कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

लेखन

lekhanaक्ली · neut.

In 6 kośas: 3 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

लिपिलिविरुभे तुल्ये लिखनं लेखनं भवेत् ।परिपाटिर्निगदिता परिपाटी च पण्डितैः ॥ २०१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 लि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.76 · p. 97
त्रिषु द्रव्येऽथ लिखनं लेखनं लेख इत्यपि ।पुस्तकं त्रिषु पुस्तं स्त्री क्लीबे तु शरयन्त्रकम् ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.182 · p. 124
वर्णदूतः स्वस्तिमुखो वाचिकहारको लेखः ।चतुष्कं लिखिते पत्रे लिखनं लेखनं क्वचित् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.58 · p. 255
ज्येष्ठ्यां भवेत्तत्र च लेपनाया-मथो रसोनेऽपि च गृञ्जनोऽस्त्री ।वि[षेण]लिप्त स्य पशोश्च मांसेक्लीबेऽथ वान्तोयुजि लेखनं न ॥ ५८ ॥
उपजातिः
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.59 · p. 255
न्यासे लिपेर्वाद्यगतं च तद्व-त्स्याद्योजनं क्रोशचतुष्टयेऽपि ।योगे परात्मन्यथ गर्जनं स्या-त्कोपे च हस्त्यम्बुदवाद्यशब्दे ॥ ५९ ॥
इन्द्रवज्रा
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1572 · p. 184
स्याच्चित्रतूलिकायां क्ली पुनर्लेखनमित्यदः ।क्रियायां लिखतेस्त्रिस्तु साधने लेखकर्मणः ॥ १५७२ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.70 · p. 240
रोचना स्त्री तु गोपित्ते रक्तकह्लारयोषितोः ।रोचनः कूटशाल्मल्यां पुंसि स्याद्रोचके त्रिषु ॥रोही वटद्रुमेऽश्वत्थे तया रोहितके पुमान् ।लङ्घनं क्रमणे चोपवासे प्लवनेऽपि च ॥ललना स्त्री शिवाभेदरसनाकामिनीषु च ।लेखनन्तु लिपिन्यासे भूर्जे च छर्दनेऽपि च ॥वर्जनं हिंसने दाने तथा त्यागविशेषके ।वपनं मुण्डने क्लीबं वीजाधानेऽपि तत्स्मृतम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.257 · p. 179
निशा हरिद्रा रजनी छदे भूर्जे च लेखनम् ।राशीनामुदयो लग्नं सक्तलज्जियोस्त्रिषु ॥ २५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

लेखन as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु निकॄसंसर्गे तु चये न्युद्भ्यां धान्योत्क्षेपेऽपि लेखने । संघे व्यतेः स संपर्के परेरीहाविवेकयोः ॥ ५४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.54
  • शब्दरत्नावली चीरकुम्भकारोपकरणे क्लीबं ना चक्रवाकके । चारो गतौ पियालद्रुबन्धापसर्पणेषु च ॥ चित्रा नक्षत्र गोडुम्बा नदी भिद्दन्तिकासु च । मायासर्पाखुपर्णीषु नाडीसुभद्रयोः स्त्रियाम् ॥ आलेख्यतिलकाश्चर्यकर्बुरेषु च न द्वयोः । चीरं वस्त्रान्तरे रेखागोस्तनलेखनेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.11