लाङ्गली
lāṅgalīस्त्री · fem.In 16 kośas: 24 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
कपित्थस्तु दधिफलो नालिकेरस्तु लाङ्गली ॥ ११५१ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
निर्वेदगर्भा निस्सङ्गा स्नेहगर्भा तु वालुकी ।विरहे खण्डिता मोहे शून्या लोभे तु लाङ्गली ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नारिकोल नारिकेली नाडिकेलादयस्तथा ।तत्रेबन्ता लाङ्गली स्यान्नान्तोऽपि लागली मतः ॥ १४६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ल (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 पि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अथापि स्यान्नारिकेरो नारीकेरश्च लाङ्गली ।नाडीकेरो नाडिकेरो नाडिकेलश्च वा स्त्रियाम् ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लाङ्गली कुण्डली चण्डी केशरोमा महर्षभी ।तीक्ष्णी वराही रोमालुः स्याच्छिम्बी वनसूकरी ॥ ३९९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मत्स्यादनी मत्स्यगन्धा प्राणदा तोयवल्लरी ।अग्निज्वाला चित्रपत्री लाङ्गली जलपिप्पली ॥ ४९३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तोयपिप्पलिका त्वन्या लाङ्गली शकुलादनी ।गण्डूपदी शारदी च मत्स्यगन्धा च कञ्चटम् ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लाङ्गली कलिकारी च प्रमाता गर्भपातिनी ।अर्धेन्दुपुष्प्यग्निशिखानन्ता कुटजपुष्पिका ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कण्डूकर्यजहाव्यङ्गा गुप्ता च कपिलोमिका ।आर्षभी लाङ्गली व्यङ्गा वामनी दुरभिग्रहा ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पृष्णिपर्ण्यां पृथक्पर्णी लाङ्गली क्रोष्टुपुच्छिका ।शृगालविन्ना कलशिर्घृतिला धावनी गुहा ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अथ स्याज्जलपिप्पल्यां शारदी शकुलादिनी ।मत्स्यादनी मत्स्यगन्धा लाङ्गली तोयपिप्पली ॥ २८८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ऋष्यप्रोक्ता शूकशिम्बिर्लाङ्गली प्रावृषायणी ।ऋषभी वह्निपर्याया कपिरोमा दुरालभा ॥ ३०१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लाङ्गल्यां हलिनी नन्दा विशल्या गर्भपातनी ।अनन्ताऽग्निमुखी सैरी दुष्पुष्पी कलिहारिका ॥ ३१७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तुम्ब्यलाभूः पिण्डफला गोतुम्बी तु नृपात्मजा ।शारद्यां लाङ्गली तोयपिप्पली शकुलादनिः ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हिन्तालस्तृणराजश्च नारिकेले तु लाङ्गली ।दाक्षिणात्योऽफले बालः सुतङ्गः कृच्छ्रकेसरः ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कपिकच्छूर्लाङ्गली तु स्वयंगुप्ता जहर्षभी ।आत्मगुप्ता मर्कटी च तुम्ब्यलाबूश्च कथ्यते ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अरण्यलक्ष्मीः कदली मोचा रम्भा सकृत्फला? ।लाङ्गली त्र्यम्बकफलो नारिकेलो दुरारुहः ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तथा क्षीरविदारी च भवेत् क्षीरविदारिका ।शारदी लाङ्गली तोयपिप्पली शकुलादनी ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अग्निजाला लाङ्गलिका लाङ्गलिक्यपि लाङ्गली ।अग्निशिखा लाङ्गिलिकी लाङ्गलक्यपि सा मता ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ला (wrong syllable); pāda 3, syllable 2 ग्नि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नारीकेली रसफलो नारिकेलिश्च लाङ्गली ।नाडीकेरो नाडीकेरः करकाम्भःपयोधरौ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ना (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शारिवा त्रिवृता द्राक्षा लाङ्गली काबरी स्थिरा ।कालाहरेणुः काकाङ्गीनादेयी बृहतीवरी ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लाङ्गली नन्तो ङ्यन्तो नालिकेरी नालिकेरवत् ।नालिकेलो नालीकेरो नालिकेरिश्च पर्णकः ॥ १८६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्तो (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 ना (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
आर्द्रकं शृङ्गिवेरं स्याच्छ्यामिका कालकेशिका ।विशल्या लाङ्गली विद्युद्रक्तपुष्पानलाङ्गिका ॥ ६५७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
योषित्त्वम्भः पिप्पलीवाचकं स्या-त्ताम्बूलं स्यान्नागवल्ल्यामथान्त्ये ।पूगेऽथ स्यान्नाकुली चव्यरास्नाख्यायां तद्वत्कुक्कुटीकन्दकेऽपि ॥ ६३ ॥
शालिनी
doubtful
गृहदारुविशेषे च पुष्पभेदे हलेऽपि च ।अथ स्याल्लाङ्गली तोयपिप्पलीसंज्ञभेषजे ॥ १५६२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsतोयपिप्पली
लाञ्छनी तु स्त्रियामेषा मुद्रायां लाङ्गली तु ना ।नालिकेरद्रुमे चापि बलभद्रेऽप्यथ त्रिषु ॥ १५६९ ॥
अनुष्टुप्
विद्याल्लाङ्गलवत्यर्थे लुशभं तु वने नपि ।ना तु मत्तगजे स्त्री तु वाद्यभेदे हि लुम्बिका ॥ १५७० ॥
अनुष्टुप्
meaningsलाङ्गलवत्
लाङ्गली लाङ्गलं चोचे पृष्टिपर्ण्यां तु लाङ्गली ।कण्टके च विशल्यायां वल्कला तु गुडत्वचि ॥ ४७२ ॥
अनुष्टुप्
लाङ्गलं तृणराजे स्यात्पुष्पभिद्गृहदारुणोः ।गोदारणेऽपि च क्लीबं पिप्पल्यामपि लाङ्गली ॥
अनुष्टुप्
meaningsपिप्पली
लाङ्गली as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश अग्निशिखाव्याघ्रनखः समाख्यातः कन्दगन्धप्रभेदयोः । अग्निशिखं कुङ्कुमं स्यादग्निशिखा तु लाङ्गली ॥ Dharaṇikośa 2.2.9
- कोषकल्पतरु अनन्तसंनाहेऽतिदृढे गृ[295a]हे च गदितो न स्त्री निवातोऽन्यव- द्वातोनेऽथ हरौ च शेषभुजगेऽनन्तः पुमान्खेऽन्तिमे । दूर्वाभूम्यमृतासु गोपतनयाग्निज्वालिकालाङ्गली- षूक्तः स्त्री खगभेदभासखगमेषूक्तः शकुन्तः पुमान् ॥ १८ ॥ Koṣakalpataru 6.16.18
- कोषकल्पतरु मालतीमालती युवतिजातिचन्द्रिका लाङ्गलीषु निशि वाहिनीभिदि । काकमाच्यां च सात्वती पुन- र्वृत्तिभेदशिशुपालमातृगा ॥ ४२ ॥ Koṣakalpataru 6.16.42
- कोषकल्पतरु क्रोष्ट्रीउष्ट्री करभ्यामपि गोलिकायां क्रोष्ट्री भवेत्क्षीरविदारिकायाम् । स्याल्लाङ्गलीफेरवयोषितोश्च तरीस्तरण्यां पिटके दशासु ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.76
- शिवकोष तृणद्रुमतृणद्रुमस्तु हिन्ताले लाङ्गल्यां क्रमुके तले । खर्जूर्यां तालिकायां च खर्जूरे क्रकचच्छदे ॥ ३३८ ॥ Śivakoṣa 20.2.338
- शिवकोष क्रोष्ट्रीक्षुद्रा चाङ्गेरिकाव्याघ्र्योः क्षुरो गोक्षुर इक्षुरे । क्रोष्ट्री विदारीलाङ्गल्योः क्षौद्रं क्षुद्रोद्भवे जले ॥ ३७३ ॥ Śivakoṣa 22.2.373
- शब्दरत्नावली क्रोष्ट्रीऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि । ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥ करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु । कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥ कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् । कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥ कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी । क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥ कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि । कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥ कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति । क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥ क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च । चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥ क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे । खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥ क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च । खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥ खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.7