इन्द्रिय

इन्द्रिय as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् करणकरणं साधकतमं क्षेत्रगात्रेन्द्रियेष्वपि ॥ ५४ ॥ Amarakośa 3.3.54
• नामलिङ्गानुशासनम् धातुश्लेष्मादि रसरक्तादि महाभूतानि तद्गुणाः । इन्द्रियाण्यश्मविकृतिः शब्दयोनिश्च धातवः ॥ ६५ ॥ Amarakośa 3.3.65
• नामलिङ्गानुशासनम् अक्षद्यूतेऽक्षे शारिफलकेऽप्याकर्षोऽथाक्षमिन्द्रिये ॥ २२२ ॥ ना द्यूताङ्गे कर्षे चक्रे व्यवहारे कलिद्रुमे । Amarakośa 3.3.428
• नामलिङ्गानुशासनम् स्रोतस्ओजो दीप्तौ बले स्रोत इन्द्रिये निम्नगारये ॥ २३४ ॥ Amarakośa 3.3.234
• धरणिकोश खखं व्योमेन्द्रियलोकेषु पुरक्षेत्रेषु बिन्दुषु । नखं नखी च सुगन्धिद्रव्ये स्यान्नखरे नखः ॥ Dharaṇikośa 2.2.1
• धरणिकोश गुणगुणो मौर्व्यामप्रधाने रूपादौ सूद इन्द्रिये । शुल्वे विद्यादिसत्त्वादिसन्ध्यादिहरितादिषु ॥ Dharaṇikośa 14.3.1
• धरणिकोश करणकरणं कायकायस्थसाधनेन्द्रियकर्मसु । बन्धे च वालवादौ च करणः शूद्राविशोः सुतः ॥ Dharaṇikośa 14.3.19
• धरणिकोश विषयिन्कञ्चुकी भुजगः प्रोक्तः कञ्चुकी च महल्लकः । विषयि त्विन्द्रिये प्रोक्तं विषयी विषयान्वितः ॥ Dharaṇikośa 19.2.61
• धरणिकोश फलकिन्तरस्वी वेगसंयुक्तः तरस्वी बलवानपि । फलकी फलकपाणिः स्यादिन्द्रियाख्ये क्रतुस्तथा ॥ Dharaṇikośa 19.2.62
• धरणिकोश स्रोतस्बर्हिर्दर्भे हुताशे स्यादर्चिर्धाममयूखयोः । स्रोतोऽम्बुवेगेन्द्रिययो रोकश्चाश्रयसद्मनोः ॥ Dharaṇikośa 31.1.4
• धरणिकोश अक्षअक्षान्वदन्ति शकटव्यवहारकर्षा- न्सौवर्चलामxकपाशकहस्तिपक्षान् । अक्षो रथावयववाक् च बिभीतके स्या- दक्षाणि पण्डितजना विदुरिन्द्रियाणि ॥ Dharaṇikośa 33.3.5
• कोषकल्पतरु खखं सुखेन्द्रियसुरालयबिन्दु- क्षेत्रशून्यसुरवर्त्मपुरेषु । वेदने च कुणहेलफले स्यात् Koṣakalpataru 6.2.1
• कोषकल्पतरु गुणधान्यांशेऽतितनौ कणो नरि युगे त्वेष स्फुलिङ्गे लवे कृष्णाजीरकयोश्च नक्तजकृमौ च स्त्री रणस्तु क्वणे । कोणेऽस्त्री तु स संगरे नरि पुनः सत्वादिसंध्यादिक- श्वेताद्येषु वृकोदरे पचिकरे रत्यां च विद्यादिंषु । व्यायामेन्द्रियदानपोपरगते(?)धर्मे च ना स्याद्गुणो- ऽथ व्यापारमुहूर्तपर्वसु महे सूक्ष्मेऽपि काले क्षणः । ना द्यूतव्यवहारवित्तभृतिषु स्याच्छ्वेंतकानां मितौ मूल्ये चामिषशाककेऽपि च पणः कार्षापणेऽपीरितः । संख्यासैन्यविशेषयोः पशुपतेर्भृत्येषु संघे गणो घ्राते घ्राण[278b]मुदीरितं च परवत्तन्नासिकायां द्विमुक् । काणो ना करटे तथैकनयने त्रय्यां स्त्रियां त्वौषधौ बाणो ना दनुजे स्त्रियां कुसुमभित्काण्डाङ्गकाण्डेषु च ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.15.3
• कोषकल्पतरु करणक्षेत्रे साधन इन्द्रियेऽङ्गहरणे क्षेत्रे च गीते तथा क्लीबे स्याद्बवबालवप्रभृतिषु स्यात्त्वन्तिमे हिङ्गुनि । जी[281a]रे स्याल्लवणान्तरेऽपि जरणं मानान्तरे धारणे क्षोण्यां स्त्री धरणं प्रिये तु रमणः पाटोलमूलेऽन्तिमे ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.15.20
• कोषकल्पतरु इन्द्राणीविलासयाने भ्रमणी प्रभोः स्या- त्करण्डिकायामथ धारणी स्यात् । इन्द्राणी वनितेन्द्रियेन्द्रवनितानिर्गुण्डिकासूदिता नौकादण्डकजालयोः समुदिता स्त्री क्षेपणी पण्डितैः । दूर्वायामपि वारुणी वरुणदिङ्मद्यार्थिका चोदिता नाराच्यां[283b]व्रतचारिणीष्वपि तुलाभेदे स्त्रियामेषणी ॥ ४२ ॥ Koṣakalpataru 6.15.42
• कोषकल्पतरु विषयिन्स्यादिन्द्रियेऽन्त्ये विषयि त्रये त- द्युते व्यवायी नरि कामुके स्यात् । गुणान्तरे चाथ भवेत्तपस्वी तथानुकम्पे तपसा युते च ॥ ४२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.42
• कोषकल्पतरु अक्षअक्षस्तु कर्षे शकटे च चक्रे कलिद्रुमे च व्यवहारके च । आत्माभिविज्ञे नरि पाशके च स्पादिन्द्रियेऽन्त्ये रुचके च तुत्थे ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.30.46
• कोषकल्पतरु आकर्षउत्कोचसंभोगमनोज्ञमूर्ति- रूपादिकेषु प्रथितः प्रवीणैः । आकर्ष उक्तः फलके तु सारे द्यूते तथा पाशक इन्द्रिये च ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.30.59
• कोषकल्पतरु स्रोतस्श्रेयस्तु धर्मे कुशले च मोक्षे- ऽन्यवत्प्रशस्येऽप्यथ योषिति स्यात् । रास्नाभयावारणपिप्पलीषु स्रोतोऽम्बुवेगेन्द्रिययोर्द्वयोने ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.31.3
• नानार्थार्णवसंक्षेप खअथ क्लीबे खमाकाशे स्वर्गे छिद्रे गृहेऽभ्रके । नक्षत्रेन्द्रिययोर्ब्रह्मण्यथ हृच्चित्तवक्षसोः ॥ १ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.3.1
• नानार्थार्णवसंक्षेप गुणग्रावा शैलशिलाभ्रेषु गुणो मौर्व्यप्रधानयोः । उपकारे सूपकारे तन्तुरज्ज्विन्द्रियेषु च ॥ ४७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.47
• नानार्थार्णवसंक्षेप धातुवातादिशब्दस्पर्शादिगैरिकादित्वगादिषु । महाभूतेष्विन्द्रियेषु पादे पञ्चाक्षरे तथा ॥ ६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.66
• नानार्थार्णवसंक्षेप स्रोतस्साधुन्यथ जले स्रोतः प्रवाहे सरितामपि । अम्भसो निर्गमद्वार इन्द्रियेऽप्यथ हर्म्यवाक् ॥ ७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.72
• नानार्थार्णवसंक्षेप अक्षचक्रधारककाष्ठेऽथ क्ली सौवर्चल इन्द्रिये । अजयस्त्वाह नित्येऽपि तत्र स्याद्भेद्यलिङ्गकम् ॥ १९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.19
• नानार्थार्णवसंक्षेप ऋक्षऋक्षो द्वयोरच्छभल्ले गुण्डवृक्षे तु नाथ नप् । नक्षत्रेऽन्ये त्विन्द्रियेऽपि प्राहुर्निर्लोम्नि तु त्रिषु ॥ ११६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.116
• नानार्थार्णवसंक्षेप पद्मनीतिक्रियाकर्तरि च प्रभौ चाथ नृशण्डयोः । पद्मं सरोरुहे क्लीबं सङ्ख्याभेदे तथेन्द्रिये ॥ ७०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.701
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्राणबहुत्वमस्याथ बले वायुवायुविशेषयोः । द्वन्द्वानां प्रथमे साम्नि चक्षुरादीन्द्रियेषु च ॥ ७४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.745
• नानार्थार्णवसंक्षेप करणकर्तना कर्तयत्यर्थे स्यादथेदं नपुंसकम् । करणं कारणे काये साधने कर्मणीन्द्रिये ॥ ४११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.411
• परमानन्दीयनाममाला खकिमाश्चर्ये वितर्के च प्रश्ने क्षेपजुगुप्सयोः । कियत्यथ खमित्युक्तमिन्द्रियाकाशयोनये ? ॥ ११ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.11
• परमानन्दीयनाममाला अक्षअक्षमिन्द्रिय आकाशे तथा सौवर्चले स्मृतम् । अलिर्भृङ्गे सुरायां चाभ्रं घने गगनेऽभ्रके ॥ ५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.5
• परमानन्दीयनाममाला करणकरणं साधने काये आसने योगिनापि । इन्द्रिये नाट्यभेदे च वालवादावपीरितम् ॥ ११२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.112
• परमानन्दीयनाममाला दिवइन्द्रिये वासराकाशनाकेष्वथ दया कृपा । दायो दाने पितुर्वित्ते यौतकान्वययोरपि ॥ २३७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.237
• शब्दरत्नावली खखं पुरेन्द्रियशून्येषु बिन्दुक्षेत्रविहायसि । सुखे संवेदने देवलोके दीप्तौ नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.2.1
• शब्दरत्नावली करणकायस्थेन्द्रियकायेषु क्लीबं ना वर्णसङ्करे । कल्याणं मङ्गले क्लीबं तथा चाक्षयकाञ्चते ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.28
• शब्दरत्नावली धातुशब्दयोनिमहाभूततद्गुणेषु रसादिषु । इन्द्रियेषु च धाता स्याद् विधौ तु पालके त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.18
• शब्दरत्नावली विषयिन्भवेद्विहननं विघ्ने तूलपिञ्जलहिंसयोः । विषयित्पिन्द्रिये क्लीबं विषयासङ्गतेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.122
• शब्दरत्नावली देवदेवं स्यादिन्द्रिये मेघे सुरे नरपतौ पुमान् । देवी कृताभिषेकायां तेजनीपृक्कयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.11
• शब्दरत्नावली अक्षसर्पे विभीतके तार्क्ष्ये चक्रे कर्षे भवेत्पुमान् । क्लीबे खौवर्चले तुत्थे इन्द्रियेऽपि निगद्यते ॥ उषा स्त्री बाणकन्यायां कामिगुग्गुलयोः पुमान् । ऊषा च रात्रिशेषे स्यादुषाऽव्ययमपीष्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.3
• शब्दरत्नावली स्रोतस्सारसं पङ्कजे क्लीबं स्यात्पुमान् पक्षिचन्द्रयोः । साहसन्तु बलात्कारकृतकार्ये दमेऽपि च ॥ सुरसा स्त्री तु पर्णसे रास्नायां नागमातरि । स्रोतः स्यादिन्द्रिये नीरवेगेऽपि च नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.38
• शब्दरत्नाकर अक्षद्यूतमेदे ग्लहे कर्षे शकटेऽप्यक्षमिन्द्रिये । अट्टः पक्वौदने घातेऽतिशये क्षौमवेश्मनि ॥ १८६४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1864
• शब्दरत्नाकर कलाज्ञाने शिल्पे वित्तवृद्धौ काले चन्द्रांशके कला । महाभूतेष्विन्द्रियेषु कलनेऽवयवांशयोः ॥ १९०३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1903
• शब्दरत्नाकर गुणगुणो मौर्व्यामप्रधाने नाम्नि सत्त्वादिशौर्ययोः । शब्दार्थवृत्तिमाल्येषु तन्तुरश्मीन्द्रियेषु च ॥ १९०७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1907
• शब्दरत्नाकर भावभावश्चेष्टाक्रियालीलासत्ताभिप्रायजन्तुषु । आत्मभावेन्द्रियज्ञानमनोविकृतिभूतिषु ॥ १९७१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1971
• शब्दरत्नाकर करणनाट्यभेदेन्द्रियध्यानस्पृष्टाद्युञ्चारणेषु च । गीतके कर्मणि ज्ञाने करणं द्वादशस्वपि ॥ २०७२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2072
• शब्दरत्नाकर खकः समीरार्कवेधःसु खमुडौ व्योम्नि चेन्द्रिये । गौवृषे ना स्त्रियां गोभूवाग्दिग्दृष्टिमरीचिषु ॥ २२४१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2241
• तन्त्राभिधान खखः प्रचण्डः कामरूपी ऋद्धिर्वह्निः सरस्वती । आकाशमिन्द्रियं दुर्गा चण्डीशस्तापिनी गुरुः ॥ ६० ॥ Tantrābhidhāna 2.19.60
• तन्त्राभिधान ख----------------------------------- पृथिव्यां कुः समाख्याता कुत्सायां कुः प्रकीर्त्तितः । ख-मिन्द्रियं समाख्यातं खमाकाशमुदाहृतम् ॥ ७ ॥ Tantrābhidhāna 3.7
• त्रिकाण्डशेष विषयिन्वर्ष्माकारेऽपि विषयी कामिनि क्लीबमिन्द्रिये । वृक्षादनी स्थाद्वन्दायां स्त्रियां कुठारके पुमान् ॥ २६१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.261
• उत्पलिनी खखशब्दः शून्यबिन्दौ च स्वर्गाकाशेन्द्रियेषु च ॥ ४८ ॥ Utpalinī 48
• वैजयन्ती गुणगण्डो गर्वेऽप्यथार्कादिसत्त्वादानाग्रहा ग्रहाः । गुणस्त्वावृत्तिशब्दादिज्येंद्रियामुख्यतन्तुषु ॥ २० ॥ Vaijayantī 6.1.20
• वैजयन्ती धातुधातुर्वातादिशब्दादिगैरिकादित्वगादिषु । महाभूतेष्विंद्रियेषु शब्दयोनिस्वभावयोः ॥ २८ ॥ Vaijayantī 6.1.28
• वैजयन्ती प्राणप्राणस्तु प्रणवे जीवे जीविते परमात्मनि । इन्द्रिये वायुभेदे च बलान्तर्यामिणोरापि ॥ ३८ ॥ Vaijayantī 6.1.38
• वैजयन्ती कलाकाले शिल्पे वित्तवृद्धौ चन्द्रांशे कलने कला । महाभूतेष्विन्द्रियेषु ज्ञानावयवयोरपि ॥ १० ॥ Vaijayantī 6.2.10
• वैजयन्ती स्रोतस्स्रोतोंऽबुनिर्गमद्वार इन्द्रियेऽप्सु जलस्रुतौ । हविर्हव्ये घृते तोये हेम्नी काञ्चनवेतने ॥ ३७ ॥ Vaijayantī 6.3.37
• वैजयन्ती अक्षअक्षो रथांग आधारे व्यवहारे विभीतके । शकटे पाशके कर्षे द्यूतभेदेऽक्षमिन्द्रिये ॥ २ ॥ Vaijayantī 6.5.2
• वैजयन्ती ऋक्षउस्रः किरण उस्रा गौर् ऋक्षंनिर्लोमनीन्द्रिये । कंब्वस्त्री वलये शंखे शंबूके कणसंख्ययोः ॥ ९ ॥ Vaijayantī 6.5.9
• वैजयन्ती करणरतबन्धे नाट्यभेदे गीतके कर्मणीन्द्रिये । कौतुकं विषयाभोगे हस्तसूत्रे कुतूहले ॥ १० ॥ Vaijayantī 7.3.10
• वैजयन्ती विषयिन्अर्थवद्विषयोपेत इन्द्रिये तु नपुंसकम् । अस्त्री वितानमुल्लोचे विस्ताराध्वरयोः क्षणे ॥ ७६ ॥ Vaijayantī 7.5.76
• वैजयन्ती खखमिन्द्रिये दिवि व्योम्नि रन्ध्रनक्षत्रयोरपि । Vaijayantī 8.3.21