व्यङ्गा

व्यङ्गा as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् क्षुद्राक्षुद्रा व्यङ्गा नटी वेश्या सरघा कण्टकारिका ॥ १७७ ॥ त्रिषु क्रूरेऽधमेऽल्पेऽपि क्षुद्रं मात्रा परिच्छदे । अल्पे च परिमाणे सा मात्रं कार्त्स्न्येऽवधारणे ॥ १७८ ॥ Amarakośa 3.3.178
• धरणिकोश क्षुद्राक्षुद्रः स्यादधमे क्रूरे क्षुद्रोऽपि कृपणस्तथा । क्षुद्रा व्यङ्गा नटी वेश्या सरघा कण्टकारिका ॥ Dharaṇikośa 26.3.7
• कोषकल्पतरु क्षुद्रक्षुद्रोऽधमः क्रूरदरिद्रवाची त्रयेऽल्पके स्त्री तु नटीबृहत्योः । पुराङ्गनायां मधुमक्षिकायां व्यङ्गासु हिंस्रास्वपि लोणिकासु ॥ ४७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.47
• नानार्थार्णवसंक्षेप क्षुद्राक्षुद्रो दरिद्रे कृपणे नृशंसेऽल्पनिकृष्टयोः । त्रि क्षुद्रा स्त्री कण्टकारीवेश्याव्यङ्गानटीषु च ॥ २४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.242
• शब्दरत्नावली क्षुद्राऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि । ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥ करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु । कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥ कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् । कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥ कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी । क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥ कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि । कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥ कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति । क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥ क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च । चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥ क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे । खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥ क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च । खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥ खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.7
• वैजयन्ती क्षुद्राक्षुद्रा व्यङ्गा नटी वेश्या सरघा कण्टकारिका । कूटोऽस्त्री पुंजमायाघेष्वद्रिशृंगेषुभेदयोः ॥ १३ ॥ Vaijayantī 6.5.13