कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कदल

kadalaपुं · masc.

In 8 kośas: 7 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.

ह्रिवेरमपि ह्रीवेरं सल्लकी सिल्लकी भवेत् ।निष्कुटिर्निष्कुटा च स्यात् कदली कदलो भवेत् ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.75 · p. 35
गृहासक्ताः पक्षिमृगाश्छेकास्ते गृह्यकाश्च ते ।वने तु कदलाः स्थूलाः कलपाः परिवालकाः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.298 · p. 63
हरिदश्वे कलीनः स्यादरुणे कुटमङ्गलः ।नानावर्णविशिष्टे तु कदलः पनलोऽपि च ॥ २९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2000 · p. 330
कदलः कदली रम्भा काष्ठीला चांशुमत्फला ॥ २००० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.148 · p. 230
मोचायां तु रम्भा रम्भः कदलिः कदलोऽपि च ।कन्दलस्त्रिषु वारणवुषा बुषा बुसान्विता ॥ १४८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
उत्पलिनी Utpalinī · व्याडि Utpalinī 29 · p. 49
कदलश्च कदल्यसौ ॥ २९ ॥
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.173 · p. 59
अथो गवाक्ष्यां गोडुंबा चित्रा च कदले पुनः ।वृषा वारबुसा रंभा काष्ठीलानंशुमत्फला ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.342 · p. 76
रम्भायां स्यात् त्रिलिङ्ग्यां तु कन्दली नवपल्लवे ।झाटभेदे कच्छरूढेऽजिनयोनिमृगान्तरे ॥ ३४२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.49 · p. 280
कन्दली मृगभेदे स्त्री त्रिष्वङ्कुरोपरागयोः ।कदला कदलः पृश्न्यां कदला शाल्मलीद्रुमे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ङ्कु (wrong syllable)
meanings
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.50 · p. 280
कदली कदलं रम्भाद्रुमेऽपि न निगद्यते ।कामलः कामलारोगे पुमान् मरुवसन्तयोः ॥
अनुष्टुप्
meanings
उत्पलिनी Utpalinī · व्याडि Utpalinī 64 · p. 51
कदलं शाल्मलिन्यां च व्रणिकायां च दृश्यते ॥ ६४ ॥