कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कदली

kadalīस्त्री · fem.

In 22 kośas: 39 synonym verses, 12 as a nānārtha head word, 18 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.1136 · p. 44
तृणराजस्तलस्तालो रम्भा मोचा कदल्यपि ॥ ११३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.1294 · p. 49
मृगभेदा रुरुन्यङ्कुरङ्कुगोकर्णशम्बराः ॥ १२९३ ॥चमूरुचीनचमराः समूरैणर्श्यरौहिषाः ।कदली कन्दली कृष्णसारः पृषतरोहितौ ॥ १२९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.113
कदली वारणबुसा रम्भा मोचांशुमत्फला ।काष्ठीला मुद्गपर्णी तु काकमुद्गा सहेत्यपि ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सिंहादिवर्गः Amarakośa 2.5.9
कदली कन्दली चीनश्चमूरुप्रियकावपि ।समूरुश्चेति हरिणा अमी अजिनयोनयः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.192 · p. 24
रम्भा कदली मोचा तृणराजः कथ्यते तलस्तालः ।कङ्केलिरशोकः स्यादाम्रश्चूतश्च सहकारः ॥ १९२ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर पञ्चदशोपदेशः Bālaprabodhikā 15.311 · p. 94
वातायुः स्याद्वातमृगे प्रियको रोमभिर्युतः ।शम्याकः श्वेतबिन्दुः स्यात्कदली तु बिलेशयः ॥ ३११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ह्रिवेरमपि ह्रीवेरं सल्लकी सिल्लकी भवेत् ।निष्कुटिर्निष्कुटा च स्यात् कदली कदलो भवेत् ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.303 · p. 122
कदली शृङ्खली चापि यस्मिन्दृश्येत चान्तरा ।वर्णयोगरभेदेन नामान्येषां भवन्ति हि ॥ ३०३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.338 · p. 126
कन्दल्यपि स्यात्कदली ककुत्स्त्री ककुदोऽस्त्रियाम् ।विहिते पत्रवस्त्रादौ मीने चीनोऽस्त्रियामयम् ॥ ३३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.60 · p. 255
चम्पालुरथ त भङ्गि पुस्नं पुंसि नपुंसके ।निरष्ठीला तु कदली सुकुमारा सकृत्फला ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.42 · p. 465
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.133 · p. 476
genderस्त्रीक्लीf. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.29 · p. 145
कठोरमल्लिका चाथ पिस्तं स्याच्च मकूलकम् ।कदली कन्दली काली रसा हस्तिबुसा तथा ॥चर्मण्वती भानुफला रम्भा मोचा च कृष्णला ।वृन्तपुष्पा च निःसारा तृणसारा महाच्छदा ॥काष्टाला वारणबि[28a]सा ग्रन्थिनी गजदन्तिका ।सुकुमारा मृत्युफला कथिता दत्तविग्रहा ॥मोचं फलेऽस्याः पुष्पं तु शिलीध्रं कन्दलं त्रिषु ।तालस्तलो ना श्रीबीजो ध्वजद्रुः स महाफलः ॥ २९ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.37 · p. 192
चमूरुः स्याच्चित्रमृगो रुरुर्मेघान्तशृङ्गमुक् ।कदली कन्दली चीनश्चमूरु-प्रियकावपि ।समूरुश्चेति हरिणा अमी अजिनयोनयः ।रिष्यर्श्य-रङ्कु * * * * * * * * * * *अष्टमश्चाष्टमश्च स्यात्पश्वङ्गावयवेऽन्यवत् ।* * * * * * * * रोहिताद्या मृगाः परे ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.73 · p. 103
विशाला मेखला मालुर्हर्षुला संकुला शिली ।शृगाली कदली भद्रकाली मद्यार्थकोऽप्यलिः ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.6.84 · p. 117
genderस्त्रीक्लीf. n.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.45 · p. 57
सहकारोऽपि माकन्द पलाशः किंशुकः पुनः ।त्रिपत्रो ब्रह्मवृक्षोऽसौ मोचा रभ्भा कदल्यथ ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.2.64 · p. 218
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.43 · p. 30
युद्धशौण्डे तु कदली चमूरुर्युद्धभीतके ।प्रियकः श्वेतपुच्छे स्यात्समूरुः सर्वतः सिते ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.176 · p. 13
अरण्यलक्ष्मीः कदली मोचा रम्भा सकृत्फला? ।लाङ्गली त्र्यम्बकफलो नारिकेलो दुरारुहः ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.144 · p. 16
रम्भा तु कदली मोचा समौ करकदाडिमौ ।गन्धसारो मलयजः श्रीखण्डश्चन्दनद्रुमः ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2000 · p. 330
कदलः कदली रम्भा काष्ठीला चांशुमत्फला ॥ २००० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2339 · p. 378
ऋष्यसमूरुगोकर्णाः प्रियकः पृषतस्तथा ।शम्बरः शंवरश्चैव संवरः कदली पुनः ॥ २३३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 स (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.204 · p. 73
काकोली क्षीरकाकोलीत्यष्टवर्गः प्रकीर्तितः ।कदली स्यात् कदलको मोचकः कदलेत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.21 · p. 83
त्रिषु स्यात् कन्दलं चीनः समूरुः प्रियकोऽपि च ।चमूरुः कदली स्त्री तु षट्स्यादजिनयोनयः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.368 · p. 135
पताका च पटाका च जयन्ती वैजयन्तिका ।ध्वजोऽस्त्री वैजयन्ती च कदली कन्दलीति च ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्त्रीलिङ्गसङ्ग्रहः Śabdaratnāvalī 9.28 · p. 309
चरे शिवा च वनिता कन्दली कदलीति च ।ब्रह्मवन्धूर्वीरबन्धूर्निन्दायामूङि तद्धिते ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.328 · p. 245
कन्दली नन्तो ङ्यन्तश्च कदली त्रिषु कन्दला ।हस्तायामऽश्याममृगे ऋश्य-रिश्यौ च सम्मतौ ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्तो (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.589 · p. 76
लज्जालुस्तु नमस्कारी कदल्यञ्जलिकारिका ।गण्डकाली कदल्यां तु लज्जालुश्च शमीफला ॥ ५८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.637 · p. 81
कदली वारणबुसा रम्भा मोचांशुमत्फला ।काष्ठीला दीर्घपत्रा च सा तु चम्पा सितेतरा ॥ ६३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.686 · p. 88
नीलाग्रमृदुतीक्ष्णोच्चकर्बुराङ्गतनूरुहः ।द्वाविंशत्यङ्गुलायामा कदली स्त्री बिलेशया ॥ ६८६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.710 · p. 91
शृङ्गारोऽलंक्रिया तोत्रं वैणुकं कदली ध्वजः ।आलानं बन्धनस्तम्भे कीलशङ्कुध्रुवाः समाः ॥ ७१० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1801 · p. 218
सुगन्ध्यल्पफला मोचा साष्ठी काष्ठी कदल्यपि ।आमलक्यां षडस्रा स्याच्छुक्लपुष्पा हरीतकी ॥ १८०१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव वनौषधिवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.4.27 · p. 40
बृहत्पाटलिधुस्तूरौ कदली त्वायतच्छदा ।स्यात्तन्तुविग्रहा मञ्जिफला वारणवल्लभा ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव क्षत्त्रियवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.8.58 · p. 70
कदली कन्दली चीनमक्षंवाटस्तु मल्लभूः ।भीरुस्तु भेलो हरिणहृदयः स्यात्पलङ्कटः ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव लिङ्गादिसंग्रहः Trikāṇḍaśeṣa 4.23 · p. 285
मण्डलं शलभं भल्लातकं कलक्षकदलौ ।मृणालामलकौ दाडिमश्च ङ्यन्ताः स्त्रियामिमे ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
उत्पलिनी Utpalinī · व्याडि Utpalinī 29 · p. 49
कदलश्च कदल्यसौ ॥ २९ ॥
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.174 · p. 59
कदली दीर्घपर्णी च रंभा सा गौरपर्णिका ।कृष्णा तु लंपा कदली माहेन्द्री तु बृहत्फला ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पशुसङ्ग्रहाध्यायः Vaijayantī 3.4.18 · p. 66
कदली तु बिले शेते मृदुरूक्षोच्चकर्बुरैः ।नीलाग्रैरोमभिर्युक्ता सा विंशत्यंगुलायता ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.803 · p. 92
अतिमात्रेऽप्यतिवेलं कायेऽप्युत्सेध इष्यते सद्भिः ।पृष्ठास्थन्यपि वंशः कदली करिवैजयन्त्यां च ॥ ८०३ ॥
आर्या
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लार्धश्लोकः Dharaṇikośa 27.2.24 · p. 194
कदली मृगजातिः स्याद्रम्भापि वैजयन्तिका ।अचला वसुधायां स्यादचलौ गिरिनिश्चलौ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable)
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लश्लोकः Dharaṇikośa 27.3.27 · p. 202
कन्दली कदली चेति मृगवृक्षविशेष[96]योः ।कन्दलः कलहे युद्धे कपाले च कलध्वनौ ॥
अनुष्टुप्
meanings
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.65 · p. 354
कदला तु पृश्निपर्ण्यां डिम्बे स्यात्पिच्छिलायां च ।कदली तु वैजयन्त्यां रम्भायां स्यान्मृगान्तरेऽपि स्त्री ॥ ६५ ॥
उद्गीतिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.339 · p. 76
तिक्तकेशर इत्येव तच्चिन्त्यः कदली पुनः ।स्त्रियां स्यात् करिणां केतौ चर्मयोनौ मृगान्तरे ॥ ३३९ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.342 · p. 76
रम्भायां स्यात् त्रिलिङ्ग्यां तु कन्दली नवपल्लवे ।झाटभेदे कच्छरूढेऽजिनयोनिमृगान्तरे ॥ ३४२ ॥
अनुष्टुप्
meanings
doubtful
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास ककारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.7.131 · p. 178
कच्छपे भाण्डभेदेऽथ कदली न्यङ्कुमोचयोः ।कान्तारं विपिने विघ्ने दुर्गमार्गेक्षुभेदयोः ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र लत्रिः Śivakoṣa 23.2.450 · p. 41
ताम्रे च कपिलश्चित्रे कौन्तीशिंशिपयोः स्त्रियाम् ।कदला कदली पृश्न्यां कन्दली कन्दलावपि ॥ ४५० ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र लत्रिः Śivakoṣa 23.2.451 · p. 41
काष्टीलिकायां कदलो शाल्मली भूरुहेऽपि च ।कराला कालमालायां तैले सर्जरसस्य च ॥ ४५१ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.50 · p. 280
कदली कदलं रम्भाद्रुमेऽपि न निगद्यते ।कामलः कामलारोगे पुमान् मरुवसन्तयोः ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2068 · p. 251
कैरवे कुमुदं क्लीबे कदली मृगरम्भयोः ।कूर्चिका क्षीरविकृतौ सूचीतूलिकयोरपि ॥ २०६८ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.383 · p. 226
आर्द्रशूरणयो रोलः कालः स्यान्मृत्युकृष्णयोः ।अंशे वृद्धावपि कला कदली ध्वजरम्भयोः ॥ ३८३ ॥
अनुष्टुप्

कदली as a meaning in nānārtha verses