आशु
āśuपुं · masc.In 16 kośas: 24 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
सांप्रतमधुनेदानीं संप्रत्येतर्ह्यथाञ्जसा ।द्राक्स्रागरं झटित्याशु मङ्क्ष्वह्नाय च सत्वरम् ॥ १५३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 त (wrong syllable)
genderअindecl.
शरीरस्था इमे रंहस्तरसी तु रयः स्यदः ।जवोऽथ शीघ्रं त्वरितं लघु क्षिप्रमरं द्रुतम् ॥ ६४ ॥सत्वरं चपलं तूर्णमविलम्बितमाशु च ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
genderपुंmasc.
द्राक् चपलं लघु मङ्क्षु स्राक् तूर्णं त्वरितमाशु शीघ्रमरम् ।अह्नाय सत्वरं च क्षिप्रं द्रुतमञ्जसा झटिति ॥ ६९७ ॥
आर्या
genderविadj.
जवोऽथ शीघ्रं त्वरिं लघु क्लीबेऽरमव्ययम् ।क्षिप्रं द्रुतं सत्वरं च चपलं तूर्णमाशु च ॥ १६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 घ्रं (syllables merged)
genderक्लीneut.
क्लीबे तु रंहस्तरसी अथ शीघ्रं लघु द्रुतम् ।त्वरितं सत्वरमरं तूर्णमाश्वविलम्बितम् ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
काष्ठे पञ्चाङ्गुलं क्लीबे धान्यं सीत्यं च सस्यकम् ।व्रीहिः स्तम्बकरी पुंसि व्रीहिस्त्वाशुश्च पाटलः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अञ्जसा तरसा मङ्क्षु अमम्नस्ताजगाशु च ।शुकमह्नाय झगिति द्राक्स्राग्झटिति सत्वरे ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
अथ धान्ये सस्यं सीत्यं व्रीहिस्तम्बकरी अपि ।आशौ स्यात्पाटलो व्रीहिर्गर्भपाकिनि षष्टिकः ॥ ३८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
क्षिप्राशुमङ्क्ष्वरं शीघ्रं सहसा झटिति द्रुतम् ।तूर्णं जवः स्यदो रंहो रयो वेगस्तरो लघुः ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
षष्टिको गर्भपाकी च पाटलस्त्वाशुरुच्यते ।कलामकस्तु कलमो रक्तशालिस्तु लोहिते ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऋचीषं च मिषं क्लीबमृजीषं त्वाशुना सह ।इत्थमन्यानि नामानि ज्ञातव्यानि बुधैः स्वयम् ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पाटलो व्रीहिराशुः स्याद् गर्भपाकी च षष्टिकः ।शालयः कलमाद्याः स्युः कलमश्च कलामकः ॥ २१०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शीघ्रं क्षिप्रं द्रुतं तूर्णं त्वरितं सत्वरं लघु ।आशुमङ्क्षु तथाऽह्नायश्चपलमविलम्बितम् ॥ २६७२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 प (wrong syllable)
genderविadj.
अञ्जसा झटिति द्राक् स्राक् सपदि सत्वरं पुनः ।आशु मङ्क्षु तथाऽह्नाय नामाऽरं दशमं भवेत् ॥ २७९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दि (wrong syllable)
genderअindecl.
शीघ्रं तूर्णं द्रुतं क्षिप्रं चपलं लघु सत्वरम् ।अरं त्वरितमाशु स्यादविलम्बितमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुंसि मेधिः खलेकाष्ठं यत् न्यस्तं पशुबन्धने ।आशुर्ब्रीहिः पाटलः स्यात् पाटलञ्चापि कुत्रचित् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भासन्तो भासयन्तोऽगो नगवत् तरु-शैलयोः ।भुजगेऽप्यंशुराशुश्च महिरो मिहिरस्तथा ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शेवालं शैवलं शैवालं शेपालं च शीवलम् ।शेवलं पाटलसाला वाशुराशु च व्रीहिवत् ॥ २५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
समे तु रंहस्तरसी जवो वेगो रयः स्यदः ।द्रुतं तूर्णं लघु क्षिप्रमरमाश्वविलम्बितम् ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सकारः शक्तिनामा च चन्द्रपिण्डः शशी तथा ।प्रकृतिर्मूर्तिरेवाशुरीश्वरः शक्तिरूपकः ।जगद्बीजं जलाख्यश्च परमात्माऽमृतः स्मृतः ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रसविद्धं तु देवार्हं पवित्रं वज्रधारणम् ।अलंकारसुवर्णं तु शृंगीकनकमाशु च ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अजिरं चपलं शीघ्रमविलंबितमाशु च ।विरलं तनु विश्लिष्टमघनं तलिनं तथा ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अलङ्कारसुवर्णे तु क्ली शृङ्गीकनकाह्वये ।असत्त्वगामि चेच्छीघ्रे स्यात् सत्त्वे त्रिष्वथ द्वयोः ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
तुरगेऽथायुशब्दो द्वे मनुष्ये शकटे तु ना ।स्यात् पुरूरवउर्वश्योः पुत्रेऽथायुर्नपुंसकम् ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
meaningsतुरग
अंशुः प्रभायां किरणे आशा तृष्णादिशोः स्त्रियाम् ।आशीर्हिताशंसवे स्त्री सर्पदत्ते विषान्तरे ॥आशुर्धान्यान्तरे पुंसि शीघ्रेऽपि च नपुंसकम् ।ईशः प्रभौ महादेवे ईशा लाङ्गलदण्डके ॥काशः कासे क्षते पुंसि वाराणस्यामपि स्त्रियाम् ।अस्त्रियां तृणभेदेऽपि कण्ठकण्डूयणेऽपि च ॥
अनुष्टुप्
आशु as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली सेतुसृतिर्गतौ वर्त्मनि स्यात्सेतुराशौ शिशौ पुमान् । हस्तः करिकरे सप्रकोष्ठकरेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.69