कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कर्कटक

karkaṭakaपुं · masc.

In 6 kośas: 5 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वारिवर्गः Amarakośa 1.10.30
स्यात्कुलीरः कर्कटकः कूर्मे कमठकच्छपौ ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.23 · p. 145
सुफलः कटुतिक्तः [27b]स्यात्तीक्ष्णकण्टक इत्यपि ।गाङ्गेरुकं कर्कटकं तोदनं मृगलेण्डिकम् ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.127 · p. 70
सूर्यपुत्रः कर्कटको विषगन्धो विषोदरः ।मत्स्यान्तकफलो राजपुत्रकः कफवर्धनः ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट पाताललोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 3.60 · p. 130
जलधनौ तु कालिन्दी स्पर्शनो जलमानुषे ।कुलीरे स्यात्कर्कटकः कूर्मे कमठकच्छपौ ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ध (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पातालाध्यायः Śabdaratnākara 1.10.342 · p. 46
दीर्घकोशी तु दुर्नामा निहाका गोधिका समे ।स्यात्कुलीरः कर्कटकस्तस्मिन् षोडशपादपि ॥ ३४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.161 · p. 186
महादेवः जटाजूटे वराटे च कपर्दकः ।नागभेदे बिल्वतरौ भवेत् कर्कटकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 बि (wrong syllable)

कर्कटक as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु बहुकबहुकः कर्कटकेऽर्के दात्यूहे जलखादके तद्वत् । धनिको धवे धनाढ्ये त्रिषु वध्वां स्त्री नपुंसि धान्याके ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 6.1.30
  • कोषकल्पतरु महावीरअस्त्री वतंसेऽथ प[63a]वौ च तार्क्ष्ये सिंहे पिके कर्कटके च शूरे । मखानले किञ्च जराटके च बुधा महावीरमिह स्मरन्ति ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.27.22