कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रतिबन्ध

pratibandhaपुं · masc.

In 11 kośas: 10 synonym verses, 10 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1498 · p. 56
प्रतिबन्धे प्रतिष्टम्भः स्यादास्या त्वासना स्थितिः ॥ १४९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सङ्कीर्णवर्गः Amarakośa 3.2.49
प्रतिबन्धः प्रविष्टम्भोऽवनायस्तु निपातनम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.769 · p. 88
विष्कम्भः प्रतिबन्धो विश्रम्भः कथ्यते च विश्वासः ।सम्मर्दः स्यात्परिमल उपमर्दो विप्रकारः स्यात् ॥ ७६९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सङ्कीर्णकाण्डः Kalpadrukośa 1.10.70 · p. 242
निवाकश्च प्रवाकश्च संनिधिः संनिकर्षणम् ।प्रतिबन्धः प्रतिष्टम्भोऽवनायस्तु निपातनम् ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.205 · p. 98
विष्टम्भः प्रतिबन्धो नरि प्रतिष्टम्भ ईरितो जडिमा ।स्वेदः सिप्रोऽङ्गरसो निदाघ-घर्मौ स्वजोपि घर्मान्त्ये[63a] ॥ २०५ ॥
गीतिःmetre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ प्रकीर्णवर्गः Koṣakalpataru 3.4.6 · p. 30
[178a]अभिचारोऽथान्तरायो व्यवायो विघ्न इत्यपि ।प्रत्यूहः प्रतिबन्धस्तु प्रतिष्टम्भोऽप्यथाग्रहः ॥निर्बन्धोऽभिनिवेशः स्यात्पर्यवस्था विरोधनम् ।निग्रहस्तु निरोधः स्यादभियोगस्त्वभिग्रहः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2727 · p. 443
प्रख्यातः प्रतिबन्धश्च प्रतिष्टम्भोऽपि कथ्यते ॥ २७२७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सङ्कीर्णवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 6.53 · p. 174
प्रतिबन्धप्रतिष्टम्भौ समार्थौ सम्भ्रमे त्वरा ।निपातनश्चावनायः स्यादधोनयने द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण संकीर्णाध्यायः Śabdaratnākara 3.7.1720 · p. 207
प्रतिबन्धः प्रतिष्टम्भः प्रस्तावावसरौ समौ ।विघ्नोऽन्तरायः प्रत्यूहः प्रणयस्त्वभियाचने ॥ १७२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश धर्मकर्माध्यायः Vaijayantī 5.2.13 · p. 193
निर्याणं स्यान्निर्गमनमंहनं वक्षसा गतिः ।प्रतिबन्धः प्रतिष्टंभः सम्बन्धः प्राप्तिरापनम् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.

प्रतिबन्ध as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश विष्टम्भविष्कम्भं स्यात्परिष्टम्भे योगे च चन्द्रसूर्ययोः । विष्टम्भः प्रतिबन्धे स्याद्विस्तारे च प्रकीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 23.2.3
  • धरणिकोश अवग्रहअवग्रहः प्रतिबन्धे प्रतिबोधे गजालिके । अवग्राहोऽपि वृष्टीनां बोधे हस्तिललाटके ॥ Dharaṇikośa 32.2.16
  • कोषकल्पतरु विधरतिविपरः स भवेत्कालहरण-प्रतिबन्धयोः । सौगन्ध्ये च विमर्दे च मलतिः स्यात्परेः परः । ध्रियते स्यादवस्थानेऽप्याधारे धीयते भवेत् ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 3.5.76
  • नानार्थार्णवसंक्षेप विष्कम्भविष्कम्भः प्रतिबन्धे च प्रतिबन्धस्य साधने । अर्गलादौ मूढगर्भभेदयोः शस्त्रदार्ययोः ॥ १९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.192
  • नानार्थार्णवसंक्षेप विष्टम्भकूपकाङ्गप्रभेदे च कालयोगान्तरे तथा । विस्तारे चाथ विष्टम्भः प्रतिबन्धे प्रकीर्तितः ॥ १९३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.193
  • नानार्थार्णवसंक्षेप अवग्रहअवग्रहो वृष्टिरोधे प्रतिबन्धे गजालिके । अवगाहो जलद्रोण्यां तैलाङ्काद्यवगाहने ॥ १० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.10
  • शब्दरत्नावली विष्कम्भवल्लभोऽध्यक्षदयितशुभलक्षपावाजिषु । वर्षाभूः स्त्री तु शोथघ्न्या भूवल्ली भेकयोः पुमान् ॥ विष्कम्भः प्रतिबन्धे च विस्तारयोगभेदयोः । योगिबन्धभेदेऽर्गलारूपकाङ्गप्रभेदयोः ॥ विस्रम्भः प्रणये केलिकोपविश्वासयोरपि । विष्टभ्यो रोगभेदे स्यात्प्रतिबन्धे भवेत्पुमान् ॥ वैदर्भं वाक्यवक्तत्वे वेदर्भी रीतिभिद्यपि । शरभः पशुभेदे स्यात्करमे वानरेऽपि च ॥ सनाभिः सदृशे पुंसि ज्ञातौ स्नेहयुतेऽपि च । सुरभिः शल्लकीमातृसुरागोष्वपि च स्त्रियाम् ॥ वसन्ते चम्पके जातीफलगन्धफले पुमान् । क्लीबं गन्धाश्मनि स्वर्गे सुगन्धिकान्तयोस्त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.24.13
  • शब्दरत्नाकर विष्कम्भवाहसोऽजगरे वह्नौ चित्रे दर्पे च विस्मयः । विस्तारे प्रतिबन्धे च विष्कम्भो विबुधः सुरे ॥ २१६२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2162
  • वैजयन्ती विष्कंभरहःप्रकाशौ वीकाशौ विपाकः स्वेदपाकयोः । विश्वात्मार्केऽपि विष्कंभो विस्तारप्रतिबन्धयोः ॥ ६७ ॥ Vaijayantī 7.1.67
  • वैजयन्ती अवग्रहअवग्रहो वृष्टिरोधे प्रतिबन्धे गजालिके । अवष्टंभः समालंभे स्तब्धिकांचनयोरपि ॥ ४ ॥ Vaijayantī 8.1.4