पौरुष

पौरुष as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् उत्थानउत्थानं पौरुषे तन्त्रे सन्निविष्टोद्गमेऽपि च । Amarakośa 3.3.224
• धरणिकोश उत्थानउत्थानं गृहवास्त्वन्ते स्यादुत्थानं च पौरुषे । उद्योगेऽपि च उत्थानं तन्त्रे उत्थानमुद्गतौ ॥ Dharaṇikośa 19.3.16
• धरणिकोश खर्मभूमिभुवौ स्थानमात्रे जामिः स्वसृकुलस्त्रियोः । खर्मं स्यात्पौरुषे क्षौमे आमोऽपक्वे गदान्तरे ॥ Dharaṇikośa 24.1.3
• धरणिकोश व्यायामपञ्चमो रागभेदे स्यात्पञ्चानां पूरणोऽपि यः । व्यायामः पौरुषे माने व्यायामश्च परिश्रमः ॥ Dharaṇikośa 24.2.19
• कोषकल्पतरु उत्थानइच्छाकृतौ च प्रतिरोधने तथा [तथा] समाधेर्विनिवर्तनेऽपि । उत्थानमुद्योगरणोर्ध्वभावे स्यात्पौरुषे पुस्तकतन्त्रयोश्च ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.38
• कोषकल्पतरु खर्मखर्मं दुकूलेऽपि च पौरुषे च घर्मो निदाघे च तथातपे ना । स्वेदोदके चोष्णगतस्तु न स्त्री क्लीबे तु[32a]जिह्म तगरद्रुमे स्यात् ॥ ६८ ॥ Koṣakalpataru 6.25.68
• कोषकल्पतरु व्यायामएलायां करके च दाडिम इति त्रय्यामथो भेषजे गोधूमो नरि नागरङ्ग उदितो व्रीहेर्विभेदेऽपि च । व्याया[34a]मो नरि पौरुषे श्रमविधौ स्याद्दुर्गसंचारके सर्पे पाशिनि कुक्कुरे नरि विलोमः स्यात्प्रतीपेऽन्यवत् ॥ ९१ ॥ Koṣakalpataru 6.25.91
• नानार्थार्णवसंक्षेप पुम्स्ओष्ठस्थानस्वरे चाथ ग्लौर्वपुर्ग्लानिचन्द्रयोः । आकाशे दिवसे च द्युः पुमानात्मनि पौरुषे ॥ २ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.2.2
• नानार्थार्णवसंक्षेप तेजस्प्रभावे पौरुषे सत्त्वे ज्वलत्यन्नात्मनोरपि । तोकं पुत्रे च पुत्र्यां च द्रव्यं त्वर्थे गुणाश्रये ॥ ३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.30
• नानार्थार्णवसंक्षेप सत्त्वमाहात्म्ये पौरुषे त्वस्त्री पिशाचादौ च जन्तुषु । प्राणे चाथ समं तुल्ये साधौ च त्रिषु स त्वयम् ॥ १४४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1441
• नानार्थार्णवसंक्षेप व्यायामअमोघ उत्पत्तिक्षेत्रेऽप्युक्तो वावीर इत्यथ । व्यायामः पौरुषे व्यामे स्पर्धायां दुर्गसञ्चरे ॥ १८८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.188
• नानार्थार्णवसंक्षेप उत्थानउत्थानमुद्गमे वास्तौ तन्त्रेहापौरुषेषु च । औदरस्य मलस्यापि स्रुतौ स्याद्रभसः पुनः ॥ १४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.14
• परमानन्दीयनाममाला उत्थानऊर्जो बले च मासस्य विशेषे त्र्यक्षरा यथा । उत्थानं पौरुषे सैन्य उद्गमोद्यमयोरपि ॥ ६४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.3.64
• शब्दरत्नावली उत्थानउत्थानं पौरुषे तन्त्रे पुस्तकोद्यमसंयुगे । प्राङ्गनोद्यमहर्षेषु मलोत्सर्गेषु न द्वयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.37
• शब्दरत्नावली खर्मअस्त्रियान्तु शुभे वल्ये क्षेमा गौर्य्यामपि स्त्रियाम् । क्षौमं स्याद्दुकूले चाट्टे पुनपुंसकयोरिह ॥ क्षौमन्तु शणजेऽपि स्यादतसीजे नपुंसकम् । खर्मश्च पौरुषेऽपि स्यात्कोषजांशुक इत्यपि ॥ गमो नाक्षविवर्ते स्यादपर्यालोचिते पथि ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.7
• शब्दरत्नाकर प्रतापप्रदरा बाणरुग्भङ्गाः प्रतापौ पौरुषातपौ । प्रत्ययः ख्यातिविश्वासशपथज्ञानहेतुषु ॥ २१२६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2126
• शब्दरत्नाकर ललामप्रभावे पौरुषेऽङ्केऽथ ललनं केलिशोभयोः । नीलिन्यां मांसपिण्डे च मणिभ्रुवि च लोचकः ॥ २१५९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2159
• त्रिकाण्डशेष रथसूर्यमन्थानयोर्मन्थः साक्तवेऽप्यथ मन्मथः । कपित्थे कामदेवेऽपि रथः पौरुषदेहयोः ॥ १९९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.199
• वैजयन्ती प्रतापपदाजिर्युधि मार्गे च रक्षोवृक्षौ पलाशिनौ । प्रतिघौ रुट्प्रतीघातौ प्रतापौ पौरुषातपौ ॥ ५४ ॥ Vaijayantī 7.1.54
• वैजयन्ती व्यायामस्पर्धायां पौरुषे व्यामे व्यायामोऽथ परिक्रमे । विहारः सौगतावासे क्रीडायाञ्चाथ विग्रहः ॥ ६८ ॥ Vaijayantī 7.1.68
• वैजयन्ती उत्थानउत्थानमुद्यमे वास्तौ तन्त्रेहापौरुषेषु च । उद्धानमुद्गमे चुल्ल्यामौशीरे दण्डचामरे ॥ ५ ॥ Vaijayantī 7.3.5
• वैजयन्ती ललामलालसा तु न नौत्सुक्ये दौहृदाद्यभिलाषयोः । ललामोऽस्त्री ललामापि प्रभावे पौरुषे ध्वजे ॥ ७२ ॥ Vaijayantī 7.5.72