विष्टम्भ
viṣṭambhaपुं · masc.In 5 kośas: 2 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
स्यादुद्गार उदावर्त आनाहो मलरोधनम् ।विबन्धोपि च विष्टम्भः प्रत्यानाह उरोग्रहः ॥ ३२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्टम्भः प्रतिबन्धो नरि प्रतिष्टम्भ ईरितो जडिमा ।स्वेदः सिप्रोऽङ्गरसो निदाघ-घर्मौ स्वजोपि घर्मान्त्ये[63a] ॥ २०५ ॥
गीतिःmetre not read in every line
genderपुंmasc.
कमण्डलौ स्यात्कमलोत्तरे चतथा सुवर्णेऽपि बुधैः प्रदिष्टम् ।विष्टम्भ उक्तः प्रतिबन्धके चवैदर्भके तद्वदुशन्ति सन्तः ॥ ५० ॥
उपजातिः
कूपकाङ्गप्रभेदे च कालयोगान्तरे तथा ।विस्तारे चाथ विष्टम्भः प्रतिबन्धे प्रकीर्तितः ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रतिबन्ध
महावैराजनाम्नश्च साम्नः प्रस्तावभक्तितः ।परेषु दशसु स्तोमेष्वथ क्रान्तौ च विक्रमः ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsस्तोम
doubtful
वल्लभोऽध्यक्षदयितशुभलक्षपावाजिषु ।वर्षाभूः स्त्री तु शोथघ्न्या भूवल्ली भेकयोः पुमान् ॥विष्कम्भः प्रतिबन्धे च विस्तारयोगभेदयोः ।योगिबन्धभेदेऽर्गलारूपकाङ्गप्रभेदयोः ॥विस्रम्भः प्रणये केलिकोपविश्वासयोरपि ।विष्टभ्यो रोगभेदे स्यात्प्रतिबन्धे भवेत्पुमान् ॥वैदर्भं वाक्यवक्तत्वे वेदर्भी रीतिभिद्यपि ।शरभः पशुभेदे स्यात्करमे वानरेऽपि च ॥सनाभिः सदृशे पुंसि ज्ञातौ स्नेहयुतेऽपि च ।सुरभिः शल्लकीमातृसुरागोष्वपि च स्त्रियाम् ॥वसन्ते चम्पके जातीफलगन्धफले पुमान् ।क्लीबं गन्धाश्मनि स्वर्गे सुगन्धिकान्तयोस्त्रिषु ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 पा (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्धि (wrong syllable)
meaningsरोगभेद
doubtful
विष्टम्भ as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप ?बदर्यां क्रोष्टुबदर्यां व्रणविष्टम्भयोरपि । स्त्री तु मध्वाज्यसंसिक्तयवलाजजतर्पणे ॥ ४२३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.423