क्रोष्ट्री

kroṣṭrīस्त्री · fem.

In 7 kośas: 1 synonym verse, 4 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त चतुःपदमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.3.143 · p. 10

शृगाली वञ्चकी क्रोष्ट्री वानरी मर्कटी प्लवी ।एणी कुरङ्गी हरिणी महिषी सैरिभी बला ॥ १४३ ॥

अनुष्टुप्

शृगालीस्त्री वञ्चकीस्त्री क्रोष्ट्रीस्त्री वानरीस्त्री मर्कटीस्त्री प्लवीस्त्री एणीस्त्री कुरङ्गीस्त्री हरिणीस्त्री महिषीस्त्री सैरिभीस्त्री बलास्त्री

genderस्त्रीfem.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.76 · p. 313

उष्ट्री करभ्यामपि गोलिकायांक्रोष्ट्री भवेत्क्षीरविदारिकायाम् ।स्याल्लाङ्गलीफेरवयोषितोश्चतरीस्तरण्यां पिटके दशासु ॥ ७६ ॥

उपजातिः

meaningsक्षीरविदारिका लाङ्गली फेरवयोषित्

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.296 · p. 68

क्रोष्ट्री शुक्लविदार्यां स्यात् क्रौञ्चस्तु क्रुङ्खगे द्वयोः ।द्वीपभेदे तृतीयेऽस्य जम्बुद्वीपस्य पुंस्ययम् ॥ २९६ ॥

अनुष्टुप्

meaningsशुक्लविदारी

शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र रद्विः Śivakoṣa 22.2.373 · p. 34

क्षुद्रा चाङ्गेरिकाव्याघ्र्योः क्षुरो गोक्षुर इक्षुरे ।क्रोष्ट्री विदारीलाङ्गल्योः क्षौद्रं क्षुद्रोद्भवे जले ॥ ३७३ ॥

अनुष्टुप्

meaningsविदारी लाङ्गली

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश रेफान्ताः Śabdaratnāvalī 7.27.7 · p. 264

ऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि ।ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु ।कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् ।कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी ।क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि ।कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति ।क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च ।चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे ।खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च ।खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 नि (wrong syllable)

meaningsकृष्णविदारी उक्ता शृगाली लाङ्गली

क्रोष्ट्री as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश शृगालिकाकोषातकी स्मृता घोषे ज्योत्स्निकायामपीष्यते । शृगालिका स्मृता क्रोष्ट्री त्रासादपि पलायने ॥ Dharaṇikośa 1.2.61
धरणिकोश शिवाशिवा झटामला प्रोक्ता शिवा गौरी शिवाभया । शिवा शमी शिवा क्रोष्ट्री भवेदामलकी शिवा ॥ Dharaṇikośa 28.3.2
कोषकल्पतरु इक्षुगन्धाहिङ्गुनि तु तीक्ष्णगन्धं षड्ग्रन्धा राजिकार्थे स्त्री । क्रोष्ट्र्यां काशक्षुरयोर्गोक्षुरके चेक्षुगन्धा स्यात् ॥ ८७ ॥ Koṣakalpataru 6.20.87
कोषकल्पतरु शृगालीतुङ्गे करालस्त्रिषु दन्तुरेऽपि कुठेरकेऽन्त्ये व्रणतैलके ना । शृगाल उक्तो दितिजे च फेरौ क्रोष्ट्यां तु योषिड्डमरेऽपि तद्वत् ॥ ४४ ॥ Koṣakalpataru 6.28.44
शब्दरत्नाकर शिवाशिवो महेश्वरे शङ्कौ पुमान् क्लीबे तु मङ्गले । शुद्धे त्रिषु शिवा क्रोष्टाभया शम्यामलक्युमा ॥ २००८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2008