पालि
pāliस्त्री · fem.In 17 kośas: 34 synonym verses, 10 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
पालिस्तु कर्णलतिका शङ्खो भालश्रवोऽन्तरे ॥ ५७४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
वातायनो गवाक्षश्च जालकोऽथान्नकोष्टकः ॥ १०१२ ॥कुसूलोऽश्रिस्तु कोणोऽणिः कोटिः पाल्यस्र इत्यपि ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कुलटायां तु दुःशृङ्गी बन्धुदा कलकूणिका ॥ ११० ॥धर्षणी लाञ्छनी खण्डशीला मदननालिका ।त्रिलोचना मनोहारी पालिः सश्मश्रुयोषिति ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रासस्तु कुन्तः कोणस्तु स्त्रियः पाल्यश्रिकोटयः ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पालिः पाली अश्रिरश्री अश्रः कोटिश्च कोट्यपि ।घण्टिका घाटिकश्च स्यान्मागधो मगधः समौ ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पालिः स्त्री कर्णलतिका शंखोऽस्त्री भ्रूश्रवोन्तरा ।विलोचनं चक्षुरक्षि लोचनं नयनाम्बके ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पालिरस्त्री कोटिरेता दीर्घान्ताः स्युः स्त्रियामिमाः ।कुलाग्रका तु चिरिका फलपत्राग्रके हुलम् ॥ ३१६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
प्रस्थोऽस्त्रियां स्त्रियां पाली पालिश्चापि स्त्रियामथ ।स्यात्कटस्त्रिष्वलिञ्जो ना प्रसेवः स्यूत इत्यपि ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आली च पालिरालिश्च शरणी सरणी द्वयोः ।शरणिः सरणिः श्रेणिः स्त्रियां राजिस्तु राज्यपि ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अली च चञ्चरीकः स्यात्पर्यायान्मधुपुष्पयोः ।लिट्पः कीटः पालिपालौ पालितः सूदनः पुनः ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पालिश्रोण्यरणीनां च विष्टिमुष्ट्योर्मुनेरपि ।स्वातिशाल्मलियोनीनामाणिवस्त्योस्ततोऽपि च ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
तोयेन सहिते शैलबिलटङ्को(?) नृषण्डयोः ।आधारोऽम्भो बन्धनं स्यात्त्वालिः पालिश्च पिण्डिलः ।पुंसि सेतुर्वरण्डः स्यात्समुद्रारुश्च संवरः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बालहीना त्वशिश्वी स्यात्पालिस्तु नरमालिनी ।सश्मश्रुर्याथ पोटा स्यान्नारी स्त्रीपुंसलक्षणा ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दाधिष्ठान-पैञ्जूष-श्रवः-श्रोत्र-महारवम् ।पालिस्तु कर्णलतिका वेष्टनं कर्णशष्कुली ।कर्णमूलं कर्णजाहं यन्मूलं पादजाहकम् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
तोमरोऽस्त्री सर्वला स्त्री परिघः परिघातनः ।शूलिः स्त्री शूलमस्त्री*[स्यात् ] क्षिपणिः क्षिपका स्त्रियाम् ॥अरि क्लीबे चक्रमस्त्री गदादीनि पृथक्पृथक् ।शल्यं न स्त्री ध्रुवः शङ्कुः शम्बकः कीलकश्च सः ॥अस्रः पुंसि तथा कोणः स्त्रियः पाल्यश्रि-कोटयः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भल्लिः पल्लिर्नालिरालिः प्रतोलीपालिः कोलिस्तूलि-धूली-पलाल्यः ।ईलिः स्थाली फालिराल्यौ च चुल्लि-र्गन्धोली स्यादावलिः पातिली च ॥ ६९ ॥
शालिनी
genderस्त्रीfem.
एषां प्रयोगः पुंसि गदितः कथितः । राशिर्धान्यादीनाम् । पलाण्डुर्लसुनजातिः । कमण्डलुः काष्ठमयं जलपात्रम् । गडुः कुब्जम् । तूलः कार्पासादेः । मुहूर्त्तो द्वादशात्मकः । परशुर्वृक्षभेदी । शङ्कुः चिह्नं किलश्च । दृतिश्चर्म । अयं सीधुः सुरा । अयं कङ्कटो हस्तिकवचम् ।शालामालादोलावेलाफेलाशिलातुलालीला-सेनापालिबलिदद्रुवागुराश्च स्त्रियामुदिताः ॥ ३६ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
यत्राशिताः पुरा गावः क्षेत्रं वप्रस्तथोच्यते ।केदारः सेतुपाल्यालिसंवराः सारणिः स्तथा ॥ २५२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
[3]प्राण्यङ्गवाचकं नामेदन्तं प्रायः स्त्रियां मतम् ।पालिगोध्यादिकं तद्धि विशिष्यैव विभाव्यताम् ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भल्लिः पल्लिर्वसतिविपणी पेशिनाभ्यालिनालीस्थालीशुक्ती भ्रकुटिशकटीचच्चरीपालयश्च ।वासिः खाटिर्व्रततिवलभी नीविराज्याजयोऽपिभाटिः शाटिर्लिविवमिशढीश्रेणिरीतीतयश्च ॥ ५९ ॥
मन्दाक्रान्ता
भल्लिस्त्रीपल्लिस्त्रीवसतिस्त्रीविपणीस्त्रीपेशीस्त्रीनाभिस्त्रीआलिस्त्रीनालीस्त्रीस्थालीस्त्रीशुक्तिस्त्रीभ्रकुटिस्त्रीशकटीस्त्रीचच्चरीस्त्रीपालिस्त्रीवासिस्त्रीखाटिस्त्रीव्रततिस्त्रीवलभीस्त्रीनीविस्त्रीराजिस्त्रीआजिस्त्रीभाटिस्त्रीशाटिस्त्रीलिविस्त्रीवमिस्त्रीशढीस्त्रीश्रेणिस्त्रीरीतिस्त्रीईतिस्त्री
genderस्त्रीfem.
पालिरश्रिश्चरः कोशोऽप्यस्रं चापि प्रकीर्तितम् ।संनद्धसैन्ये सर्वौघः स च सर्वाभिसारकः ॥ ३७१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
पालिश्च कर्णलतिका कर्णाग्रभाग उच्यते ।धारा च कर्णप्रान्तो हि कर्णान्तभाग उच्यते ॥ ९२० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ग्र (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 न्त (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
आलिश्चाली तथा पालिः पाली सेतुश्च संवरः ॥ १६४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोणोऽश्री कोटि रश्रिश्च पाली पालिरणी पुनः ॥ १७४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
ज्ञेयं तदेव प्रमदवनं लीलोचितन्तु यत् ।पंक्तिः श्रेणी च बिञ्जोली वीथ्यालि पालिरावलिः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 लि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पालिः पाली च पालाघ्नी पालहा नवमालिका ।नवाला पालभीता च भवेत् श्मश्रुयुतस्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोणः स्त्रियां पालिरत्रीः कोटिरस्रन्तु न स्त्रियाम् ।अश्रिरश्रः पालिका च केचिदेवं प्रचक्षत ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अधिरोहिण्यां निःश्रेणिः निर्विसर्गाऽविसर्गयुक् ।निःश्रेणी, कोणोऽश्रिरस्रः पालिः पाली च पुत्रितः ॥ ५२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ण्यां (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शालिपाली स्त्रियामुभे ॥ २४८ ॥
genderस्त्रीfem.
कण्डन्युदूखलं प्रस्थः पालिः सूदः प्रचेलकः ।कुशूलो स्त्री व्रीह्यगारं कन्दुरग्निष्ठ उच्यते ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धृष्टा प्रापणिका व्यंगा निघृष्टा कुत्सिता हता ।अरणिर्निः स्पृहा पालिर्हर्षुला विकला सरुक् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दारिपत्परिपत्पंकचिकिलाश्च निषद्वरः ।शादावकीलजंबाला वप्रोऽस्त्री पालिराल्यपि ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पैण्डूषोऽस्त्री श्रुतिः श्रोत्रं श्रोतश्च श्रवणं श्रवः ।पालिस्तु कर्णलतिका वेष्टनं कर्णशष्कुली ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धमिल्लचूडामुकुटेषु मौलि-र्द्वयोरशोके तु नृलिङ्ग उक्तः ।शालिः पु[68b]मान्स्यात्कलमे च गन्ध-मार्जारके योषिति पालिरस्रौ ॥ ८९ ॥
उपेन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly उपेन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 शा (wrong syllable); pāda 2, syllable 1 मा (wrong syllable)
meaningsअस्र
अंशे प्रदेशे श्रवणाग्रगे चप्रस्थे च यूकाविषये च पङ्क्तौ ।सश्मश्रुकायामपि योषिति स्यात्झिल्लिः स्त्रियामातपकान्तिवर्त्योः ॥ ९० ॥
इन्द्रवज्रा
doubtful
सेतौ कर्णलतायां च प्रदेशे च त्सरुच्छदे ।जातश्मश्रुस्त्रियां क्षेत्रे वप्रेऽथ प्राप्तिवागियम् ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
पल्ली स्वल्पग्रामकुट्योस्तथा नगरभिद्यपि ।पालिरङ्कप्रभेदाश्रिपंक्तिकर्णलताग्रके ॥
अनुष्टुप्
शाल्मली शिंशपा चैव पोतिका चाऽपि पिच्छिला ।सश्मश्रुयुवती पालिः पङ्क्तिः कर्णलताऽपि च ॥ ३९९ ॥
अनुष्टुप्
पालि as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप अङ्कपालिअङ्कपालिः परीरम्भे पालौ धात्र्यां कटध्वनिः(?) । इत्येवमनपालिस्तु धात्र्यां पाल्यां गदद्रुहि ॥ ८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.8
- परमानन्दीयनाममाला अङ्कपालीअङ्गारिणी शकट्यां स्यात्सूर्यत्यक्तदिगन्तरे । अङ्कपाली परीरम्भधात्र्योः पालिगदद्रुहोः ॥ ४३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.43