अपाय
apāyaपुं · masc.In 5 kośas: 3 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
वीराणां यद्रणे नृत्तं तस्मिन्वीरजयन्तिका ।नाशस्त्वपक्रमोऽपायो विप्रयाणं पलायनम् ॥ २०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शौर्यं वीर्यमथ स्थाम बलं शुष्म तरः सहः ।नाशस्त्वपक्रमोऽपायो विप्रयाणं पलायनम् ॥ २१० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विगमोऽपगमोऽपायो मेलने संगसंगमौ ।शमथस्तु शमः शान्तिर्दान्तिस्तु दमथो दमः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपाय as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु अपावतिअपादपाये विश्लेषेऽभिप्राच्छन्दान्वयैषणे । अवात्प्राप्त्यवबोधेऽनोः संबन्धे प्रपरान्मृतौ ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.27
- कोषकल्पतरु अपक्रमिसंचारेऽपाद[199b]पायेऽथ परातः प्रतिबिम्बने । विवित्सारम्भ-विक्रान्त्योरुपधायां तथा स्मृतः ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.48
- कोषकल्पतरु कदनदन्तेऽद्रिशृङ्गे दशनोऽथ वर्म- ण्यन्तेऽथ भानौ तपनोऽथ तापे । भल्लातके स्यान्नरकान्तरेऽन्त्ये ऽथापायदान्त्योः कदनं तथैव ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 6.21.11
- शब्दरत्नावली प्रलयआचारशपथाधीनच्छिद्रविश्वासहेतुषु । पर्यायः स्यात्क्रमे पुंसि प्रकारेऽवसरेऽपि च ॥ प्रलयोऽपायकल्पान्तमृत्युमूच्छासु पुंस्ययम् । पर्यण्योऽपि घनस्वाने स्वतद्घनमहेन्द्रयोः ॥ प्रसव्यं प्रतिकूले स्यादनुकूलेऽपि वाच्यवत् । प्रणाय्योऽनभिलाषे स्यात्तथा चासम्मतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.44