सदादान

sadādānaपुं · masc.

In 8 kośas: 3 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 2.23 · p. 2

मातलौ हयंकषः स्यादैरावणे मदाम्बरः ॥ ३३ ॥सदादानो भद्ररेणुः पुरे त्वैन्द्रे सुदर्शनम् ।

अनुष्टुप्metre not read in every line

हयंकषपुं मदाम्बरपुं सदादानपुं भद्ररेणुपुं सुदर्शनक्ली

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्वर्गवर्गः Koṣakalpataru 1.2.88 · p. 16

मङ्गलमूर्त्ति-[12a]र्गणराट् सिद्धीशो बुद्धिदाता च ।अङ्कुशधारी धूम्रध्वज-ढुण्ढीशौ सदादानः ॥ ८८ ॥

metre not recognised

मङ्गलमूर्त्तिपुं गणराज्पुं सिद्धीशपुं बुद्धिदातृपुं अङ्कुशधारिन्पुं धूम्रध्वजपुं ढुण्ढीशपुं सदादानपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.115 · p. 9

ऐरावतः सदादानः सुदामा श्वेतकुञ्जरः ।ऐरावणोऽभ्रमातङ्गो हस्तिमल्लो गजाग्रणीः ॥

अनुष्टुप्

ऐरावतपुं सदादानपुं सुदामन्पुं श्वेतकॢजरपुं ऐरावणपुं अभ्रमातङ्गपुं हस्तिमल्लपुं गजाग्रणीपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.16 · p. 263

ऐरावते गणपतौ गन्धगजे स्यात्सदादानः ।अवदानं पुनरुक्तं कर्मणि वृत्ते द्विधाकृत्याम् ॥ १६ ॥

metre not recognised

meaningsऐरावत गणपति गन्धगज

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.127 · p. 246

सदादानो गन्धहस्तिन्यैरावतगणेशयोः ।सम्बदनं वशीकारे क्लीबमालोचनेऽपि च ॥समादानं समीचीनग्रहे बौद्धाह्णिकेऽपि च ।सम्वाहनन्तु भारादिवाहने चाङ्गमर्दने ॥समापनं परिच्छेदप्रमापनसमाप्तिषु ।सनातनो हरे विष्णौ नित्यपित्रतिथिष्वपि ॥सनातनी भवान्यान्तु वाण्यब्धिसुतयोः स्त्रियाम् ।स्तनयित्नुर्जलधरे विद्युति स्तनिते स्त्रियाम् ॥सरोजिनी तु कमलाकरपङ्कजयोः स्त्रियाम् ।समापन्नं वधे क्लिष्टे समाप्तप्राप्तयोरपि ॥संयमनं व्रते बन्धे यमपूर्यामपि स्त्रियाम् ।भवेत्सारसनं काञ्च्यामुरस्तेन तनुत्रिणाम्(?) ॥सामयोनिर्ग्रजब्रह्मसामोत्थेषु भवेत्पुमान् ।सुदर्शनो विष्णुचक्रे जम्बूवृक्षे सुरलाये ॥क्लीबं महेन्द्रनगरे प्रज्ञौषधिभिदोः स्त्रियाम् ।सुयामुनोऽच्युते मेघे प्रासादवत्सराजयोः ॥सुकर्मा योगभेदे स्यात्सत्कर्मविधिकर्मणोः ।सुधन्वा वीरभेदे स्याद्धानुष्के विश्वकर्मणि ॥सुपर्वा पुंसि वंशे तु धूमपर्वामरेषु च ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 3 द (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 म (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द (wrong syllable)

meaningsगन्धहस्तिन्ऐरावत गणेश

सदादान as a meaning in nānārtha verses

नामलिङ्गानुशासनम् सत्रसत्रमाच्छादने यज्ञे सदादाने वनेऽपि च ॥ १८१ ॥ Amarakośa 3.3.181
धरणिकोश सत्रपोत्रं मुखाग्रमुद्दिष्टं सूकरस्य च हलस्य च । सत्रं यज्ञे सदादाने छादनारण्ययोरपि ॥ Dharaṇikośa 26.2.17
नानार्थार्णवसंक्षेप सत्रजयादित्योऽवददथो सत्रमाच्छादने वने । द्वादशाहादियज्ञेषु सदादानेऽथ सक्थिवाक् ॥ ६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.69
शब्दरत्नावली सत्रस्वरुर्व्रजे यूपखण्डे सायकेऽप्यध्वरे पुमान् । सद्रं (?) वनसदादानयज्ञाच्छादनकैतवे । सरः पुंसि गतौ तुङ्गे दद्यग्रे च निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.47
शब्दरत्नाकर सत्रसत्रं यज्ञे सदा दाने वनेऽन्नार्पणवेश्मनि । हंसोऽर्के विहगे विष्णौ जीवे श्वेतवृषे स्मरे ॥ २०२७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2027
वैजयन्ती सत्रयज्ञभेदे सदादाने सत्रमाच्छादने वने । सर्पिर्घृते च तोये च सान्त्वे दाक्षिण्यसान्त्वने ॥ ३५ ॥ Vaijayantī 6.3.35