इदानीम्

idānīmअ · indecl.

In 9 kośas: 8 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य अव्ययवर्गः Abhidhānacintāmaṇi 7.1530 · p. 57

सांप्रतमधुनेदानीं संप्रत्येतर्ह्यथाञ्जसा ।द्राक्स्रागरं झटित्याशु मङ्क्ष्वह्नाय च सत्वरम् ॥ १५३० ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 त (wrong syllable)

सांप्रतम्अ अधुनाअ इदानीम्अ संप्रतिअ एतर्हिअ अञ्जसाअ द्राक्अ स्राक्अ अरम्अ झटितिअ आशुअ मङ्क्षुअ अह्नायअ सत्वरम्अ

genderअindecl.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह अव्ययवर्गः Amarakośa 3.4.42

एतर्हि संप्रतीदानीमधुना साम्प्रतं तथा ।

अनुष्टुप्

एतर्हिअ संप्रतिअ इदानीम्अ अधुनाअ साम्प्रतम्अ

genderअindecl.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव अव्ययप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.4.28 · p. 460

एतर्हि संप्रतीदानीमधुनाऽपि च साम्प्रतम् ।दिग्देशकाले पूर्वादौ प्रागुदक्प्रत्यगादयः ॥ २८ ॥

अनुष्टुप्

एतर्हिअ संप्रतिअ इदानीम्अ अधुनाअ साम्प्रतम्अ प्राक्अ उदक्अ प्रत्यक्अ

genderअindecl.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.32 · p. 123

तदा तदानीमधुनाद्यत्वे एतर्हि संप्रति ।इदानीं सांप्रतं चास्मिन्कालेऽनद्यतने तु च ॥ ३२ ॥

अनुष्टुप्

तदाअ तदानीम्अ अधुनाअ एतर्हिअ संप्रतिअ इदानीम्अ सांप्रतम्अ

genderअindecl.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि अव्ययप्रकरणम् Suśīlanāmamālā 8.2789 · p. 455

प्रायो भूमनि भूमन् स्यात् सम्प्रति साम्प्रतं तथा ।एतर्हि च तथेदानीं तत्काले कथ्यतेऽधुना ॥ २७८९ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ति (wrong syllable)

प्रायस्अ सम्प्रतिअ साम्प्रतम्अ एतर्हिअ इदानीम्अ अधुनाअ

genderअindecl.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश एकार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.2.21 · p. 306

इत्थमेतर्हि युगपत्कथं सम्प्रति साम्प्रतम् ।इदानीमधुना क्वेह कदा सर्वत्र सर्वदा ॥

अनुष्टुप्

इत्थम्अ एतर्हिअ युगपत्अ कथम्अ सम्प्रतिअ साम्प्रतम्अ इदानीम्अ अधुनाअ क्वअ इहअ कदाअ सर्वत्रअ सर्वदाअ

genderअindecl.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अव्ययाध्यायः Śabdaratnākara 6.2289 · p. 278

द्विस्त्रिश्चतुःपञ्चकृत्वो द्वित्र्याद्यावर्तने कृते ।अस्मिन् कालेऽधुनेदानीं संप्रत्येतर्हि सांप्रतम् ॥ २२८९ ॥

अनुष्टुप्

द्विःअ त्रिःअ चतुःअ पञ्चकृत्वःअ अधुनाअ इदानीम्अ सम्प्रतिअ एतर्हिअ साम्प्रतम्अ

genderअindecl.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अव्ययपर्यायाध्यायः Vaijayantī 8.8.5 · p. 287

कालेऽस्मिन्नधुनेदानीं संप्रत्येतर्हि सांप्रतम् ।यदा यर्हि तदा तर्हि तदानीं सर्वदा सदा ॥ ५ ॥

अनुष्टुप्

अधुनाअ इदानीम्अ सम्प्रतिअ एतर्हिअ साम्प्रतम्अ यदाअ यर्हिअ तदाअ तर्हिअ तदानीम्अ सर्वदाअ सदाअ

genderअindecl.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.10 · p. 132

अभीक्ष्णमश्रान्तमुहुर्द्रुतार्थे-ऽथाभीक्ष्णमश्रान्त-भृशार्थयोः स्यात् ।भवेदिदानीमधुनार्थवाक्य-संधानयोः स्यादुत किंचिदर्थे ॥ १० ॥

उपजातिः

meaningsअधुना वाक्यसंधान

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नानार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.1.50 · p. 303

किमु सम्भावनायाञ्च विमर्षविदितार्थयोः ।तात्मकोपे स्मृतौ विस्मयकुत्सयोः ।प्राकाम्ये च विकल्पे च सम्भावनाप्रसिद्धयोः ।शं कल्याणे सुखे शस्ते शास्त्रेऽपि च निगद्यते ॥सं समार्थे प्रकृष्टार्थे सङ्गतेशोभयेऽपि च ।हं कोपोक्त्यामनुनये सामित्वर्द्धार्थनिन्दयोः ॥हुं दूरीकरणे स्मृत्यामसूयाप्रश्नयोरपि ।हूं प्रश्ने च वितर्के च त्वसकृत्क्राधतर्जने ॥एवमङ्गीकृते वार्थप्रकारेष्वषधारणे ।अलं निष्कारणे शक्तौ भूषणे च निरर्थके ॥अङ्गीकारे च पर्याप्तौ प्रश्ने परकृतावपि ।कथं प्रश्ने प्रकारार्थे सम्भ्रमे हर्षगर्हयोः ॥कामं प्रकामेऽनुगतौ क्रोधानुगमयोरपि ।नूनं तर्के स्मृतौ वाक्यपूरणे निश्चितेऽपि च ॥परं नियोगे क्षेपे च प्राध्वं नम्रानुकूलयोः ।सत्यं प्रश्नेऽभ्युपगमेऽवश्यन्तु नित्ययत्नयोः ॥अभीक्ष्णं वारवारार्थे शीघ्रप्रकर्षयोरपि ।इदानीं सम्प्रतीत्यर्थवाक्यभूषणयोरपि ॥तद्दिनं दिनमध्येतु प्रतिवासर इत्यपि ।साम्प्रतञ्चापि योग्यार्थे सम्प्रतीत्यर्थ इत्यपि ॥भृशं प्रकर्षे चार्थे च मुहुरर्थे च शोभने ।

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्तु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)

meaningsसम्प्रतीत्यर्थ वाक्यभूषण

इदानीम् as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश अपरअपरं स्यादपाचीनं पश्चाद्गात्रं च दन्तिनाम् । अपरमिदानीमर्थे जरायुश्चापरा स्मृता ॥ Dharaṇikośa 26.3.26