अर्धचन्द्र
ardhacandraपुं · masc.In 8 kośas: 6 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
अर्धचन्द्रक्षुरप्रादि धाराग्रं मुखमुच्यते ।आराग्रं तु मुखं तेषां पुष्पपत्त्रादिभेदतः ॥ ४६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पताकस्य यदाङ्गुष्ठो भवेदुच्चैः स्वदेशजः ।अर्द्धचन्द्राकृतिर्यस्मादर्धचन्द्रः स कथ्यते ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्द्धचन्द्रं कर्करेटं विदुरङ्गुलितोरणम् ।द्वौ संहतौ सिंहतलौ स्तः संहततलौ करौ ।प्रतलौ मुचुटी मुष्टिर्द्वयोः संग्राह-मुस्तुकौ ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.doubtful
ग्रीवायां स्तनयोर्वा नखरपदं वक्रमर्धचन्द्रं स्यात् ।तत्रान्योन्याभिमुखं रचितौ तावेव मण्डलकम् ॥ ९९९ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
ट-कारः सोमनाथाख्यः खेचरो दक्षस्फिक् कटिः ।कपाली वामकटिश्च अर्धचन्द्रः पुनर्भवः ॥ ३६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 क्ष (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अर्धचन्द्रः क्षुरप्रः स्याद्विकर्णिः कर्णिकारलः ।स्नुहीदलफलो भल्लश्चिपाटोऽल्पस्तदाकृतिः ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लताभेदे स्त्रियां ना तु क्षुरप्राख्यायुधान्तरे ।चन्द्रस्यार्धेऽप्यथो अम्बुप्रियो ना वेतसद्रुमे ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
श्रेष्ठेऽप्यग्रोऽवतारस्तु तीर्थेऽवतरणेऽपि च ।गलहस्तेऽप्यर्धचन्द्रोऽकूपारः कमठेऽम्बुधौ ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsगलहस्त
अर्धचन्द्र as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश अर्धेन्दुअर्धेन्दुरर्धचन्द्रे च नखखण्डनकान्तरे । अर्धेन्दुः स्यादतिप्रौढस्त्रीगुह्याङ्गुलियोजने ॥ Dharaṇikośa 17.3.9
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षुरप्रअर्धचन्द्राख्यशस्त्रे स्यात् कश्चित् त्वश्वान्तरेऽभ्यधात् । कुञ्चिका त्वङ्कुटाभिख्य कपाटोघाटयन्त्रके ॥ ५४९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.549