कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

संघर्ष

saṃgharṣaपुं · masc.

In 5 kośas: 4 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.144 · p. 90
असूयाभ्यवसूया च मत्सरो दोषरोपणम् ।ई[58b]र्ष्या त्वीर्क्ष्या तथेरस्या परोत्कर्षासहिष्णुता ।स्पर्धा स्त्री पुंसि संघर्षो द्रोहस्तु स्यादपक्रिया ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 र्ष्या (syllables merged)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ प्रकीर्णवर्गः Koṣakalpataru 3.4.17 · p. 31
घटना पुंसि संघर्षः श्रथना तु विमोचना ।अथ प्रश्नाख्यानयोः स्युः पचा पाचिश्च पाचिका ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.87 · p. 256
सामान्ये तु जातिर्जातम्, स्पर्धायां तु समः परौ ।हर्ष-घर्षौ च संक्राम-संक्रमौ दुर्गसञ्चरे ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 जा (wrong syllable)
genderपुंmasc.doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1840 · p. 223
सौवस्तिकः पुरोधाः स्याद्गणकादेशकौ समौ ।कौशलिकं प्राभृतकं संघर्षः स्पर्धया समः ॥ १८४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश षान्ताः Śabdaratnāvalī 7.31.25 · p. 293
संघर्षो घर्षणस्पर्धासंसर्पे च पुंस्ययम् ।समीक्षा तु मनीषायां तत्त्वे यत्ने निभालने ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.1.77 · p. 245
संघर्षौ घर्षणं स्पर्धा शरखड्गौ तु सायकौ ।समिकौ वृक्षवल्मीकौ सृदाकू व्याघ्रपावकौ ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्

संघर्ष as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु घृष्टिसंघर्षघर्षेषु दुरालभायां स्त्रियामथैकप्रसवासु गोषु । गृष्टिर्वराहक्रमणेऽपि तद्व- ज्जटा स्त्रियां लग्नकचेषु मूले ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.10.19