All kośas › Koṣakalpataru

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru

विश्वनाथ · Kośakalpataru of Viśvanātha · Dr. H. D. Sankalia, for the Deccan College Post-Graduate and Research Institute, Poona 6 · Fascicule I in 1957 A.D. and Fascicule II in 1966 A.D. · Madhukar Mangesh Patkar, K. V. Krishnamurthy Sarma

6,194 verses · 52,591 words tagged · 11,257 marked doubtful (dashed)

नानार्थस्कन्धः · रान्ताः (3/3)

स्याद्वीरणेऽन्त्येऽप्यथ पारिभद्रोमन्दारके स्यादपि निम्बवृक्षे ।प्रलम्बशत्रौ बलभद्र उक्तात्रायन्तिकायां च कुमारिकायाम् ॥ ३२ ॥

6.27.32 · p. 335

उपजातिः

वीरभद्र=वीरणपारिभद्र=मन्दारक निम्बवृक्षबलभद्र=प्रलम्बशत्रुबलभद्रा=त्रायन्तिका कुमारिका

स्यादर्धचन्द्रो गलहस्तबाण-प्रभेदयोः स्त्री तु भवेत्त्रिभङ्ग्याम् ।स्याद्धार्तराष्ट्रोऽसितवक्त्रपाद-हंसे तथा भोगिनि कौरवेषु ॥ ३३ ॥

6.27.33 · p. 336

उपजातिः

अर्धचन्द्र=गलहस्त बाणप्रभेदअर्धचन्द्रा=त्रिभङ्गीधार्तराष्ट्र=असितवक्त्रपादहंस भोगिन्कौरव

सुराजनि क्षत्रियभेदके चतथा विहंगे धृ[64a]तराष्ट्र उक्तः ।स्त्री हंसपद्यामथ पोत्रिरूपेविष्णौ भुजंगे स्थिरदंष्ट्र उक्तः ॥ ३४ ॥

6.27.34 · p. 336

इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 सु (wrong syllable); pāda 2, syllable 1 त (wrong syllable)

धृतराष्ट्र=सुराज क्षत्रियभेदक विहंगधृतराष्ट्री=हंसपदीस्थिरदंष्ट्र=पोत्रिरूपविष्णु भुजंग

शुके खले पुंसि च वक्रनक्रःकटंभरा स्यात्सरणौषधौ च ।गजाङ्गनायां च कलाम्बिकायांमूर्वासु गोलासु पुनर्नवायाम् ॥ ३५ ॥

6.27.35 · p. 336

उपजातिः

वक्रनक्र=शुक खलकटंभरा=सरणौषधि गजाङ्गना कलाम्बिका मूर्वा गोला पुनर्नवा

कट्यां च कीनाशगतौ तु देह-यात्रा भवेद्भोजनवाचिका च ।स्यात्तुङ्गभद्रा च सरिद्विशेषेमदोत्कटे वाच्यसमः प्रदिष्टः ॥ ३६ ॥

6.27.36 · p. 336

उपजातिः

कटंभरा=कटिदेहयात्रा=कीनाशगति भोजनतुङ्गभद्रा=सरिद्विशेष मदोत्कट

ऋषभौषधावपि मणिच्छिद्रा प्रोक्ता तथैव मेदायाम् ।दिग्विजयार्थे याने वरयात्रायां च दण्डयात्रा स्यात् ॥ ३७ ॥

6.27.37 · p. 336

गीतिः

मणिच्छिद्रा=ऋषभौषधि मेदादण्डयात्रा=दिग्विजयार्थयान वरयात्रा

रात्रौ विभावरी स्याद्विवादतो वस्त्रलुण्टाक्याम् ।वक्त्रकलत्रे तद्वच्छंभल्यां चापि निर्दिष्टा ॥ ३८ ॥

6.27.38 · p. 336

metre not recognised

विभावरी=रात्रि विवाद वस्त्रलुण्टाकी वक्त्रकलत्र शम्भली

नरि कुम्भकार उक्तः कुलालके तत्स्त्रियां कुलत्थ्यां स्त्री ।गदिता तु तुण्डिकेरी कर्पास्यां बिम्बिकायां च ॥ ३९ ॥

6.27.39 · p. 336

आर्या

कुम्भकार=कुलालककुम्भकारी=कुलालस्त्री कुलत्थीतुण्डिकेरी=कर्पासी बिम्बिका

पञ्चराः ।

वर्धापके पुरोटौ प्रशंसने धूलिगुच्छे च ।स्यात्पांशुचामरो ना तटभुवि दूर्वाञ्चिता[64b]यां च ॥ ४० ॥

6.27.40 · p. 336

metre not recognised

तुण्डिकेरी=वर्धापक पुरोट प्रशंसन धूलिगुच्छपांशुचामर=तटभू दूर्वाञ्चिता

स्यात्पादचत्वरोऽजे पिप्पलसैकतकमण्डलुष्वेषः ।परदोषाख्यायिनरे विप्रतिसारस्तु कौकृत्ये ॥ ४१ ॥

6.27.41 · p. 336

आर्या

पादचत्वर=अज पिप्पल सैकत कमण्डलुविप्रतिसार=परदोषाख्यायिनर कौकृत्य

रोषे भवेदनुशये पौनःपुन्ये तु भृशार्थे ।इह समभिहार उक्तो घुसृणेऽन्त्ये पीतकावेरम् ।स्यात्पित्तलेऽथ तालीसपत्रमुक्तं च तालीसे ॥ ४२ ॥

6.27.42 · p. 337

metre not recognised

विप्रतिसार=रोष अनुशयसमभिहार=पौनःपुन्य भृशार्थपीतकावेर=घुसृण पित्तलतालीसपत्र=तालीस

कथितं च तामलक्यामुत्पलपत्रं तु पद्मपर्णे स्यात् ।करजक्षतेऽङ्गनानां तमालपत्रं तु तापिच्छे ॥ ४३ ॥

6.27.43 · p. 337

आर्या

तालीसपत्र=तामलकीउत्पलपत्र=पद्मपर्ण करजक्षततमालपत्र=तापिच्छ

तिलके पत्रकसंज्ञेऽथो निम्बे सर्वतोभद्रः ।काव्यस्य चित्रभेदे स्त्री गम्भार्यां तथा नट्याम् ॥ ४४ ॥

6.27.44 · p. 337

metre not recognised

तमालपत्र=तिलक पत्रकसंज्ञसर्वतोभद्र=निम्ब काव्यचित्रभेदसर्वतोभद्रा=गम्भारी नटी

सुरसरिति कपिलधारा तीर्थविशेषे च संप्रोक्ता ।नमुचिद्विषो नलिन्यां कुहपुरि वस्वोकसारा स्यात् ॥ ४५ ॥

6.27.45 · p. 337

उपगीतिः

कपिलधारा=सुरसरित्तीर्थविशेषवस्वोकसारा=नमुचिद्विष्णलिनी कुहपुर