भृगु-भार्गवौ चतथाऽऽस्फुजिच्छुक्रभवं तु शौक्रि ॥ ४७ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
ज्यैष्ठः शुक्रोऽप्यथ शुचिः पुंस्यषाढक इत्यपि ।आषाढेऽथ श्रावणिकः श्रावणोऽत्र नभाः पुमान् ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लोमस्वङ्कुरितेषु द्वौ हृषिता हृष्ट इत्यपि ।लोमशो रोमशो रोमसंयुक्तः पञ्च भेद्यवत् ।रसासृङ्मांस-मेदोऽस्थि-मज्ज-शुक्राणि धातवः ।सप्त वा दश चैकेषां रोमत्वक्स्ना[89a]युभिः सह ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
न क्लीबे मज्ज-मज्जे स्तः शुक्रकृत्कौशिकोऽस्थिजः ।अस्थि स्नेहोऽप्यथो शुक्र-रेत-रेतांसि मज्जजम् ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नेत्रपुष्पं तु शुक्र स्यात्तिमिरं दृगपाटवम् ।लिङ्गनाशो दृगान्ध्यं स्याद्दिवान्धाद्यास्तु दृग्गदाः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कान्तः सूर्येन्द्वाह्वयेभ्योऽयसोऽपिप्रायो भूम्नि प्राणदारासवोऽपि ।वैकल्पेन स्याच्च रज्जुः समासेकाव्ये शुक्रो मद्यपात्रे च कोषः ॥ १२ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
शुक्रो मासे दहनेविष्टरमतरौ दलः पर्णे ।तुषवह्नौ तु कुकूलोजङ्गलमुदितं तथा मांसे ॥ ६४ ॥
metre not recognised
genderपुंक्लीm. n.
एते शब्दा स्त्रियां भवन्ति । स्नायुः शरीरस्य । श्रद्धा आदरः । उल्का आकाशोत्पातः ज्वाला च । खट्वा शयनीयम् । त्रेता युगम् । ताणा सूत्ररचना । वाणा वाणी । प्राणा श्रद्धा । विश्वाणा लीला । सङ्क्रुणा नासिका । विकोणा नेत्रविक्षु[च्छु]ब्धिः ।भयबीजसिध्मपदबर्हशुक्रतक्रसुखदुःखशिखराणाम् ।विद्यान्नपुंसकत्वमसृगित्यस्य सदैव ॥ ५३ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
एते शब्दाः नपुंसके भवन्ति । इदं भयं त्रासः । बीजमङ्कुरोत्पत्तिकारणम् । सिध्मं कुष्ठविशेषः । पदं स्थानम् । बर्हं मयूरपिच्छम् । शुक्रं रेतः । तक्रं[क्र] मथितम् । सुखं भोगः । दुःखं पीडा । शिखरं शृङ्गम् । असृक् रक्तम् । सदैवेति वचनाद्भयादीनां व्यभिचारः । अयं भयः ।पाषाणोपलशृङ्गारप्रस्थभृङ्गारमस्तकस्तबकाः ।रूपं मुक्त्वा शब्दरसस्पर्शगन्धादयश्चोक्ताः सदा पुंसि ॥ ५४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रि तु मेध्ये सिते चाथ घर्मसर्जनरश्मिषु ।शतत्रये स्त्रियः शुक्राः शुक्रस्तु नरलिङ्गकः ॥ १३८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्रो दैत्यगुरुः काव्यः षोडशार्चिर्मघाभवः ।भार्गवश्च कविर्ज्ञेय उशनाश्च शनैश्चरे ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैशाखे राध इत्येवं ज्येष्ठे शुक्रोऽपि कथ्यते ।आषाढे च शुचिः श्रावणिकस्तु श्रावणो नभाः ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्रो विभावसुः केशश्चित्रभानुरुषर्बुधः ।वृषाकपिः शमीगर्भो रोहिताश्वो विरोचनः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तिलकः कालकः पिप्लुर्जडुलस्तिलकालकः ।अस्धिशुक्रे रसो मज्जा मेदासृग्मांसनामकाः ॥ २७५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
करङ्कः स्याच्छरीरास्थि मज्जा शुक्रकरोऽपि च ।शुक्रं वीर्यं बलं रेतः पौरुषं किट्टवर्जितम् ॥ २८३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सैन्धवो लवणे शुक्रो वह्नौ मासे च सम्मतः ।स्वर्णे चन्द्रश्च कर्पूरे पाताले वाडवोऽपि च ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
तरणिर्दमुनाः शोणः कीली शुक्रश्च कीलकः ।हरिरप्पित्तमः शुद्धो बभ्रुरुष्णो भृगुर्विधुः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोर्दं मस्तिष्कमस्तिष्यमस्तकालयमस्तिकाः ।वसा शुक्रमसृङ्मज्जा मूत्रं विट्कर्णविण्नखाः ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
काव्यो दैत्यगुरुः शुक्रः षोडशार्चिर्मघाभवः ।मन्दः शनैश्चरः क्रोडः पातङ्गिः क्रूरलोचनः ॥ ३२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
काली कोली कराली च लोकमाता मनोन्मणी ।प्रत्यूहाधिपतिः शुक्रः विष्णुर्विघ्नेश्वरोऽपि च ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्रो दैत्यगुरुः काव्य उशना भार्गवः कविः ।शनिः शनैश्चरः शौरिर्मन्दश्छायासुतोऽसितः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वाहापतिः शुचिः शुक्रो बर्हिर्ज्योतिर्विरोचनः ।ज्वालाजिह्वः सप्त मन्त्रः शुष्मा धूमध्वजोऽपि च ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चित्रशिखण्डिजो जीवो धीषणो फल्गुनीभवः ।शुक्रः काव्यः कविर्धिष्ण्यः षोडशार्चिश्च भार्गवः ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 शि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उच्छरश्चैव वैशाखे ज्येष्ठस्तु खरकोमलः ।मलः शुक्रस्तथा ज्येष्ठामूलीयः खरकस्तथा ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रसाऽसृग्मांसमेदोऽस्थिमज्जशुक्राणि धातवः ।सप्तैव दश वैकेषां रोमत्वक्स्नायुभिः सह ॥ ९९८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुक्रं वीर्यं बलं बीजं पुंस्त्वं मज्जसमुद्भवम् ॥ १०१४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वर्णं शुक्रं सुवर्णञ्च वसु वेणुतटोभवम् ।कर्बूरं कर्बुरं रुक्मं कर्चूरं कर्वुरं पुनः ॥ १८०५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अग्निर्वह्निः स्वनिः शिखी शुक्रः शुष्मा शुचिर्वसुः ।आशयाशः शमीगर्भः शोचिष्केशस्तथाऽऽशिरः ॥ १९१७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 शि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
धूमध्वजो धूमकेतुः सप्तार्चिर्धूमकेतनः ।बहुलो बाहुलः शुक्रः पिङ्गलो मन्त्रदीधितिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्रः सितो दैत्यगुरुः कविर्भार्गव आस्फुजित् ।उशना शतपर्वेशः काव्यो भृगुसुतो भृगुः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैशाखे माधवो राधो ज्यैष्ठे ज्येष्ठश्च शुक्रवत् ।भवेदाषाट आसाटोऽप्यषाटः शुचिरित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
किलासी सिध्मलश्चापि छोदयुक्तजने द्वयम् ।काणूकः काणकः काण एकनेत्रविहीनके ॥शुक्रं रेतस्तेजसी च वीजवीर्येन्द्रियाणि च ।मायुः पलज्वरः पित्तं कफे श्लेष्मा बलाशकः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुक्रः शुक्लः, कपोताभे कापोतः स्यात्कपोतवत् ।कपोटोऽप्यथ हारिद्रे कथितौ पीत-पीतकौ ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अग्निर्हव्यवहः कृशानुरनलो वैश्वानरः पावकःशोचिष्केश उषर्बुधो हुतवहः स्वाहासहायः शुचिः ।सप्तार्चिर्दहनः समीरणसखो वह्निस्त्रिधामा शिखीशुक्रः शुष्मकृपीडयोनिहुतभुग्बर्हिर्बृहद्भानवः ॥ ९६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
शुक्रान्वाहार्यपचनावध्वरे दक्षिणानले ।गार्हपत्यो गृहपतिः पवमानश्च पश्चिमे ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उशना भार्गवः शुक्रः काव्यो दैत्यगुरुः कविः ।शनिश्छायात्मजो मन्दः सौरिः पङ्गुः शनैश्चरः ॥ १८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ज्येष्ठे तु शुक्र आषाढे शुचिः श्रावणिके नभाः ।श्रावणोऽथ प्रोष्ठपदभाद्रभाद्रपदास्त्रयः ॥ २५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प्रो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भेषजभैषज्यौषधमगदो जायुश्च शुक्रवीर्ये तु ।रेतस्तेजश्चेन्द्रियबीजे करणं समे हृद्धृदये ॥ १११२ ॥
गीतिःmetre not read in every line
genderक्लीneut.
भृगुः श्वेतस्तथा हंसो हृदो दक्षिणपादगः ।समयः सामगः शुक्रः सङ्गतिः सा-र्णकः शशी ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दक्षप्रियो भृगुः शुक्रो हंसः समय-सामगौ ।हृदो दक्षिणपादस्थः श्वेता शक्तिर्निशाकरः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दीदिविर्द्वादशकरश्चक्षाः सुरगुरुर्गुरुः ।शुक्रो भः शतपर्वेशो मघाभूर्भृगुरास्फुजित् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपोनपात्तु यज्ञाग्निः क्रत्वग्निः स्यादपान्नपात् ।शुक्रान्वाहार्यपचनावध्वरे दक्षिणानले ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रचक्षा दीदिविश्चाथ शुक्रो दूतो दिवाचरः ।तिर्यग्गाम्यसुराचार्य उशना भार्गवः कविः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ज्येष्ठामूलीय ईजानो ज्येष्ठश्च खरकोमलः ।ते शुक्रे स्युरथाषाढे शुचिः श्रावणिके नभाः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लोभनं कनकं शुक्रं सुवर्णं चन्द्रकानञ्चने ।दाक्षायणं श्रीमकुटं गारुडं तारजीवनम् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
न स्त्री तु मासान्तरपावकार्थोरूप्येऽक्षिरोगे चरमे च धातौ ।द्वन्द्वे न शक्रस्तु शचीपतौ स्या-त्तथार्जुनद्रौ कुटजे च दिष्टः ॥ ४१ ॥
उपजातिः
doubtful
ज्योत्स्नापक्षे श्वेतवर्णे त्रि तु तद्वति नब्जले ।शुकस्तु कीरे द्वे क्ली तु स्थौणेयाह्वयभेषजे ॥ १३८४ ॥
अनुष्टुप्
शारीऽनिलाक्षोपकृत्योः शवलेऽपि च वाच्यवत् ।शिग्रुः पुंसि शाकमात्रे तथा शोभाञ्जनद्रुमे ॥शिरा नाड्यां स्त्रियामेव पिप्पलीमूलके पुमान् ।शीघ्रं नलद चक्राङ्ग(?) क्लीबं द्रुते गतौ(?) त्रिषु ॥शुभमम्रे क्लीबलिङ्गमुद्दीप्तशुक्लयोस्त्रिषु ।शुक्रो मासि भृगौ वह्नौ ना क्लीबे रोगरेतयोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 सि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द्रु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्त (wrong syllable)
मालाक्षतादिदाने स्त्री शेषा शुक्रोऽनले कवौ ।दक्षिणाग्नौ ज्येष्ठमासे क्लीबे रुक्मेऽप्सु रेतसि ॥ २०११ ॥
अनुष्टुप्
अक्षिरोगेऽथ शृङ्गोऽस्त्री पर्वताग्रप्रभुत्वयोः ।क्रीडाम्बुयन्त्रे पश्वङ्गे शास्त्रं ग्रन्थनिदेशयोः ॥ २०१२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअक्षिरोग
doubtful
शुक्र as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् तेजस्तेजः प्रभावे दीप्तौ च बले शुक्रेऽप्यतस्त्रिषु । Amarakośa 3.3.456
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) सारनिष्ठा क्लेशेऽवसाने च व्यवस्थोत्कर्षयोर्व्रते । श्रेष्ठे स्थाम्नि धने शुक्रे मज्ज्ञि सार उदाहृतः ॥ ८५३ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.853
- धरणिकोश मदमदो हर्षे च गर्वे च नदे शुक्रे कटोदके । मदः कस्तूरिकायां स्यान्मदः कल्याणवस्तुनि ॥ Dharaṇikośa 17.3.2
- धरणिकोश शुद्धशुद्धं शुक्रे च पूते च केवले च प्रयुज्यते । सिद्धो योगे समुत्पन्ने सिद्धाः स्युर्देवयोनयः ॥ Dharaṇikośa 18.2.7
- धरणिकोश वीर्यवीर्यं शुक्रे प्रभावे च बले तेजसि च स्मृतम् । अर्घ्यं तु स्याद्यदर्घार्थमर्घ्योऽसौ योऽर्घमर्हति ॥ Dharaṇikośa 25.2.16
- धरणिकोश शुभ्रआर्द्रा ऋक्षे क्लिन्नमार्द्रमस्त्रमायुधलोहयोः । अभ्रं व्योम…शुभ्रं शुक्रप्रदीप्तयोः ॥ Dharaṇikośa 26.1.8
- धरणिकोश भार्गवआर्तवमृतुसंभूते स्त्रीणां रजसि चार्तवम् । भार्गवः कथितः शुक्रे चापिपरशुरामयोः ॥ Dharaṇikośa 28.2.14
- धरणिकोश कविकविर्विद्वान्कविः शु[99]क्रः कविः काव्यकरः स्मृतः । कविः स्मृतश्च वाल्मीकिः खलिने तु कविर्मता ॥ Dharaṇikośa 28.3.6
- धरणिकोश तेजस्तेजो बले च शुक्रे च प्रभावे किरणेऽपि च । वासो वस्त्रे समाख्यातमोष्ठे दन्तादिपूर्वकम् ॥ Dharaṇikośa 31.2.8
- कोषकल्पतरु भृगुमृगः पशौ वारणजातिभे[262b]दे नक्षत्रभेदे मृगयार्थनासु । मृगी तु कान्ताभिदि शंभुशुक्र- मुनिप्रपातेषु भृगुः प्रदिष्टः ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.3.93
- कोषकल्पतरु हरिणपर्शौ च द्रुघणोऽथ पुंसि हरिणः प्रोक्तः कुरङ्गेऽन्यव- त्पाण्डौ श्वेतकशुक्रकाञ्चनगतः क्लीबेऽथ चारुस्त्रियाम् । अर्चायां कनकस्य किंच हरितायां वृत्तभेदे स्त्रियां मृग्यां च प्रघणस्तु ताम्रकलशेऽलिन्देऽप्यसौ मुद्गरे ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.15.22
- कोषकल्पतरु मदशुक्रेभदानैणमदेषु मद्ये मनोविकारेऽपि पुमान्मदः स्यात् । स्त्री क्षेत्रिवस्तुन्यथ शब्दवाक्य- व्याजोद्यमत्राणपदार्थपत्सुः ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.19.19
- कोषकल्पतरु कामयोषाहिङ्गुलिनीषु योषिति मतः कामः स्मरेऽस्त्रीप्सिते क्लीबं शुक्रनिकामयोरथ रमः कान्ते स्त्रियां तु श्रियि । तद्वत्सु त्रिषु पुंसि तु स्मरगतो रक्तेऽप्यशोकद्रुमे न स्त्री स्यान्मलयोद्भवे च शिशिरे तद्वत्तुषारे हिमम् ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.25.57
- कोषकल्पतरु मायमायस्तु पीताम्बरदेवयोः स्यात् स्त्री शाम्बरीबुद्धिदयासु दम्भे । न पुंसि वीर्याऽतिशयप्रभावे शुक्रे तथा तेजसि संप्रदिष्टा ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 6.26.14
- कोषकल्पतरु कलशुक्रेऽन्तिमे स्त्रीरजसि स्त्रियां स्या- दंशे तथा मूलधनप्रवृद्धौ । शिल्पादिके स्याच्छशिषोडशांशे व्याजे च तर्यां कलनाकलार्थः ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 6.28.84
- कोषकल्पतरु रेतस्अदन्तमाद्येऽप्यथ पारदे स्या- च्छुक्रे च रेतोऽथ तमोऽन्धकारे । गुणे च शोकेऽथ विधुंतुदेऽस्त्री तमस्तथा पुंसि तु राहुवाचि ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.31.4
- नानार्थार्णवसंक्षेप गर्भशिशावपत्ये शुक्रे च समूहे सारबीजयोः । गन्धस्तु गन्धवद्द्रव्ये चन्दनादौ महीगुणे ॥ ४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.40
- नानार्थार्णवसंक्षेप रेतस्रिप्रं दुःखे च पापे चेत्यामनन्ति विचक्षणाः । रेतः शुक्रे जले चाथ रोधस्तीरान्तरिक्षयोः ॥ ५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.52
- नानार्थार्णवसंक्षेप दूतअभिगन्तरि तु त्रिः स्यादित्येके दूतवाक् पुनः । द्वे सन्देशहरे शुक्रे तु ना दूती तु सा स्त्रियाम् ॥ ६१० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.610
- नानार्थार्णवसंक्षेप धिष्ण्यशुक्राङ्गारकयोः क्ली तु नक्षत्रे स्थानगेहयोः । अजयस्तु बलेऽप्येतत् स्वनिघण्टावचीकृतत् ॥ ६४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.646
- नानार्थार्णवसंक्षेप भगधैर्यसौभाग्यमाहात्म्यधनशुक्रश्रुतेषु च । बुद्धौ चादित्यभेदानामेकस्मिन्नपि नाथ नप् ॥ ८७७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.877
- नानार्थार्णवसंक्षेप भार्गवशुक्रे परशुरामे च भार्गवी तु स्त्रियामियम् । हरिप्रियायां दूर्वायां पार्वत्यां चाथ भाषणम् ॥ १२८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1289
- नानार्थार्णवसंक्षेप दिवाचरद्राक्षायां स्याद्दारुफला समासाद्यत्र पूर्ववत् । दिवाचरस्तु ना शुक्रे समासादि च पूर्ववत् ॥ २७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.272
- परमानन्दीयनाममाला इन्द्रियइष्वासो विशिखक्षेपेऽथेष्वासो धन्विचापयोः । इन्द्रियं करणे शुक्रेऽथेरिणं शून्य ऊषरे ॥ ६० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.2.60
- परमानन्दीयनाममाला काव्यसमयेऽपि महाकाले काव्यो नक्षत्रशुक्रयोः । काव्याथ पूतनाबुद्ध्योः काव्यं ग्रन्थेऽपि कथ्यते ॥ ९६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.96
- परमानन्दीयनाममाला धिष्ण्यधिष्ण्यं रश्मौ गृहे स्थाने वह्नौ नक्षत्रशुक्रयोः । धात्री क्षोण्यामलक्योश्च धातक्यामुपमातरि ॥ २५४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.17.254
- परमानन्दीयनाममाला भृगुभेको भीरौ प्लवे मेघे भङ्गः कल्लोलदम्भयोः । पराजये भृगुः सानौ शुक्रे मृत्युंजयेऽपि च ॥ ३२८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.328
- शब्दरत्नावली भृगुभागो रूप्यार्द्यके भाग्ये एकदेशेऽशंकेऽपि च । भृगुः शुक्रे महेशे स्यादतटे नारकादिभिः (?) ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.14
- शब्दरत्नावली बीजबीजं स्यादङ्कुरे हेतौ तत्त्वाधाने च शुक्रके । स्त्री सर्जूरभिसारे च हारे वणिजि विद्युति ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.17
- शब्दरत्नावली काव्यतथा बृहतिकायाञ्च काकचिञ्च्यामपि स्त्रियाम् । काव्यः शुक्रे पुमान् ग्रन्थे क्लीबं स्त्री पूतनाधियोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.8
- शब्दरत्नावली वीर्यप्रायस्तुल्ये च बाहुल्ये मृत्यावनशनेऽपि च । प्रियो वृद्धौषधे पुंसि हृदये स्यादभिधेयवत् ॥ पीयुर्यूके रवौ काले पुंसि क्लीबं रतस्वने । पुण्यं धर्मे च सुकृते क्लीबं स्याच्छोभने त्रिषु ॥ पुष्यो मासे ऋक्षभेदे तथा कलियुगे पुमान् । पूज्यस्तु श्वशुरे पुंसि वन्द्ये च भवति त्रिषु ॥ वन्ध्या स्यादप्रजस्त्रीषु पुमानफलभूरुहे । वर्या पतिम्बरायां स्त्री श्रेष्ठे त्रिषु पुमान् स्मरे ॥ बल्यं प्रधानधातौ स्यात्क्लीबं बलकरेऽन्यवत् । वीर्यं तेजसि सामर्थ्ये दीप्तौ शुक्रप्रभावयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.19
- शब्दरत्नावली कलकलं शुक्रेऽन्यलिङ्गं स्यादजीर्णे मधुरध्वनौ । कलिः कलहशूराजिकलिकायुगभित्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.5
- शब्दरत्नावली कविकविः स्त्री कविकायां ना काव्यकृच्छुक्रसूरिषु । कण्वो मुनिविशेषे ना भवेत्पापे नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.5
- शब्दरत्नाकर मण्डलिन्मण्डली श्वा रविः शुक्रो मार्जारो भुजगो नृपः । मदनो धुस्तुरे वृक्षभेदे मन्मथसिक्थयोः ॥ २१४२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2142
- शब्दार्णव रसशृङ्गारादौ जले वीर्ये सुवर्णे विषशुक्रयोः । तिक्तादावमृते चैव निर्यासे पारदे ध्वनौ ॥ Śabdārṇava 254
- त्रिकाण्डशेष मदगर्वे शुक्रेऽथ माकन्द्यामलक्यां नाऽम्रपादपे । मर्यादा धारणासीम्नोर्महानादो गजेऽपि च ॥ २१० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.210
- त्रिकाण्डशेष काव्यकाव्यं प्रबन्धे शुक्रे ना कुलायः स्थाननीडयोः । गव्यं गोहितदुग्धादौ ज्यायां गव्या तु गोकुले ॥ ३१० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.310
- त्रिकाण्डशेष कविखलीने स्त्री कविः पुंसि काव्यकृच्छुक्रसूरिषु । कैतवन्तु छले द्यूते राजिकायां क्षुते क्षवः ॥ ४१४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.414
- त्रिकाण्डशेष भार्गवघटादौ पार्थिवो राज्ञि वल्लवः सूदगोपयोः । गजे धन्विनि शुक्रे पर्शुरामे च भार्गवः ॥ ४१९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.419
- वैजयन्ती धिष्ण्यन्यायाचारयमाहिंसास्वस्त्री मेढ्रांकयोर्ध्वजः । धिष्ण्यौ शुक्रानलौ धिष्ण्यमृक्षे स्थाने बले गृहे ॥ ४३ ॥ Vaijayantī 6.5.43
- वैजयन्ती मण्डलिन्भूतात्मा पवने देहे यश्च कर्ता तनौ पुमान् । राजभेदाहिमार्जारश्वार्कशुक्रेषु मण्डली ॥ ६० ॥ Vaijayantī 7.1.60