कुलीर
kulīraपुं · masc.In 14 kośas: 15 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
कुलीरः कर्कटः पिङ्गचक्षुः पार्श्वोदरप्रियः ।द्विधागतिः षोडशांह्रिः कुरचिल्लो बहिश्चरः ॥ १३५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात्कुलीरः कर्कटकः कूर्मे कमठकच्छपौ ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सहस्रदंष्ट्रः पाठीनः प्रोष्ठी च शफरी स्मृता ।नलमीनश्चिलिचिमः कुलीरः कर्कटो मतः ॥ ६५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृथुरोमा झषो मत्स्यो निलिम्पोण्डभवोम्बुभूः ।कुलीरः कर्कटस्तीक्ष्णमुखो मकर इत्यपि ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्यङ्गः प्लवः शिली भेकी वर्षाभ्वी च डुलिर्डुली ।हरिनेत्रः कुलीरः स्यात् कलीरः कर्ककर्कटौ ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्रचुक्रकुलीराणां तुषाराङ्गारयोरपि ।शिशिराडम्बरक्षीरकोटराणां ततोऽपि च ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मेषः क्रियोऽथ वृषभस्तावुरिनामाथ जितुमकं मिथुनम् ।कर्क-कुलीरौ लेयः सिंहः कन्या तु पार्थो[थो]नः ॥ १०७ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
कर्कटो जलबिल्वः स्यात्पिङ्गचक्षुर्द्विधागतिः ।तिर्यग्यानः कुलीरश्च कुरुचिल्लोऽपि शेगवः ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वज्राङ्गारविहारचीरसमरा ? केदारमाडम्बरंवप्रोशीरकुलीरदार्दु[233b]र-रिवत्कुस्तुंबरुर्गह्वरः ।नेत्रोपह्वरशेखरातिखरवत्स्याच्छिग्रुरार्द्रं शुनी-रः स्याद्वासर-तूबरौ सतुबरौ तद्वत्सहस्रं भवेत् ॥ ६२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
कुलीरः कुलिरश्चैवं कर्कटः कर्कडः पुनः ।करकटस्तथा पिङ्गचक्षुः पार्श्वोदरप्रियः ॥ २४५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कुलीरः कुलिरः कर्कः कर्कटो हरिलोचनः ।श्वदः ग्रहः कुटिचरः माषादो जलशूकरः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तन्तुनागश्च नागोऽपि, कर्कटे तु कुलीरवत् ।कुटीरश्च चन्द्राश्रयराशावऽपि च कच्छपी ॥ ३७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
दीर्घकोशी तु दुर्नामा निहाका गोधिका समे ।स्यात्कुलीरः कर्कटकस्तस्मिन् षोडशपादपि ॥ ३४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तिर्यग्यानः कुलीरः स्यान्मुखास्त्रो हरिलोचनः ।बहिः कुटीचरः पोताधानं तु स्याज्जलाण्डकम् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उद्दण्डपालनदलद्रेकराजीवकोत्पलाः ।कुलीरः कर्कटः पृष्ठचक्षुः पार्श्वोदरप्रियः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खस्याभ्रके ब्रह्मणि च मीनमेषविषाणिनाम् ।मिथुनस्य कुलीरस्य सिंहकन्यातुलालिनाम् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
meanings
संख्याभेदेऽपि शंखस्य मीनमेषविषाणिनाम् ।मिथुनस्य कुलीरस्य सिंहकन्यातुलालिनाम् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
meanings
कुलीर as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश कर्कटकर्कटः करणे स्त्रीणां राशिभेदकुलीरयोः । उर्वारुः कर्कटी ज्ञेया कर्कटी शाल्मलीफले ॥ Dharaṇikośa 10.3.9
- कोषकल्पतरु कर्कटस्यात्केशटः शोषणविष्णुवाची स्यात्कर्कटः स्त्रीकरणे कुलीरे । खगान्तरे राशिभिदि स्त्रियां तु स्याद्वालुकी शाल्मलिकाफले च ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 6.10.31
- कोषकल्पतरु जलबिल्वजलचत्वरे कुलीरे जलबिल्वो रोहिताश्वस्तु । अग्नौ च हरिश्चन्द्रापत्ये विद्वद्भिराम्नातः ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.29.39
- नानार्थार्णवसंक्षेप कर्कटकण्टकास्ये कीटभेदे ह्यनुवाकस्तु कण्टिका । कर्कटो द्वे कुलीरे स्यात् कङ्कसंज्ञे च पक्षिणि ॥ ३२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.321
- त्रिकाण्डशेष कर्कटकुलीरे कर्कटो राशौ कृष्टिः कर्षे बुधे पुमान् । अप्रियेऽपि कटुः कुम्भे कुटो ना भवने द्वयोः ॥ ९४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.94
- वैजयन्ती कुटीरकुटीरस्तु कुलीरेऽपि कुंभीलस्तस्करेऽपि च । कपोतः पारावतेऽपि कोकिलस्तूल्मुकेऽपि च ॥ २० ॥ Vaijayantī 7.1.20