सामान्य
sāmānyaवि · adj.In 13 kośas: 14 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 12 as a meaning of another word.
genderविadj.
जातिः सामान्यं व्यक्तिस्तु विशेषः पृथगात्मिका ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्यं (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 सं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
जातिर्जातं च सामान्यं व्यक्तिस्तु पृथगात्मता ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderविadj.
प्रव्यक्तमुल्वणं मोघं मध्यसीयं दिने पुनः ।अग्र्यं स्यादग्रिमं साधारणं सामान्यमित्यपि ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
संयोगो विप्रयोगश्च मिश्रः सामान्य इत्यपि ।स्थायिसात्त्विकसंचारिभावा अत्र त्रयस्त्रिधा ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जातिर्जातं च सामान्यं व्यक्तिः स्त्री पृथगात्मता ।जीवात्मनो मनोग्राहिधर्माधर्मादयो गुणाः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रयोजनं कृत्यमर्थः सामान्यं जातिरुच्यते ।व्यक्तिर्विशेषसंज्ञा स्यात्सा पृथक्त्वनिबन्धनम् ॥ ३८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderविadj.
genderक्लीneut.
मोघे निरर्थकं स्पष्टे प्रव्यक्तं स्फुटमुल्वणम् ।समं समानं सामान्यं स्यात् साधारणमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सामान्ये तु जातिर्जातम्, स्पर्धायां तु समः परौ ।हर्ष-घर्षौ च संक्राम-संक्रमौ दुर्गसञ्चरे ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 जा (wrong syllable)
genderक्लीneut.
साधारणं स्यात् सामान्यं घनीभूतं तु पिण्डितम् ।दग्धे प्रुष्टोषितप्लुष्टा विद्धे छिद्रितवेधितौ ॥ १६१८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अप्येकतान एकान्तोऽप्येकायनगतोऽपि च ।साधारणं तु सामान्यं मोघं व्यर्थमपार्थकम् ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
उदः सामान्यहान्योः स्यादपात्स्याद्दानवर्जने ।न्यासस्वभावयोर्नेस्तावनुज्ञानेऽन्ववद्वयात् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsउत्सृज्
सामान्य as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् जातिआर्तिः पीडा धनुष्कोट्योर्जातिः सामान्यजन्मनोः । Amarakośa 3.3.133
- धरणिकोश जातिरतिः कामस्त्रियां रागे सुरतेऽपि रतिः स्मृता । जातिश्छन्दसि सामान्ये मालतीगोत्रजन्मसु ॥ Dharaṇikośa 15.2.14
- कोषकल्पतरु उत्सर्गयाम्यायने विसर्गो विसर्जनीये मलच्युतौ च स्यात् । उत्सर्गः सामान्ये न्याये दाने च वर्जने कथितः ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 6.3.17
- कोषकल्पतरु जातिकान्तिर्भवेत्सातिरिह प्रदाने तथावसानेऽप्यथ जातिरुक्ता । सामान्यवृत्तान्तरगोत्रजन्म- कम्पिल्लजातीफलचुल्लिकासु ॥ ६२ ॥ Koṣakalpataru 6.16.62
- नानार्थार्णवसंक्षेप जातिजातिः समूहे मालत्यां सामान्ये जन्मगोत्रयोः । ब्राह्मणादिषु वर्णेषु वेदार्थे सर्वजन्तुषु ॥ ३८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.38
- नानार्थार्णवसंक्षेप साधारणस्वादौ तु स्याद्रसे पुंसि बहुव्रीहौ तु भेद्यवत् । साधारणं तु सामान्ये त्रिस्तत्रापि यदा स्त्रियाम् ॥ ६६४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.664
- परमानन्दीयनाममाला जातिज्योतिर्वह्नौ दिवानाथे नक्षत्रेऽक्षिप्रकाशयोः । जातिर्गोत्रामलक्योः स्याज्जन्मसामान्ययोरपि ॥ १९८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.13.198
- शब्दरत्नावली जातिजातं त्रिलिङ्गमुत्पन्ने क्लीबं व्यक्तौघजन्मसु । जातिर्जन्मनि गोत्रे च सामान्ये ब्राह्मणादिके ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.13
- शब्दरत्नावली आकृतिआयतिः स्यात् स्त्रियां दैर्घ्ये भाविकालप्रभावयोः । आयत्तिः स्नेहवलयोर्वशित्वे वासरे स्त्रियाम् । आकृतिः स्यात् स्त्रियां देहेहृतौ (?) सामान्यरूपयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.87
- शब्दरत्नाकर जातिज्येष्ठा त्वलक्ष्मीर्नक्षत्रज्यायसी गृहगोलिका । जातिर्जन्मनि मालत्यां सामान्ये ब्राह्मणादिके ॥ १९२६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1926
- त्रिकाण्डशेष उपरागसामान्येऽप्युपरागस्तु ग्रहेर्केन्द्वोश्च दुर्नये । हस्तच्छेदे तु सस्यानां कटभङ्गो नृपात्यये ॥ ५७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.57
- वैजयन्ती जातिजनिर्वरस्त्रीपत्योश्च जामिः स्वसृकुलस्त्रियोः । जातिश्छन्दसि मालत्यां सामान्ये जन्मगोत्रयोः ॥ १४ ॥ Vaijayantī 6.2.14